‘FrieslandCampina verliest belang van veel leden uit het oog’

De maatschappij verruwt en het collectief brokkelt af. Dat is ook terug te zien bij coöperaties die steeds meer naar het eigen belang kijken, zoals bij de plannen om derogatie veilig te stellen.Onze complexe maatschappij staat in de eenentwintigste eeuw bol van allerlei stromingen en ontwikkelingen, niet altijd even fraai van aard. Bekende termen zijn individualisme en verruwing. Een beweging die daartegenover staat is het collectivisme.Met name in de landbouw is er altijd hang naar collectivisme geweest. 'Eendracht maakt macht', luidt het gezegde. Dat is ook tot op zekere hoogte waar. De bundeling van veel individuele belangen kan ertoe leiden dat men als speler van belang zaken geregeld krijgt, die het individu niet voor elkaar krijgt. Echter, het is even waar dat de concentratie van vele individuele partijen leidt tot grote, logge, ambtelijke organisaties die vervolgens een eigen leven gaan leiden, waarbij op enig moment een kloof kan ontstaan tussen de individuen waar het allemaal mee begon en de grote onderneming waar het mee is geëindigd. Die heeft inmiddels haar eigen – individuele – dynamiek en doelen.'Coöperatie is bekende rechtsvorm'Dat dit bij vennootschappen kan gebeuren, is één ding. Helaas gebeurt het ook bij die variant van samenwerking waar het niet zou mogen kunnen, namelijk bij de coöperatie. De coöperatie is er immers juist voor en door haar leden. Primair staat het belang van de leden voorop, niet het maken van grote winsten.In de agrarische sector is de coöperatie een bekende rechtsvorm. Voorbeelden zijn DEP in Moerdijk, Rabobank, veel bloemen- en tuinbouwveilingen zoals The Greenery, Agrifirm, et cetera. Daarnaast zijn er diverse grote ondernemingen die wel als coöperatie gezien worden, hoewel die het strikt genomen niet zijn. Voorbeelden zijn Vion en ForFarmers. Bovenaan staat uiteraard in omvang en omzet al sinds jaar en dag FrieslandCampina. 'FrieslandCampina flirt schaamteloos met het ministerie van Economische Zaken en de staatssecretaris'Uitgerekend bij die laatste wordt de laatste maanden echter op pijnlijke wijze duidelijk dat de belangen van de leden, waar het allemaal om te doen zou moeten zijn, ondergeschikt worden gemaakt aan de belangen van de onderneming zélf. FrieslandCampina flirt schaamteloos met het ministerie van Economische Zaken en de staatssecretaris, om de derogatie in de benen te houden. Men verliest daarbij echter de belangen van veel individuele leden uit het oog. De melkgeldregeling, die zelfs al in werking is getreden terwijl het maar de vraag is of de fosfaatrechten doorgaan en hoe Brussel over de huidige bende denkt, dreigt nu al tal van melkveehouders de kop te kosten. De regeling wordt er bij de leden feitelijk doorgedrukt met een flinterdun beroep op formaliteiten als statuten en reglementen. Tegemoetkomingen en knelgevallenregelingen zijn er nauwelijks. Het individuele belang telt niet meer. 'Waarschuwing voor andere coöperaties en de leden'De oorspronkelijke gedachte van de coöperatie is kennelijk voorbijgestreefd door kil winstbejag. Dit kan niet de bedoeling zijn van de agrarische coöperatie. Laat het ook een waarschuwing zijn voor andere coöperaties, en met name de leden. Want laten we eerlijk zijn, dit moeten we in de landbouw niet willen, deze verruwing. Of misschien zelfs wel verhuftering.