Dirk Bruins: leden eerder betrekken bij wat we doen

De binding met de leden versterken door hen eerder te betrekken bij wat er gaande is. Dat wil LTO Noord onder leiding van Dirk Bruins, die nu een jaar voorzitter is.“We moeten onze achterban eerder betrekken bij thema’s waar de organisatie mee bezig is.” Dat is de belangrijkste les die Dirk Bruins trekt uit zijn eerste jaar als voorzitter van LTO Noord. Om meteen toe te voegen: “En aan de samenleving moeten we beter duidelijk maken wat de grote betekenis van de land- en tuinbouw is.”Strategische visie 2020-2025Niet toevallig komen die punten prominent terug in de Strategische visie 2020-2025 die de organisatie maandag 28 september naar buiten brengt. Deze is opgesteld na een uitgebreide ledenraadpleging. Bruins vat hem zo samen: “Aan de ene kant leden betrekken bij wat in de samenleving gebeurt en bij de gevolgen die dat heeft op het boerenerf. En aan de andere kant veel scherper zijn op alles waardoor werkplezier en verdienvermogen van boeren en tuinders verder onder druk komen te staan.”Een jaar voorzitter van LTO Noord1 juli vorig jaar, toen Bruins aantrad als voorzitter van LTO Noord, zag de wereld er nog totaal anders uit want de impact van de stikstof-uitspraak van de Raad van State moest nog duidelijk worden. Helemaal in de toenmalige LTO-stijl bestudeerden de specialisten van de boerenorganisatie de kleine lettertjes. Binnenskamers, zonder al te veel ruchtbaarheid. Om hen niet voor de voeten te lopen, wilde de kersverse voorzitter inhoudelijk niet eens reageren in een interview met Boerderij. De rest is geschiedenis.Trekkeracties, veel tumult, LTO kwam in een spagaat tussen de wens van harde actie bij de achterban en de traditioneel op inhoud en lobby gerichte stijl van de organisatie zelf. Gebrek aan vertrouwen leidde tot het vertrek van landelijk voorzitter Marc Calon. Beter is het om grote ontwikkelingen te schetsenEn nu ligt er dus een nieuwe visie. Het is een beknopt document, eerder een statement dan een plan. Bruins: “Ik hou niet van dikke rapporten met ambitieuze doelen van dit en dat in 2050. Heel veel van die visies komen toch niet uit. En als je niet uitkijkt, zet je leden op het verkeerde been. Beter is het om grote ontwikkelingen te schetsen en neer te zetten hoe je in de wedstrijd staat.” De ‘waardegedreven visie’, zoals Bruins het noemt, vermeldt allereerst dat LTO Noord ‘een leidende rol’ speelt in de belangenbehartiging van boeren en tuinders’. De organisatie heeft ook een ‘gidsrol’ voor boeren bij het zoeken naar toekomstperspectief. Ook wil de organisatie de ‘trots van de sector voeden’. “LTO Noord faciliteert dat gezond, betaalbaar en kwalitatief voedsel voor iedereen beschikbaar is. Die leidende rol willen we binnen en buiten Nederland samen met anderen zichtbaar maken”, staat er. “We willen verantwoordelijkheid nemen en meebewegen, en daar hoort dan ook waardering bij’, voegt Bruins toe. _{Lees verder onder de foto.} Dirk Bruins (45) is voorzitter van LTO Noord, boerenorganisatie met 25.000 leden waarvan 18.000 boer of tuinder. Bruins heeft in maatschap met zijn vrouw een melkveebedrijf in Dwingeloo (Dr.). - Foto: Ruud PloegWaarom was er zo’n nieuwe strategische visie nodig? Is er een probleem met de achterban? Denk ook aan het vertrek van Calon?Bruins: “Van oudsher hadden we invloed via, zeg maar: macht. We zaten in de waterschappen, bij de gemeentes, provincies, in Den Haag. Dat is veranderd. De politiek verandert, er zijn sociale media, er is versnippering. Dat werpt nieuw licht op de vraag hoe we er maximaal kunnen zijn voor boeren en tuinders, en hoe we voor hen van meerwaarde kunnen zijn. De aanleiding voor de visie is niet een specifiek probleem met de achterban. Het heeft ook niet rechtstreeks te maken met het vertrek van Calon. Maar inderdaad, dat vertrek had wel te maken met het ontbreken van draagvlak bij een deel van de achterban en daar moeten we dus iets mee. Voor ons betekent het dat er blijkbaar te veel afstand gevoeld wordt en dat we de verbinding met de leden moeten versterken.” Hoe gaan jullie die verbinding versterken?“We gaan dichter op de leden zitten en veel eerder in gesprek over ontwikkelingen, over de zorgen die we daar over hebben, en de dilemma’s waar we voor staan. LTO is sterk aan de inhoudelijke kant. Er wordt iets gesignaleerd, binnen de organisatie wordt daar knetterhard aan gewerkt en vervolgens komt er een oplossing waar je als organisatie in zekere zin blij mee bent: dit was het best haalbare. Maar als lid hoor je pas voor het eerst van die kwestie als de oplossing op tafel ligt, en dan ben je misschien helemaal niet blij, want je kent het vertrekpunt niet en weet dus ook niet dat dit het meest haalbare was.”Je kunt op tafel slaan met je vuist maar je zult ook vrienden moeten makenKritische leden vinden dat LTO te veel aan de overlegtafel zit, te veel compromissen sluit en daardoor soms zelfs medeplichtig is aan maatregelen die boeren niet willen. De confronterende stijl van vooral FDF heeft goed gescoord. Dat was ook merkbaar op jullie – door corona eenmalige – ledenbijeenkomst dit voorjaar.