EU evalueert handelsnormen

De Europese Unie bekijkt of de marketingstandaarden voor onder andere pluimveeproducten aangepast moeten worden. Die standaarden zorgen voor een gelijk speelveld in Europa. Nederland vraagt onder andere (opnieuw) om aanpassing van de 16-wekentermijn van vrije-uitloopeieren, en het toestaan van zonnepanelen in een uitloop.Europa is op allerlei vlakken in de weer met de herziening van zijn landbouwbeleid. Vorig jaar presenteerde de Europese Commissie zijn farm-to-forkstrategie. Volgens Frans Timmermans, vicevoorzitter van de Europese Commissie: “de weg naar een nieuw en beter evenwicht tussen natuur, voedselsystemen en biodiversiteit; om de gezondheid en het welzijn van de bevolking te beschermen en tegelijkertijd de EU concurrerender en veerkrachtiger te maken”. Een onderdeel van de farm-to-forkstrategie is om de Europese marketingstandaarden te herzien. Hiermee wil de Europese Commissie verduurzaming van de voedselproductie stimuleren.De Nederlandse pluimveehouderij vraagt om ook te overdekte uitloop te erkennen als alternatief voor de buitenuitloop, bij een ophokplicht. - Foto: Bert JansenDe marketingstandaarden in de Europese Unie zorgen voor een gelijk speelveld. Hierin is bijvoorbeeld vastgelegd wanneer een ei daadwerkelijk ‘vrije uitloop’ gelabeld mag worden, wat er op het label van een product moet staan en wanneer iets een ‘klasse A’-product is. De regels hebben betrekking op versheid/houdbaarheid, maatvoering, labels, verpakking en productiemethoden. Door dit Europa-breed vast te leggen, kan niet ieder land op dit vlak maar gewoon zijn eigen ding doen. Het is tevens de bedoeling hiermee de Europese consument een stuk duidelijkheid te geven over wat hij precies koopt. Hoe mag je iets verkopen?In de marketingstandaarden van de Europese Unie gaat het er vooral om: hoe mag je iets verkopen? Dat klinkt wellicht ver weg, maar hier worden uiteindelijk de regels bepaald voor iedere productstroom (op biologisch na – de biologische sector heeft een eigen Europese biologische verordening). Wanneer is iets scharrel of vrije-uitloop, en aan welke regels moet je dan voldoen? Dit is allemaal vastgelegd in deze Europese wetgeving, zodat niet ieder land of iedere producent voor zichzelf kan bepalen wanneer ergens een label met ‘scharrelkip’ of ‘vrije-uitloopei’ op komt, of wanneer iets een klasse A-product is of een maat M-ei. ConsultatieDe Europese Commissie heeft nu besloten dat deze handelsnormen weliswaar hun nut hebben, maar wel aan een update toe zijn. Dat moet helpen met verduurzaming van de voedselketen. Daarom is de EU met een proces gestart om deze handelsnormen te gaan aanpassen. Begin dit jaar is de eerste inspraakronde geweest. Iedereen kon reageren of ze vinden dat de marketingstandaarden voor agrarische producten inderdaad aangepast moeten worden (of zelfs helemaal van tafel zouden moeten). 156 Europese instanties en personen hebben gereageerd. Consensus lijkt te zijn dat de marketingstandaarden zeker waardevol zijn voor alle spelers in de keten, maar inderdaad een revisie kunnen gebruiken. 16-wekentermijnOok Nederland heeft input gegeven. Misschien wel één van de meest betwiste punten in de EU-marketingstandaarden hier is de 16-wekentermijn voor vrije-uitloopeieren. Nadat legkippen meer dan 16 weken binnen hebben gezeten, mogen de eieren niet langer gestempeld en verkocht worden als vrije-uitloopei. Nederland vroeg al eerder om deze regels aan te passen, maar kwam toen niet verder dan verlenging van de termijn van 12 naar 16 weken. Avined stelt opnieuw voor om hier anders mee om te gaan, bijvoorbeeld zoals in de biologische richtlijnen. Daarin is alleen opgenomen dat dieren minimaal een derde van hun leven buiten moeten kunnen komen. Een ander alternatief zou kunnen zijn om hier gelijk mee om te gaan als met weidemelk: een product van dieren die alleen in een bepaald seizoen buiten lopen, of om de wintergarten officieel te erkennen als alternatief voor de volledige uitloop. “Dit onderwerp ligt heel lastig in Europa”, erkent Ben Dellaert, secretaris van Avined. “Maar we grijpen wel iedere gelegenheid aan om dit aan te kaarten.” Op een ander onderwerp weet Nederland zich al wel verzekerd van enkele medestanders: het verplichten van het stempelen van eieren op het primaire bedrijf. Volgens Dellaert heeft dit in ieder geval ook