Gerard Backx (HZPC): ‘We gaan dit jaar uit van winst van € 7 miljoen’

Groei wordt door Gerard Backx, de benaderbare CEO van het pootaardappelbedrijf HZPC, met hoofdletters geschreven. ‘HZPC, keeps you growing’ staat er prominent onder het logo van het in Joure gevestigde hoofdkantoor. ‘’Vanaf het begin heb ik gezegd: we moeten groeien. Niet alleen maar in Nederland pootgoed produceren en exporteren. We mogen trots zijn op onze pootaardappelsector. Maar met de Nederlandse export van 900.000 ton voorzien we 450.000 hectare aardappelen van pootgoed terwijl er 17 miljoen hectare aardappelen is wereldwijd. We zijn van een Nederlands bedrijf een Europees bedrijf geworden en nu moeten we doorgroeien tot een mondiaal bedrijf.”

Waarom nóg verder groeien tot een wereldspeler?“Wil je als veredelingsbedrijf werkelijk wat kunnen betekenen in de wereld dan heb je omvang nodig. Het budget van ons kweekbedrijf is inmiddels vijf keer zo groot als toen ik als CEO begon bij HZPC. Onze bruto marge is in 20 jaar tijd vier keer groter geworden. Wij hanteren binnen HZPC twee businessmodellen. De eerste is de verkoop van pootgoed. Fysiek pootaardappelen verhandelen en marge maken. Het tweede model is de verkoop van genetica, licenties aan grote landen als India, Nieuw Zeeland en China. Dat laatste model wordt steeds belangrijker. In West Europa staat nog geen 2 miljoen hectare aardappelen. Maar in China een dikke 5 miljoen hectare, in India 2,5 miljoen hectare, in Rusland 2 á 2,5 miljoen hectare, in Afrika vele miljoen hectares. In de Verenigde Staten, toch hét fritesland zou je zeggen, staat nog geen half miljoen hectare. Stel dat we een Europees bedrijf blijven, dan kom je tot zeg 5 miljoen hectare in West Europa, Rusland en Noord Afrika. Dat is maar 1/3 van het totale aardappelareaal in de wereld.”Het voorwoord van het jongste jaarverslag meldt dat HZPC een belangrijke bijdrage wil blijven leveren aan de voedselzekerheid wereldwijd. Is dát jullie missie?“Bij wat wij als HZPC doen moet je een lange termijnvisie hebben. Je moet geduldig, vasthoudend zijn. Aardappelen zijn na rijst en tarwe het belangrijkste voedselgewas in de wereld. Als je dan ziet wat je kunt realiseren met hogere opbrengsten via goed uitgangsmateriaal, lees betere genetica, dan is dat mijn drive om te doen ja.”Waar komt die drive vandaan?Backx zoekt naar woorden. “Het is toch een ….een…een maatschappelijke plicht die mede bestaansrecht geeft aan dit bedrijf.”Na dit te hebben uitgesproken recht Backx bijna letterlijk zijn rug en zegt vol overtuiging: “Je mag het aan alle pootgoedtelers in Nederland vragen, maar ik weet zeker dat ze er allemaal trots op zijn dat ze via hun pootaardappelen een bijdrage leveren aan de wereldvoedselvoorziening.”Op bijna getergde toon gaat hij verder: “En dat wordt nu niet of onvoldoende erkend door de maatschappij. Daar is momenteel de discussie: moeten we dit allemaal in Nederland of West Europa wel willen? Dat vind ik super-arrogant, wetende dat er wereldwijd 800 miljoen mensen zijn die elke dag met honger in hun lijf naar bed gaan. Daarom geven wij niet op om aardappelen of genetica/licenties te leveren aan ingewikkelde landen als Syrië, Iran, Cuba en Noord-Korea.”_{Tekst gaat door onder foto}[caption id="attachment_525265" align="alignnone" width="1080"] Foto: Mark Pasveer[/caption]Allemaal goed en wel, maar daardoor moesten jullie vorig jaar wel tegoeden afwaarderen op de Libanese bankrekening die jullie daarom in het leven hadden geroepen. Hoeveel geld heeft dat gekost?“Dat heeft ons € 2 miljoen gekost. Wij willen absoluut niet illegaal acteren. Wij hebben ook banken nodig. Daarom moeten we ook binnen de grenzen blijven werken die de banken ons aangeven. Dat betekent dat we niet zomaar naar alle landen kunnen blijven exporteren. Dit leidt nu wel tot duidelijk minder afzet in die landen die ik noemde. Dat betreur ik enorm, het voelt alsof we die mensen in de steek laten.”Voelt dat écht zo? Je hebt als CEO toch gewoon een business te runnen!“Zeker en dat doe ik ook. Maar misschien moet je regelmatig in die landen zijn geweest om dat gevoel te kunnen begrijpen. Dat zijn landen net buiten Europa waar jij en ik ook geboren hadden kunnen worden. In dat opzicht ben ik geen kille liberaal.”Dan toch maar even naar de kille cijfers. Het afgelopen boekjaar was ronduit slecht. Een schamele € 15.000 als resultaat na belastingen terwijl dat een jaar eerder nog € 1.165.000 was. Jullie wijzen daarbij vooral naar corona, maar ligt de oorzaak niet dieper? “Het feitelijke resultaat ligt € 1,35 miljoen hoger zijnde het bedrag dat we hebben besteed aan ons Connecting Growers programma. Uiteindelijk hebben we afgelopen boekjaar een dividend van € 1 per certificaat uitbetaald. En dat is ook mager ja. Ons hoogste dividend was € 7,75, maar gemiddeld betalen we € 4 à € 5 uit per certificaat van aandeel. Maar het is echt corona geweest dat ons de das om heeft gedaan. Er is dik 20.000 ton minder naar de fritesindustrie gegaan en nog eens 20.000 ton dat klaar lag voor transport naar Algerije moest worden vernietigd. Bij € 500 per ton is dat een omzetstrop van € 20 miljoen. Al die tonnen zijn wel geproduceerd en hebben we ook moeten uitbetalen aan de telers. Qua EBITDA (resultaat voor aftrek van rente, belastingen en afschrijvingen op activa, leningen en goodwill, red.) was dit het laagste resultaat ooit van HZPC.”20.000 ton pootgoed dat klaar lag voor transport naar Algerije moest worden vernietigdWat is de omzet- en winstverwachting voor dit lopende boekjaar?