‘Gebruik gezond verstand in stikstofkwestie’

Gedetailleerde regels leiden tot het opzoeken van de grens, ook bij het voerspoor.Het was zo mooi in de eerste weken van de coronacrisis. De simpele regel was ‘blijf zoveel mogelijk thuis, geen groepsvorming tenzij je een gezin bent, minstens anderhalve meter afstand en vooral: breng jezelf en anderen niet in coronagevaar’. Dat werkte goed, de meeste mensen hielden zich eraan en wie echt niet wilde luisteren kreeg € 390 boete. Daar bovenop hadden we de repeterende breuk van Rutte: we moeten het samen doen. Het heeft allemaal geholpen, het aantal besmettingen, ziekenhuisopnames en slachtoffers is langzaamaan gedaald naar hanteerbare niveaus.VeiligheidsregioVervolgens kwamen de eerste zeurkousen in de media. Wat is precies een gezin? Is een studentenhuis ook een gezin? Waarom anderhalve meter, terwijl het in Frankrijk 1 meter is en in Engeland 2 meter, en hoe moet je die anderhalve meter precies meten. Even terzijde, mijn Engelse collega’s snappen niet dat het bij ons maar anderhalve meter is, terwijl we de langste mensen ter wereld zijn. Vinden ze niet eerlijk. Gezeur over de regels was voor ambtenaren het sein om de regels nader vast te leggen. Zo zag ik in mijn veiligheidsregio inmiddels regels opduiken met formuleringen als ‘…te laten plaatsvinden, te organiseren, te laten organiseren of te laten ontstaan, dan wel er aan deel te nemen ….’, waarna een heel alfabet aan nauwkeurig omschreven uitzonderingen volgt. Grenzen opzoekenWeer even terzijde, ik wist tot voor kort niet dat ik in een veiligheidsregio woonde, maar nu ik dat weet, voel ik me een stuk minder veilig. De ambtenarenteksten zorgen ervoor dat mensen niet meer op hun gezond verstand afgaan, maar vooral nadenken over hoe ze de grens van de regel kunnen opzoeken. En dat terwijl de regel: jezelf en anderen niet nodeloos in coronagevaar brengen, in principe voldoende is. Het bleek immers heel goed mogelijk om op basis van die regel mensen een dikke boete te geven, en terecht.Veehouders, zorg dat je zo weinig mogelijk stikstof uitstootVoermaatregelenHetzelfde doet zich al jaren voor in het landbouwbeleid. Algemene regels worden nader ingevuld met nauwkeurige grenzen en subregels, en uiteindelijk ontstaat er iets onwerkbaars. De nieuwste voermaatregelen in het kader van het voerspoor van het stikstofbeleid zijn een sprekend voorbeeld. Die regels bevatten inmiddels een matrix met productiviteiten, op basis waarvan de hoeveelheid eiwit dat vanuit krachtvoer gegeven mag worden bepaald wordt. Iedereen klaagt ondertussen dat die regels onwerkbaar zijn, en dat ze niet aansluiten bij de praktijk en niet gaan helpen, omdat krachtvoer maar een onderdeel van het totale voeraanbod is.Ik zou liever een simpele regel willen: veehouders, zorg dat je zo weinig mogelijk stikstof uitstoot, en gebruik daarbij je gezond verstand. En als je bewust de grenzen opzoekt, dan ben je in overtreding. Wat zou dat een verademing zijn.