Fries platteland kan niet zonder melkvee

Kringlooplandbouw klinkt sympathiek. De melkveehouderij is cruciaal voor Friese economie, maar is sterk exportgericht. Sluiten van de kringloop op provinciaal niveau kan nadelig uitwerken bleek op de eerste Food Forward-bijeenkomst in Jirnsum, Friesland.‘Lokaal en seizoensgebonden eten is voor mij duurzaam. Tegelijkertijd is duurzaam leven moeilijk en weten veel mensen er weinig van.’ Rens Kroes, schrijver van boeken over voedsel en foodblogger, bracht haar stellingen naar voren op de eerste regiobijeenkomst van het project Food Forward van Rabobank. De bekende Friezin heeft honderdduizenden volgers op social media, zoals Instagram, met haar recepten en teksten over duurzaam voedsel. Kroes is het boegbeeld van de Rabobank-campagne waarmee de bank de overgang naar duurzamer produceren van meer voedsel wil versnellen.Dat duurzaam leven moeilijk is, geldt ook voor haarzelf, gaf ze ruiterlijk toe. Bijvoorbeeld omdat ze geregeld naar New York vliegt.Economisch belangTijdens de bijeenkomst in Jirnsum gingen ruim 120 personen – van boer tot consument – met elkaar in gesprek over de uitdagingen in Friesland. In de Rabobank-analyse voor de provincie (regioscan) staan 3 conclusies: De leefbaarheid van het platteland staat onder druk.Er moet duidelijkheid komen over wat (geografisch gezien) lokaal produceren is. Kringloopdenken kan dan een bedreiging zijn voor een sector die op export is gestoeld, zoals de Friese melkveehouderij. Rabobank-analist Lambert van Horen noemde als voorbeeld de verkoop van tomaten uit Venlo in Duisburg; formeel export, terwijl het gaat om een afstand van 40 kilometer.De melkveehouderij is van groot belang voor de economie. Elke boer levert immers twee tot drie banen op in toelevering, verwerking en verderop in de keten. Krimp van de melkproductie zou gevolgen hebben in de hele keten.Samenwerken en inzichtWetenschapsjournalist Hidde Boersma noemt zichzelf een ecomodernist, en benoemde het belang van goed overleg. “Samenwerken wordt al een stuk makkelijker als je erkent dat er diverse meningen zijn, en probeert ideeën te combineren.” Joris Lohman van Foodhub houdt zich al jaren bezig met voedselvraagstukken. Hij hamerde op het belang van openstaan voor alle opties, ook als dat gaat om zaken als genetisch modificeren van gewassen. “Met meer info verandert het beeld dat mensen van de landbouw hebben”, weet hij uit eigen ervaring. Dat kan bijvoorbeeld het inzicht opleveren dat kleinschalige biolandbouw niet de enige oplossing is voor het voedselvraagstuk.Meer kennis over voedsel nodigNa de inleidingen konden de aanwezigen zelf aan de slag om uitdagingen en oplossingen te benoemen. Dat leverde van alles op: ‘hoe vergroten we kennis over voedsel, bijvoorbeeld op scholen’, ‘het platteland moet gezien worden als een gebied waar ze voedsel maken’, ‘hoe worden we weer trots op het voedsel dat we in onze regio maken’ en ‘hoe voorkomen we voedselverspilling’. Cruciaal blijkt in veel gevallen een gebrek aan kennis over voedsel en de manier waarop het gemaakt wordt. In de komende maanden krijgt de regiobijeenkomst in Friesland een eerste vervolg in Midden- en Oost-Nederland en vervolgens in andere Rabobank-regio’s. In Friesland worden de in Jirnsum opgedane ideeën uitgewerkt in Food Tracks om er concrete, uitvoerbare plannen van te maken.