“We gaan uit van 10% meer omzet en een netto winst van € 7 miljoen. Van die netto winst kunnen we maximaal € 1,5 miljoen gebruiken voor Connecting Growers. Onze twee belangrijkste financiële doelstellingen zijn: overal waar we pootgoed telen willen we een competatieve prijs betalen. En het rendement op het eigen vermogen moet minstens 10% zijn. Terugvertaald naar ons laatste jaarverslag zou dat betekenen: een resultaat na belasting van € 5 miljoen.”U blijft optimistisch, maar delen de telers dat optimisme? Om het scherp te stellen: jullie kopen op de twee beursdagen per jaar via Connecting Growers certificaten van aandelen op van oud-telers om ze gratis uit te delen aan actieve telers. Dat getuigt toch niet van genoeg vertrouwen van de actieve telers? Kijk naar het koersverloop op de interne beurs. In 2017 werd er voor een certificaat van een aandeel nog € 200 betaald, in november vorig jaar minder dan € 100.“Het ligt ingewikkelder. Er spelen twee zaken. Ruim de helft van de certificaten van aandelen zat bij oud-telers. Om dat vlot te trekken zijn we met Connecting Growers gestart. Niet alleen voor de Nederlandse actieve telers, maar zeker ook voor de buitenlandse. Die laatsten hoeven nu maar een keer bij een Nederlandse bank een rekening te openen, en zijn daarna volledig vrij om te handelen. Zo willen we voorkomen dat de belangen van actieve telers en certificaathouders uit elkaar gaan lopen. Oud-telers kunnen een ander belang hebben bij de toekomst van HZPC dan actieve telers. Uiteindelijk is het doel van Connecting Growers dat tenminste 50% van de certificaten van aandelen in handen is van actieve telers.Daarnaast hebben we eind vorig jaar de beurssystematiek aangepast. Dat was in handen van de Vereniging HZPC, maar wordt nu ondergebracht bij het Captin Trading Platform. Het oude beurssysteem was 20 jaar oud, niet transparant genoeg en te star. Zo kon een koers maar maximaal 10% stijgen of dalen en was er geen open, directe werking tussen vraag en aanbod. Zo hebben we jaren gekend van veel vraag en weinig aanbod met als gevolg langdurig een hoge koers.Nu is er veel aanbod en weinig vraag en kennen we een langdurig lage koers. Zo’n lange onbalans zie je bij Euronext bijvoorbeeld niet. In het nieuwe systeem onder Captin Trading kan de koers maximaal 20% fluctueren, hebben de spelers meer zicht op wat er gebeurt en zal de periode van onbalans tussen vraag en aanbod daardoor veel korter zijn.”Hoe groot is het buitenlandse aandeel binnen HZPC?“In volume is Nederland verantwoordelijk voor een derde van het totaal. De rest van de wereld dus voor twee derde. Qua marge is HZPC Holland goed voor 1/5 van het totaal. We verdienen per ton pootgoed buiten Nederland meer dan binnen Nederland.”Ga eens dieper op die afzonderlijke landen in?“De Verenigde Staten mocht een paar jaar aanloopverliezen hebben, maar draagt nu goed bij aan de bruto marge. China draagt al duidelijk bij aan de omzet en winst van de totale groep HZPC. Met India zitten we break even. Maar ik wil naast het buitenlandse belang ook het belang van de unit research benadrukken. Wij hebben een enorme innovatiedrang en daar investeren we heel veel geld in. Niet alleen in ons kweekbedrijf, waar we veel investeren in basis research om de genetica en de kennis ervan te verbeteren, maar bijvoorbeeld ook in ideeën om producten op een andere manier naar de markt te brengen. We zijn geen fritesfabriek en we produceren ook geen consumentenproducten. Maar de ideeën, concepten vanuit research kun je wel aan anderen laten zien. Uiteindelijk slaat dat ook weer terug op een hogere afname van pootgoed.”‘Zonder gene-editing wordt Europa een heel raar eiland’Backx: ‘Eurocommissaris Timmermans kan zijn Green Deal doelstellingen nooit halen zonder gene-editing. Ik begrijp ook dat de Europese Commissie op dit terrein wil gaan bewegen. Neem nu het inbouwen van resistentie. Op de klassieke manier vraagt dat járen, met gene-editing gaat dat veel sneller. We hebben phytophthora-resistente rassen op de plank liggen. Vanuit onderzoek mag je gene-editing toepassen maar in de productie niet. Je kunt niet aan de ene kant snijden in het gebruik van bestrijdingsmiddelen en aan de andere kant de industrie geen instrumenten geven om verbeteringen te realiseren. Als de EU gene-editing blijft tegenhouden wordt Europa een heel raar eiland.’