de stem van Duitsland en verschillende Scandinavische landen. Nederland stelt voor om in heel Europa te verplichten dat eieren op het legpluimveebedrijf worden gestempeld, om het risico op fraude te verkleinen. Ook Duitse eierproducenten zoals Eifrisch kaarten dit aan bij de Commissie. Ben Dellaert (Avined) laat weten dat achter de schermen gepolst wordt bij andere lidstaten en hun pluimveeorganinsaties om te proberen op bepaalde punten samen op te trekken. - Foto: Herbert WiggermanAndere inbrengEnkele andere punten die Nederlandse pluimveeorganisaties via Avined hebben aangedragen, zijn wat betreft eieren: de ‘verkoop voor’-datum weglaten omdat er ook al een ‘het beste consumeren voor’-datum vermeld staat, dat de houdbaarheidsdatum van 28 dagen voor eieren relatief kort is, het beschermen van de ei-gerelateerde termen voor producten die daadwerkelijk van gevogelte afkomstig zijn (gezien de opkomst van producten gemaakt met alternatieve eiwitten), en het toestaan van zonnepanelen in de buitenuitloop. Dit laatste mag al wel in de biologische sector, maar niet bij vrije uitloop. Dat komt omdat bij legkippen de regels voor vrije uitloop zijn vastgelegd in de marketingstandaarden die nu herzien worden, terwijl alle regels voor biologische producten vastgelegd zijn in aparte bio-wetgeving. Daarnaast heeft Avined een aantal zaken aangedragen voor de pluimveevleessector, wat betreft de toegestane watergehaltes in kip (die zouden te laag zijn voor de huidige generaties kuikens), andere mogelijkheden om flexibeler om te gaan met labelen van houderijvormen op kippenvlees (de concepten zoals we die nu kennen in Nederland bestonden nog niet toen de huidige regels bedacht werden – dertig (!) jaar geleden), en meer harmonisatie in de labeling van pluimveevlees in zijn algemeenheid. Nederland komt daarnaast nog met één ander voorstel in de volgende ronde, wanneer de Commissie daadwerkelijk om inhoudelijke wensen gaat vragen: een aparte eicode voor eieren van kippen in koloniehuisvesting. Nu krijgen die stempel 3, net als eieren elders uit Europa afkomstig van kippen die nog wel in verrijkte kooisystemen gehouden worden. Een zonnnepark. Zonnepanelen in een uitloop zijn nu niet toegestaan voor wie vrije-uitloopeieren wil produceren. - Foto: ANPInbreng andere landenOok vanuit veel andere EU-landen hebben pluimveeorganisaties input geleverd. Volgens de Deense Kamer van Koophandel zijn het met name de regels voor eieren, pluimveevlees en groenten en fruit die toe zijn aan een update. De Duitse pluimveeorganisatie ZDG is zeer kritisch over het feit dat de Commissie heeft aangekondigd de marketingstandaarden te willen gebruiken om de verduurzamingsdoelen uit de Farm-to-Forkstrategie te behalen. Voor dierenwelzijn en milieu zijn er andere verordeningen, zeggen zij. Drie grote Finse pluimveevleesproducenten vragen de Commissie nadrukkelijk om in de regelgeving meer aandacht te besteden aan producten waarbij de consument misleid wordt over land van herkomst. Het Nederlandse Louis Bolk Instituut kaart nog de problematiek met ‘dubbel doel‘-beplanting aan in uitlopen, waarbij het voor het welzijn van kippen goed is om de uitloop te beplanten, de pluimveehouder dit echter wel moet kunnen bekostigen, maar in de huidige regels dubbeldoelgebruik van de uitloop (bijvoorbeeld met fruitbomen) niet is toegestaan. TermijnDe Europese Commissie wil snel aan de slag met de verouderde handelsnormen. Nog in het eerste kwartaal van dit jaar zou de inhoudelijke consultatieronde moeten starten. De Commissie hoopt in het tweede kwartaal van 2022 een nieuwe verordening aan te geven. Dellaert schat in dat dit wellicht nog wel wat langer kan gaan duren, omdat verschillende onderdelen allicht discussie gaan opleveren. Enorm ingrijpende veranderingen verwacht hij niet. “Ik verwacht dat de basis blijft, maar we gaan kijken of dingen kunnen finetunen.”Zelf input leverenDe Europese Commissie vraagt iedereen om digitaal zijn mening te geven. De eerste consultatieronde is geweest – en wat met name gericht op óf de regels aangepast moeten worden, maar binnenkort start een tweede ronde waarin meer gevraagd wordt naar wát aangepast zou moeten worden. Via de website kan iedereen hierop reageren. Vanuit Nederland wordt ook gezamenlijk input geleverd via Avined (waarin LTO/NOP, NVP, Nepluvi, Anevei en COBK verenigd zijn).