“Dat herken ik. Maar als je in gesprek raakt, blijkt dat eenvoudige oplossingen vaak niet bestaan. Dit is wel duidelijk: we kijken heel erg naar de politiek, terwijl het steeds belangrijker is dat je de samenleving zelf meekrijgt. Iedereen kijkt naar Den Haag maar de meeste ruimte om te ondernemen is lokaal bepaald. Den Haag is de resultante van wat lokaal – vaak op sociale media – gebeurt. Staat mijn omgeving het toe? Het beïnvloeden van die omgeving is heel belangrijk. Je kunt op tafel slaan met je vuist maar je zult ook vrienden moeten maken om ruimte te creëren voor jezelf. Toen ik in de gemeenteraad zat, kreeg ik ‘rouwkaarten’ van mensen die tegen de lelieteelt zijn. Met de associatie dat het door lelieteelt niet goed met je afloopt. Bepaald niet leuk. Op die manier actievoeren kweekt geen sympathie. Daar moeten we als landbouw ook aan denken. Hoe zorgen we ervoor dat mensen vóór ons zijn? Dan ben je volgens sommigen aan het heulen met de vijand. Maar ik zeg: kijk uit met dat denken in voor- en tegenstanders. Je bent wel een kleine sector.” Zeggen wat wel kan, helder zijn in wat niet kanDe trekkeracties hebben tegelijk ook het zelfvertrouwen enorm vergroot.“Ja, dat moet je soms doen om een thema op de agenda te krijgen. Maximale aandacht. Dat is op zich goed. Maar je moet wel de sympathie proberen te behouden. Je moet coalities vormen, soms met mensen in onverwachte hoek en dat is echt anders dan vroeger. Als je alleen maar hakken in het zand zet en de met de vuist op tafel slaat, dan zet je jezelf neer als partij die niks wil. En als je alleen maar meebeweegt, dan gaat dat ten koste van het werkplezier en het verdienmodel van boeren en tuinders. Aan de ene kant moet je zeggen wat er wél kan, maar we moeten ook helder zijn in wat niet kan, en dat duidelijk maken. Dat gaan we meer doen dan voorheen, is onze inzet.” In jullie visie is veel nadruk op woorden als ‘realistisch’, ‘samenwerking’ en ‘verantwoordelijkheid’. Dat klinkt als profileren tegenover andere boerenorganisaties met een andere stijl?“Nee. Het laatste wat ik wil is profileren ten opzichte van anderen. Het gaat om duidelijkheid. Wie zijn wij als organisatie en waar staan we voor? Dat moet helder zijn voor onze leden en voor mensen binnen en buiten de organisatie. De boodschap is eigenlijk heel simpel: we zijn er voor boer en tuinder. Dat zijn onze leden. Die moeten goede uitgangspositie hebben om over tien, vijftien jaar nog boer en tuinder zijn.”Is er al zicht op een nieuwe voorzitter van LTO Nederland?We zitten op koers. Er zijn gesprekken geweest. Behoorlijk wat mensen langs geweest die gesolliciteerd hebben. Onze bedoeling is om half november een nieuwe voorzitter te presenteren. En nee, ik kan verder niks zeggen over de procedure, ook niet of een duo-voorzitterschap tot de mogelijkheden behoort.”Is samenvoeging van de LTO’s nog aan de orde?“Ik begrijp de vraag maar ik zie niet gebeuren dat die regionale organisaties ophouden te bestaan. Als je dichtbij de leden wilt staan, moet je je ook dicht bij hen organiseren. LTO Noord heeft drie regio’s, dat is niet voor niks. Er zijn cultuurverschillen, die moet je recht doen. Wel moet je maximaal samenwerken en onderling afstemmen. Trouwens, als je zou fuseren, zou je toch weer moeten splitsen in regio’s. Aan schaalvergroting zitten grenzen. Maar ik zeg niet ‘nooit’.”Toch nog over stikstof. Waarom zijn jullie tegen extern salderen? Er zijn toch ook veehouders die daar juist baat bij hebben?“De randvoorwaarden zijn nog niet klaar. Het is onvoorstelbaar maar waar: duizenden boeren hebben nog geen duidelijkheid over hun vergunning en intussen kan er wel stikstof uitgewisseld worden. Je kunt simpelweg geen stikstofruimte verkopen of verleasen als je een PAS-melding deed en nu dus nog niet zeker weet wat je hebt. Gaat het mis, dan heb je als boer of tuinder een groot probleem. Provincies zouden dat ook niet moeten willen. Eerst moet de zaak op orde, ook met die registratiesystemen. En opkoop van bedrijven?“Gebiedsgerichte aanpak is goed. Zorg ervoor dat wie door wil, door kan gaan. We zeggen niet per definitie: niet uitkopen. Soms kan dat veel lucht geven. Maar zorg er dan wel voor dat de omgeving mee profiteert, en niet alles naar natuur gaat. Ik begrijp de angst van boeren die zeggen: uitkoop leidt tot meer natuur op die plek, en dat zie ik als bedreiging. Maar wees wel voorzichtig met die opkoop. Weet wat je doet en hou de effectiviteit in het oog. Vaak is het geld beter besteed aan technische innovatie dan aan uitkoop.