Fairtrade à la AH

De 2 procent-actie van Albert Heijn geeft kijk op de ongelijke machtsverhouding in de voedingsmiddelenmarktIk behoor tot het uitstervende ras dat zelf nog vla kookt en de eigenverbouwde groenten zelf schoonmaakt. Bij Albert Heijn heb ik dus niets te zoeken, want die supermarkt is vooral goed in kant-en-klare etenswaren en ecologische waren en fairtrade-producten. Albert Heijn is daarom meer geschikt voor stedelingen. De enkele keer dat ik er wel kom, kan ik er de weg niet vinden: ik krijg de winkelindeling niet onder de knie. Havermout zoek ik bij de custard, maar bij Albert Heijn staat dat bij de ontbijtproducten. Stedelingen en jonge gezinnen schijnen geen havermoutpap te eten.
Sinds vorige week heb ik een extra reden om de grootgrutter te mijden, want toen werd bekend dat ze hun leveranciers 2 procentpunt gingen korten. De reden was dat Albert Heijn extra winkels bouwt en dus extra afzet gaat genereren. Het werd bekend via een uitgelekte brief en het zou gaan om een korting dwars door bestaande contracten heen. Ik heb even mijn oor te luisteren gelegd bij ondernemers die het kunnen weten. Die zeggen dat zoiets in de praktijk van de handel wel vaker voorkomt, maar ik vind het nogal merkwaardig. Misschien moet ik een brief naar de Rabobank schrijven dat ik vanwege mijn achterblijvende loonontwikkeling vanaf heden 2 procent op de te betalen hypotheekrente in mindering breng. Vermoedelijk levert me dat geen korting, maar een deurwaarder op.
Het gedrag van de supermarkt is wat mij betreft voor leveranciers een extra aansporing om meer te gaan samenwerken in de afzet. Zo’n eenzijdige greep in de kas door Albert Heijn is alleen mogelijk bij heel ongelijke machtsverhoudingen. Samenwerking in de afzet is steeds een doorn in het oog van de NMa. Toch ontstaat wel beweging. In Frankrijk is men druk in de weer met het instellen van producentenorganisaties, en staatssecretaris Bleker heeft de afgelopen tijd duidelijk aangegeven dat samenwerking tussen de relatief kleine aanbieders in de land- en tuinbouw mogelijk moet zijn. De NMa moet op basis van de AH-brief nu toch ook duidelijk kunnen zien dat er iets aan de hand is met de mededinging in de land- en tuinbouw. We hebben in Nederland slechts drie inkooporganisaties, en oneindig veel leveranciers.
Boeren en tuinders kunnen zelf ook iets doen. Laat zien dat u de afgelopen tijd geleerd heeft van Wakker Dier. Verzin een pakkende term à la plofkip, iets als ‘grootgraaier’, maar dan nog pakkender. Leer van de actievoerders die stickers met ‘-2%’ op AH-producten plakken. Of doe iets met ‘fairtrade’: hoe durft een winkel fairtrade-producten te verkopen en tegelijkertijd zijn leveranciers het vel over de oren te halen. Nagel ze aan de schandpaal. Onderneem actie. Imagoschade is het ergste wat een grootgrutter kan overkomen.