‘Fosfaatrechten kunnen zonder vergoeding worden afgeschaft’

Fosfaatrechten kunnen, ook als ze verhandelbaar zijn, worden afgeschaft zonder dat hiervoor een schadevergoeding hoeft te worden betaald.Dat schrijft staatssecretaris Martijn van Dam (Economische Zaken) in reactie op vragen van de Eerste Kamerfractie van de SP. Op fosfaatrechten rusten volgens Van Dam geen zelfstandige eigendomsrechten. “In het verleden heeft bij het ontnemen van de varkensrechten een uitvoerige discussie gespeeld over de vraag of op dit type rechten zelfstandige eigendomsrechten rusten. De Hoge Raad heeft bepaald dat de ontneming van dit type rechten is aan te merken als regulering van eigendom. Deze lezing is bevestigd door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens”, aldus Van Dam. Hij wijst erop dat bedrijven er rekening mee moeten houden dat fosfaatrechten, ondanks dat mogelijk is betaald voor de verkrijging van deze rechten, op termijn zonder schadevergoeding worden ingetrokken.Niet-verhandelbaar maken fosfaatrechtenSP is voorstander van het niet-verhandelbaar maken van fosfaatrechten, maar dat ziet Van Dam niet zitten. Het aantal fosfaatrechten op een bedrijf bepaalt hoeveel melkvee kan worden gehouden. Als de rechten niet verhandelbaar zijn, bepaalt de overheid welk bedrijf hoeveel productieruimte toegewezen krijgt. Dit is volgens Van Dam een kostbare manier om alle melkveehouders binnen de milieurandvoorwaarden te laten produceren en het creëert veel onzekerheid voor bedrijven, omdat niet zeker is hoeveel rechten ze krijgen. “De verdeelmethoden die de overheid ter beschikking staan (loting, tender, wie het eerst komt die het eerst maalt, of een evenredige verdeling van beschikbare capaciteit over aanvragers) kennen als nadeel dat een bedrijf beduidend minder controle kan uitoefenen op de gewenste productieruimte. Het lot, óf specifieke kenmerken van het bedrijf, óf de markt bepalen in die situatie of fosfaatrechten kunnen worden verkregen. Een systeem van niet-verhandelbare rechten prikkelt bedrijven bovendien niet om fosfaatrechten optimaal te benutten”, vindt Van Dam.Debat op 16 meiDe Eerste Kamer debatteert op 16 mei over de invoering van het fosfaatrechtenstelsel en de Wet grondgebonden melkveehouderij.