Duurzame punten scoren met Biodiversiteitsmonitor

Om te laten zien wat boeren bijdragen aan het landschap, loopt in Brabant het project Biodiversiteitsmonitor. Hieraan doen 55 melkveehouders mee, die punten verdienen met onder meer weidegang en minder middelengebruik. Een van hen is Christ Verschuren: “Ik hoop dat we kunnen laten zien dat we duurzaam bezig zijn, zonder dat we het bedrijf helemaal op de kop hoeven te zetten.”Christ Verschuren (61) heeft al zo’n 35 jaar een melkveebedrijf in Rijsbergen (N.-.Br.), net onder Breda. Samen met zijn vrouw houdt hij 52 koeien en 40 stuks jongvee. De onderneming ligt in een natuurgebied dat deel uitmaakt van wat volgens een masterplan het ‘Van Gogh Nationaal Park’ moet worden. Hier draait de komende drie jaar het project Biodiversiteitsmonitor: agrarisch ondernemers laten zien hoe ze bijdragen aan een gezonde bodem, biodiversiteit, waterkwaliteit en de binding tussen stad en het buitengebied.Christ Verschuren: "We scoren goed op weidegang en blijvend grasland."Water- en bodemkwaliteitHet is in al die jaren boeren op het Brabantse platteland zeker niet de eerste keer dat Verschuren zaken als water- en bodemkwaliteit van zijn bedrijf laat doorlichten. “Ik doe altijd graag mee aan dergelijke projecten. Het is nuttig om je licht op te steken en te weten welke verwachtingen er zijn rond agrarisch ondernemers”, legt de melkveehouder uit.Het is nuttig om je licht op te steken en te weten welke verwachtingen er zijn rond agrarisch ondernemersIn de Biodiversiteitsmonitor kunnen veehouders op verschillende onderdelen in de bedrijfsvoering punten scoren. Naast een verbeterde bodem- en waterkwaliteit is dat bijvoorbeeld voor weidegang, minder gebruik van gewasbescherming en de productie van eiwit van eigen bodem.Op de goede wegVerschuren zaaide in het verleden al eens kruidenrijk grasland en laat de koeien veel naar buiten. Een nulmeting liet afgelopen zomer zien dat hij al een eind op de goede weg is. “We scoren goed op weidegang en blijvend grasland en zitten daarmee al op 1.150 punten. De hoogst haalbare score is 2.500, waarbij elk punt voor € 1 vergoeding staat. Boven de 1.500 punten wordt elke euro verdubbeld.”Winst te behalen in stikstofbodemoverschot en eiwitgehalteZo’n puntentelling komt misschien wat schools over, maar daar heeft de melkveehouder geen moeite mee. Het spreekt hem aan dat hij als ondernemer zelf kan beslissen met welke zaken hij aan de slag gaat. Voor hem is er nog winst te behalen als het gaat om het stikstofbodemoverschot en het eiwitgehalte in het rantsoen. “Daarmee zijn we al bezig, maar we kunnen dat nog verder finetunen. Ik vind het wel een mooie sport om daarmee bezig te zijn”, zegt de ondernemer.ZinvolDe elf initiatiefnemers van de Biodiversiteitsmonitor, waaronder ZLTO, de provincie en het waterschap, streven er naar nog dit najaar 150 nieuwe melkveehouders te laten deelnemen aan het project en uiteindelijk 600 deelnemers te werven. Of het voor alle melkveehouders zinvol is mee te doen, vindt Verschuren moeilijk te zeggen. Sommigen willen gewoon melken en verder niets, anderen kijken naar de toekomst en hoe ze daarin actief kunnen blijven als agrarisch ondernemer, zegt hij.Individuele afwegingFinancieel gezien is het volgens hem ook een individuele afweging of de inspanningen lonen. “Voor mij is het maximaal haalbare bedrag gezien onze bedrijfsgrootte de moeite waard, maar dat kan voor een ondernemer met 250 koeien anders zijn. Dat moet iedereen voor zichzelf bepalen.”Voor mij is het maximaal haalbare bedrag gezien onze bedrijfsgrootte de moeite waard, maar dat kan voor een ondernemer met 250 koeien anders zijnHaalbare doelenVerschuren vindt het belangrijk dat het om haalbare doelen gaat waar veehouders ook echt iets mee kunnen. “Je kunt van hogerhand opleggen dat een veehouder een emissiearme vloer moet aanleggen, maar ten eerste is zo’n vloer op dit moment omstreden en daarnaast is het een enorme investering.”Besparing ammoniakuitstoot door weidegangHet is ook niet nodig, als hij met alternatieven ook de uitstoot kan terugdringen, meent hij. De ondernemer rekent voor dat hij met weidegang al op een enorme besparing aan ammoniakuitstoot uitkomt: “Die uitstoot ligt op 13 kilogram per koe. Door 2.000 uur weidegang kom ik in totaal op 6,6 kilogram besparing uit.”DuurzaamMet praktijkprojecten als deze hoopt de melkveehouder dan ook dat beleidsmakers de zaken eens van de andere kant gaan zien. En het valt niet altijd mee, om hen dat aan het verstand te brengen, zegt Verschuren. Het draait allemaal te veel om rekenmodellen waarmee je op elk gewenst resultaat kunt uitkomen. “Ik hoop dat door aan dit project deel te nemen, we als veehouders kunnen laten zien dat we duurzaam bezig zijn, zonder dat we daarvoor het bedrijf helemaal op de kop hoeven te zetten.”