“Fransen nemen extra melk níet aan”

NMV-voorman Hans Geurts vreest de liberalisering van het EU-zuivelbeleid. “Als die doorzet, is een fabrieksquotum het enige alternatief.”Waarom pleit u voor fabrieksquota?
“Ik pleit niet voor fabrieksquota, maar denk dat het onontkoombaar is. Mijn voorkeur gaat nog steeds uit naar een flexibel EU-quotum. De liberalisering zorgt voor een extra melkstroom, die de zuivelfabrieken absoluut niet kunnen ophalen, verwerken en afzetten. Dan moet je dus wel met een eigen fabrieksquotum komen. Anders houd je het niet vol.
Franse coöperaties zijn zich daar ter ten volle van bewust en geven duidelijk aan dat zij na de quotumafschaffing in 2015 de extra melk niet tot waarde kunnen laten komen. Dat is een reëel standpunt. Dan bevreemdt het dat FrieslandCampina zegt dat alle extra melk ook na 2015 welkom is. En als deze zuivelreus hierin volhardt, hebben de kleinere, Nederlandse zuivelaars ook een groot probleem. Zij kunnen niet eenzijdig hun melkveehouders beperken. FrieslandCampina zal daarom het voortouw moeten nemen.”

Moeten coöperaties veehouders meer gereedschap bieden om risico’s af te dekken?
“Ja, coöperaties moeten daar zeker over nadenken. In de Verenigde Staten hebben veehouders de mogelijkheid om met hun zuivelfabriek een vaste melkprijs voor een bepaalde periode af te spreken. Als de liberalisering doorzet, zou dit een heel goed instrument voor veehouders zijn om de grillen van de markt tegen te gaan. Je krijgt namelijk zekerheid, al is dat waarschijnlijk wel tegen een iets lagere prijs. Voor een zuiveltermijnmarkt geldt hetzelfde. Als daarvoor particulieren in de markt zijn, juich ik het zeker toe.
Meerdere contracten met zuivelfabrieken afsluiten zie ik minder zitten. Het zou wel een goede zaak zijn als veehouders bijvoorbeeld hun melk kunnen verdelen over hun vaste afnemer en de spotmarkt. Dat die mogelijkheid bestaat.”

Moeten coöperaties hun veehouders meer inbedden in een kwaliteitssysteem?
“Alleen als er toegevoegde waarde te halen is, zoals bij merkmelk. Maar als je als coöperatie echt de wereldmarkt opgaat, heeft het weinig zin. Extra eisen moeten ook in de pas lopen met de belangen van boeren. Ik denk dat er niet veel kwaliteitseisen bij hoeven te komen. Die zijn al vrij streng.”

Moeten veehouders veranderen als de markt steeds vrijer wordt?
“Boeren moeten zich meer bezig gaan houden met de afzet en verwaarding van hun melk. Ik denk dat de aanpassing bij liberalisering echter vooral vanuit de coöperaties moet komen.
Uiteraard moeten veehouders werken aan hun kostprijs, wellicht nog harder dan nu, maar ze moeten zich niet alleen blindstaren op groei. Ze moeten zich bewust worden van wat ze kunnen en wat ze willen en hierin bewuste keuzes maken.”