‘Duurzame gronduitgifte bij pacht’

Onzekerheid, verwarring en rechtszaken. Er zijn te veel verschillende definities voor landbouwgrond.Veel grondeigenaren – en vooral ook overheden zoals provincies en gemeenten – willen hun gronduitgiftebeleid verduurzamen. Noord-Brabant heeft bijvoorbeeld een systeem waar bij uitgifte in pacht van provinciale grond voordeel wordt gegeven aan kandidaat-pachters die duurzaam bezig zijn, bijvoorbeeld doordat zij beschikken over certificaten. RijksvastgoedbedrijfBiologische boeren kunnen bijvoorbeeld in aanmerking komen voor pachtgrond zonder dat zij de hoogste prijs bieden. Ook andere provincies doen iets met duurzame gronduitgifte, evenals waterschappen en particuliere verpachters. De enige organisatie die daarbij een beetje achterblijft, is het Rijksvastgoedbedrijf, dat in het algemeen nog steeds gunt aan de hoogste bieder. Toch lijkt ook daar sprake van een voorzichtige kentering, als we de brief van minister Schouten van afgelopen najaar lezen. Nou kun je dus wel allerlei bedingen in je pachtovereenkomst opnemen ten behoeve van de duurzaamheid, maar er kan een probleem ontstaan als je naar andere wettelijke systemen kijkt. Telt de grond wel mee als gebruik mest niet is toegestaan?MeststoffenwetIk noem er 2. In de eerste plaats: de meststoffenwet. Als je in de pachtovereenkomst het gebruik van mest verbiedt, telt die grond dan nog wel mee voor de gebruiksnormen van deze wet? Die worden immers op bedrijfsniveau geregeld, op basis van grond die bij het bedrijf hoort, in het kader van een ‘normale bedrijfsvoering’. Tja, en wat is dan normaal? Ik weet dat over dit onderwerp intussen druk wordt gebakkeleid, hetgeen aanleiding kan zijn dat pachtovereenkomsten worden aangepast, of dat niemand meer interesse heeft voor deze grond. Is er wel sprake van landbouwactiviteit op pachtgrond met beperkingen?Uitbetaling betalingsrechtenTen tweede: het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). Als grond in aanmerking wil komen als ‘subsidiabele hectare’ moet het worden gebruikt voor ‘een landbouwactiviteit’. Als een pachtovereenkomst zodanige beperkingen bevat, dat daarvan niet meer gesproken kan worden, valt die grond dus ook weg voor de uitbetaling van betalingsrechten. Bij een overeenkomst van het Waterschap Rijn en IJssel liep dat bij de rechter maar net goed af, voor de boer. Je moet dus bij je gronduitgiftebeleid rekening houden met de effecten van je afspraken op andere terreinen. En dan heb ik nog maar 2 elementen genoemd; er zijn er nog veel meer. Definitie landbouwgrondDe conclusie voor nu is dat er te veel verschillende definities zijn voor ‘landbouwgrond’, ‘natuur’ en ook ‘grondgebondenheid’. Voor slimmeriken biedt dat natuurlijk kansen op het eten van 2 walletjes, maar in het algemeen leidt dit toch tot onzekerheid, verwarring en rechtszaken. Voor de wetgever zou dat aanleiding moeten zijn om eens schoon schip te maken. Misschien kunnen we dan ook eens naar het buitenland kijken. Dan zal blijken dat een Belg of een Duitser van ons systeem van de regeling van landbouwgrond helemaal niets begrijpt.Lees meer over pacht.