Fairtrade voor elk product

Prima om de landbouw te verduurzamen, maar dan ook een betere beloning voor de boer. Dat zegt Thea Kampert, student aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam.‘GLB kan veel doelgerichter’Het klinkt allemaal best mooi, de vergroening van het Europese landbouwbeleid, maar effectief is het tot nu toe niet. Althans, niet als het gaat om biodiversiteit en klimaat, vindt Thea Kampert (21). Zij heeft samen met vier collega-studenten maandenlang onderzoek gedaan naar het gemeenschappelijke landbouwbeleid (GLB). De club studenten denkt dat het beleid veel doelgerichter kan worden opgezet. Duurzamer, klimaatvriendelijker én met eerlijke prijzen voor boeren en tuinders.Geld naar Fairtrade“Bijvoorbeeld door het Fairtrade-label voor voedsel in te voeren. In Frankrijk kennen ze dat al”, weet Kampert. “In de Franse supermarkten ligt Fairtrade-melk in de schappen en nog honderden andere producten. Er is vraag naar, een prachtig systeem. Het kost natuurlijk veel geld om zo’n label voor heel Europa op te zetten. Wat ons betreft zou een deel van het landbouwbudget daar aan besteed moeten worden.”‘Het GLB is effectief op het punt van voedselzekerheid, een van de VN-doelen’Kampert studeert aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Zij is lid van Socrates, een netwerk van slimme studenten uit heel Nederland. Vanwege haar hoge eindexamencijfers op de middelbare school kreeg ze een uitnodiging om lid te worden. Vijf studenten van dit netwerk hebben onderzoek gedaan naar de relatie tussen de duurzaamheidsdoelen van de Verenigde Naties – de Sustainable Development Goals – en het Europese landbouwbeleid. Het ministerie van LNV was opdrachtgever. Bureaucratisch, betuttelend, lastigHaar vader werkt op een veevoerfabriek, enkele ooms zijn boer in de Gelderse Vallei. Via de familielijn had ze al wat gehoord over het landbouwbeleid. Vooral kritiek. Samengevat: bureaucratisch, betuttelend, lastig. Door haar onderzoek ziet ze nu ook een andere kant van het Brusselse ingrijpen: “Het GLB is effectief op het punt van voedselzekerheid, een van de VN-doelen. De subsidies hebben boeren gestimuleerd meer te produceren per hectare en per koe. Niemand hoeft honger te lijden. Dat is mede te danken aan het Brusselse landbouwbeleid.”‘De vergroeningsmaatregelen in het huidige GLB dragen wel wat bij aan natuur en landschap, maar het effect is beperkt’Als het bijvoorbeeld gaat om klimaat, ook een VN-doel (Climate Action), is het GLB nauwelijks effectief. Hetzelfde geldt voor biodiversiteit. “De vergroeningsmaatregelen in het huidige GLB dragen wel wat bij aan natuur en landschap, maar het effect is beperkt. Een houtwal hier en een groenstrook daar. Dat schiet niet op. Omdat alle EU-lidstaten hebben ingestemd met de VN-doelen is het draagvlak groot om die doelen ook echt te realiseren. Daar is trouwens nu de kans voor, want komende jaren wordt door de politiek een besluit genomen over het landbouwbeleid na 2020.”Foto: Roel DijkstraEen van de voorstellen van de studenten is om een Fairtrade-label voor voedsel in te voeren. “Boeren die onder dit label produceren, slaan bijvoorbeeld CO₂ op in de bodem, beschermen weidevogels en gebruiken minder bestrijdingsmiddelen. De extra kosten die boeren maken, worden betaald door de consument via het winkelschap. Als iedereen profiteert van het werk van de boeren, dan moet iedereen daar ook voor betalen.”Fairtrade voor elke boerFairtrade moet volgens haar voor elke boer gelden. “Ook voor boeren die weinig of niets aan duurzaamheid doen. Inkomenszekerheid voor boeren is namelijk ook een doel van het GLB. Een boer die echt duurzaam produceert, maakt meer kosten. Zijn ‘eerlijke prijs’ moet dus hoger liggen dan die van een gangbare boer.”Duurzaamheid én landbouwHet Fairtrade-label bestaat al voor producten zoals koffie en bananen. Kampert: “Waarom wel voor een kleine koffieboer in Costa Rica en niet voor een appelteler uit de Betuwe? Boeren in Europa werken hard, maar verdienen weinig. En dan moeten ze ook nog van alles doen voor het milieu en het klimaat. Voor dat laatste is best wat te zeggen, maar dan moeten ze daar wel goed voor worden betaald. Nu wordt de rekening eenzijdig bij de boer gelegd.”Ze is inmiddels aan haar haar master begonnen. “Het zou mooi zijn als ik later een baan vind waarbij het gaat om duurzaamheid én landbouw. Ik weet nu dat die combinatie mij aanspreekt.”