‘Gemiste kans voor herstructurering veehouderij’

Het klimaatbeleid dat nu in de maak is, doet volgens de Dierenbescherming te weinig aan de veehouderij-uitstoot.Na 4 maanden polderen werden 10 juli de contouren van het Klimaatakkoord duidelijk. Voorzitter Pieter van Geel van de Klimaattafel Landbouw en Landgebruik voorspelde eerder al dat de veehouderijsector het niet over krimp van de veestapel wil hebben en zo was het ook. Dat is een gemiste kans. Inkrimpen van de veestapel behoort – net als het belasten van het vlieg- en wegverkeer – tot de taboes bij de aanpak van de uitstoot van broeikasgassen.‘Het is nog volstrekt onduideijk hoe verdere reductie tussen 2030 en 2050 gerealiseerd moet worden’Het zijn vooral kortetermijnmaatregelen die nu worden voorgesteld en die deels ook al lopen. Voorbeelden zijn de aanpassing van het voer van herkauwers, mestvergisting of de € 200 miljoen warme sanering van de varkenshouderij uit het Regeerakkoord.Het toch al bescheiden doel van 10% reductie van broeikasgassen in 2030 wordt hier mogelijk mee gehaald. Maar hoe verdere reductie tussen 2030 en 2050 gerealiseerd moet worden, is volstrekt onduidelijk.Door de warme sanering kunnen er maximaal 1 miljoen varkens uit productie gehaald worden - Foto: Henk Riswick.Verdere groei van de veehouderijDe voorgestelde maatregelen zorgen voor een iets lagere broeikasgasuitstoot, maar ze stimuleren ook een verdere groei van de veehouderij in Nederland. Terwijl er al meer vee is dan ons land aan kan. Dit kan beter nú onder ogen worden gezien. Zo kan de sector beginnen met inkrimping van de veestapel en verduurzaming van de resterende veehouderij. ‘Dierrechten van stoppers gaan over naar resterende bedrijven; problemen worden vooral verplaatst’Jaarlijks houden veel veehouders het om diverse redenen al voor gezien. De ‘dierrechten’ van deze stoppers gaan echter over naar de resterende bedrijven. En die worden momenteel steeds groter en industriëler.Deze processen verlopen autonoom en willekeurig. Omdat ze vooral leiden tot verplaatsing van problemen zou het beter zijn als overheid, veehouderij en banken afspraken maken om hier sturing aan te geven.Warme sanering kan Brabant en Limburg wat lucht gevenDe € 200 miljoen voor warme sanering van de varkenshouderij uit het Regeerakkoord zou een beginnetje kunnen zijn van dergelijk beleid.‘1 miljoen minder varkens in Nederland is nu mogelijk’ Onlangs werd bekend dat € 120 miljoen naar de daadwerkelijke sanering en inkrimping van de varkensstapel gaat. Hiermee is het mogeijk om maximaal 1 miljoen varkens uit productie te nemen.Op een varkensstapel van 12,5 miljoen dieren is dat niet veel. Al kan het burgers en natuur in de meest varkensrijke regio’s – Zuidoost-Brabant en Noord-Limburg – wat lucht geven.Luchtwassers zijn een win-verliessituatie voor dierenwelzijn, aldus de Dierenbescherming - Foto: Ton Kastermans Fotografie.Win-verliessituatie voor dierenwelzijnQua broeikasgasuitstoot zijn varkens goed voor 2,6 megaton co₂-equivalenten. De rundveehouderij noteert 9,8 megaton co₂. Kortom, krimp van de melkveehouderij zet pas echt zoden aan de dijk. Maar daar zijn geen plannen voor krimp. Deze sector zet in op maatregelen als luchtwassers, voeraanpassing en mestvergisting.‘Luchtwassers gaan uitstoot tegen, maar ze pakken de bron niet aan’Dergelijke voor de hand liggende maatregelen dreigen een win-verliessituatie voor dierenwelzijn te worden. Luchtwassers gaan dan wel uitstoot tegen; ze pakken de bron niet aan. In de stal blijft de luchtkwaliteit voor dier en boer slecht.Inzetten op een langere levensduur van koeienOok voeraanpassingen om de broeikasgasuitstoot van melkvee te verminderen zullen welzijn niet ten goede komen. Inzetten op een langere levensduur van koeien zou een betere oplossing zijn. Dat zorgt ook voor broeikasgasreductie.‘Mestvergisting is duurzaam, maar brengt ook weer een risico met zich mee’Mestvergisting levert duurzamere energie op. Maar het risico daarvan is dat minder koeien weidegang krijgen omdat de boer de mest in de stal wil opvangen. Dan heeft hij immers voldoende om de vergister te laten draaien. De koeien veel weiden scheelt broeikasgasuitstoot.Er is volgens de Dierenbescherming een Deltaplan nodig voor de veehouderij - Foto: Henk Riswick.Economisch belang export helpt niet meeHet huidige economische exportbelang van dieren en dierlijke producten – tweederde gaat de grens over – is een argument om de veehouderij zeer intensief en kostprijsgedreven in te richten. Daartegenover staat dat we in Nederland letterlijk en figuurlijk met de shit blijven zitten. In onze dichtbevolkte delta leidt de enorme veestapel tot problemen met onder meer mest, stank, dierenwelzijn, landschap, volksgezondheid en besmettelijke dierziektes.‘Deze en komende generaties betalen een hoge rekening’De hoge rekening daarvoor wordt door de huidige maatschappij en komende generaties betaald. Het is dus niet vreemd dat in toenemende mate van tal van kanten wordt aangedrongen op een flinke reductie van de Nederlandse veestapel. Alleen overheidssteun voor duurzame koplopersRecent kwam daar het advies 'Duurzaam en Gezond' van de Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur bij. Een ook voorzitter Ed Nijpels van het Klimaatberaad zat zelf een SER-commissie voor die een sanering van de veehouderij bepleitte. Alleen een voorhoede van duurzamer werkende boeren zou nog op steun van de overheid moeten kunnen rekenen.‘Er is een Deltaplan nodig voor de veehouderij’De Dierenbescherming pleit al langer voor een Deltaplan voor de veehouderij. Gaan we echt wachten tot de overstroming een feit is? Mede-auteur is dr. Lisanne Stadig. Zij is beleidsmedewerker veehouderij bij de Dierenbescherming.