‘Dit is het juiste moment voor stikstofdeal’

Nu iedereen met corona bezig is, is dit de tijd voor het maken van afspraken over stikstof.Het was de afgelopen weken schitterend weer voor het landwerk op de boerderij. Het is (eindelijk) droog, het is zonnig, wat wil je nog meer. En die anderhalve meter afstand is geen probleem als je op het land aan het werk bent.China en luchtvervuilingDankzij de coronacrisis daalde de luchtvervuiling wereldwijd sterk. Ik zag plaatjes van China langskomen waarin het land plotseling weer zichtbaar is. Iedereen die wel eens in China geweest is, weet dat de lucht daar ontzettend smerig is. De meeste dagen is de lucht grijs, geen zon te zien. Ik was ooit eens met een groepje Chinese onderzoekers ergens buiten het stedelijk gebied, met buiig weer. Er ontstond een regenboog en daar werden foto’s van gemaakt. De meeste Chinese collega’s hadden in hun leven namelijk nog nooit een regenboog gezien, want die ontstaat alleen in schone lucht. Sinds die tijd denk ik bij elke regenboog aan China en luchtvervuiling.Stikstofuitstoot van vliegtuigen is sterk verminderdFijn stofDe luchtvervuiling is niet alleen een stuk minder in China; ook van Nederland zijn er plaatjes waarop te zien is dat er veel minder stikstof en fijn stof in de lucht is. Dat is niet het resultaat van minder landbouw, zoals gezegd, daar gaat het werk gewoon door. Vooral de bijdrage van het wegverkeer is gedaald; de snelweg voor mijn huis is nagenoeg leeg. En daarnaast is de stikstofuitstoot van vliegtuigen en zeeschepen sterk verminderd. Dat zie je naar ik begrijp nauwelijks terug in de cijfers van het RIVM, omdat die bronnen nauwelijks worden meegeteld, maar je kunt het effect dankzij corona wel zien en meten. Sterker nog, ik zag berichten dat het mooie zonnige weer van de afgelopen tijd mede te danken is aan de schonere lucht.Als anderen minder bijdragen, draagt landbouw juist relatief meer bijBijdrage landbouw aan stikstofuitstootEr zijn boeren die op basis van de schone-luchtplaatjes denken dat daarmee aangetoond is dat de bijdrage van de landbouw aan de stikstofuitstoot maar beperkt is, maar die conclusie kun je niet trekken. Sterker nog, als anderen plotseling minder bijdragen, draagt de landbouw juist relatief meer bij. Maar dat doet er niet toe want de cijfers die voor de regering leidend zijn, hebben betrekking op structurele zaken, niet op incidentele stijgingen en dalingen. Berekeningen MesdagfondsDe club van Vogelaar heeft inmiddels toegegeven dat er met berekeningen van het RIVM niet zoveel mis is. De stikstofdiscussie gaat dus gewoon door, maar nu buiten het zicht van televisie en kranten, want die zijn met andere dingen bezig. Daarom is het nu beter mogelijk een deal over de stikstof te sluiten. En ook het feit dat het hoofd van de minister nu bij andere dingen dan stikstof is, maakt de kans op overeenstemming groter. Toch is nu juist het overleg van het Landbouw Collectief met minister Schouten afgebroken. Dat is niet slim. U begrijpt dat ik het helemaal eens ben met Marc Calon dat dit de tijd voor het maken van afspraken is.