Een echte koeienboer (1)

Ik ga graag bij Hadji Nazrullah langs: een koeienboer pur sang, die nog een bak geld verdient ook. Want hij is een volbloed-ondernemer. Voor mij is dat altijd een opkikker.Op een van mijn fietstochten door Kabul zag ik twee jaar geleden een veld met een ongelooflijk grote hoop gedroogde koeienvlaaien. Ik ben daarna met een Afghaanse studiegenoot teruggegaan om uit te vinden waar die vandaan kwamen. We kwamen terecht bij een groep typische stadsboeren, zoals ik me die uit mijn jeugd op bezoek bij mijn opa en oma in Zutphen nog kan herinneren.
Eerst keken we naar de wintervoer productie (gerst met erwten), daarna vroeg de boer me of ik zijn ‘os’ wilde zien. Dat wilde ik wel.Os bleek een stier te zijnEven later kwam Hadji Nazrullah met een briesend monster naar buiten. Een klein vertaalfoutje, want de os bleek een stier te zijn! Die had vast andere verwachtingen toen hij naar buiten mocht, dan alleen maar geshowd te worden aan een rare buitenlander.Verbazing op de binnenplaatsHadji zag dat ik van koeien houd, dus hij vroeg me om even te wachten zodat hij het vrouwvolk naar binnen kon sturen. Daarna kon het echte bedrijfsbezoek beginnen. En dan val je van de ene verbazing in de andere. Er stonden acht melkkoeien, wat vaarzen, pinken, kalveren en wat rammen voor de mest (het Suikerfeest zat eraan te komen) samengeperst in stalletjes aan een binnenplaats. De meeste dieren hadden een dek op. Voor de kou hoeft het niet, maar tegen vliegen en vuil is het natuurlijk niet onaardig. Op de binnenplaats stonden ook stapels gehakseld stro in zakken en een schuur vol oud brood.Rantsoen steekt goed in elkaarDe basis van het rantsoen van het vee is het hele jaar tarwestro. Die wordt in de herfst aangevuld met gehakselde groene mais. In de winter is de aanvulling een gerst-erwtenmengsel, in het voorjaar de gersthergroei en in de zomer verse luzerne. Daar bovenop krijgen de koeien een mengsel van oud brood en ongemalen gerst. Als de boer de gerst zou kunnen rollen en wat meer katoenzaadkoek met wat mineralen-vitaminemengsel erover zou kunnen voeren, dan zou het nog beter zijn.Coöperatie is aardig, geld verdienen is beterDe melk gaat niet naar het FAO-fabriekje in de stad. Haji verkoopt rechtstreeks aan winkeltjes in de stad die het verwerken in yoghurt, hangop en zachte kaas. Zijn motivatie: “Een cooperatie is aardig, maar als ik elders het dubbele kan beuren, dan weet ik het wel!” Waar heb ik dat meer gehoord?
De koeienvlaaien worden verkocht als brandstof, dus een mestprobleem heeft Haji niet. De urine loopt ‘gewoon’ het pand uit. Deze komt waarschijnlijk in het irrigatiekanaaltje, dus gaat als ‘fertigation’ terug naar de voergewassen.Foto's: Anton van Engelen