‘Direct doorpakken bij uitbraak Afrikaanse varkenspest’

Het heeft 2 weken geduurd, maar de Belgen ondernemen nu echt actie in de aanpak van Afrikaanse Varkenspest (AVP).Alle varkens op bedrijven in het toezichtsgebied worden geruimd. Een goede maatregel. Het verbaast me echter dat het zo lang moest duren. Het betreft immers maar 4.000 dieren op 57 bedrijven. De totale kosten bedragen amper € 1 miljoen. Het nam echter 2 weken in beslag omdat Brussel een en ander moet subsidiëren en daar is – nog – geen standaardregeling voor. Kennelijk verwachten de Belgen dat het niet bij deze ruiming blijft Dat België direct Brusselse cofinanciering zocht voor zo’n klein bedrag is geen goed teken. Kennelijk verwachten de Belgen dat het niet bij deze ruiming blijft. En elke nieuwe uitbraak in België ligt dichter bij de Nederlandse grens dan de huidige. Deze co-financiering kan het hele EU-beleid veranderen. Direct 10 kilometer ruimen bij een AVP-uitbraak is daarmee aantrekkelijk. Alleen ruimen damt de ziekte immers in, een vaccin is er niet. Nederland ruimt niet preventiefIn het Nederlandse draaiboek wordt bij een uitbraak onder wilde zwijnen een toezichtsgebied van 10 kilometer ingesteld. Er komt niet standaard een driedaagse landelijke standstill. Van preventief ruimen is geen sprake, zelfs niet als een besmet wild zwijn naast een varkensstal wordt gevonden.Lees ook: Wat gebeurt er als varkenspest Nederland bereikt?Herinneringen aan Venhorst 1997Dat roept herinneringen op aan Venhorst 1997. Op 3 februari wist heel Brabant al dat er wat speelde en zijn massaal varkens verplaatst, vooruitlopend op een onafwendbaar vervoersverbod. Op 4 februari werd de uitbraak formeel bekendgemaakt, op 6 februari bleken dermate veel bedrijven besmet en verdacht dat landbouwminister Van Aartsen een massale ruiming afkondigde: alle bedrijven binnen 3 kilometer van de haard. Epidemie doofde destijds pas na preventieve ruiming van alle varkens binnen 1 kilometer van besmette bedrijvenIk zat toen bij varkenshouder Frans Meulenmeesters in Elsendorp in de keuken. De tranen biggelden over zijn wangen toen we het op de radio hoorden. Niet vanwege zijn eigen bedrijf, maar omdat hij vreesde dat het nieuwe bedrijf van zijn broer Karel zo’n ingreep niet zou overleven. Dat ruimingsplan werd later ingetrokken. Uiteindelijk zijn de meeste bedrijven in die 3 kilometerzone toch – besmet – geruimd. De epidemie doofde pas nadat alle varkens binnen 1 kilometer van de besmette bedrijven preventief werden geruimd. Duitsland ruimt varkens rücksichtslosIn Duitsland was 1 kilometer ruimen altijd al de norm. Ik bezocht er de crisisstaf in Kreis Kleve en Borken. De Kreis-dierenartsen waren mannen die van wanten wisten, met een stevig mandaat op zak. Bij een kleine uitbraak riep een ervan zelfs de hulp van het leger in om een strikt vervoersverbod af te dwingen. Sterk verdachte bedrijven werden rücksichtslos geruimd. “Eerst schieten, dan vragen”, luidde het parool. De kosten van onterecht ruimen waren immers afzienbaar tegenover de kosten van een mogelijke virusverspreiding in deze intensieve gebieden.Handel rücksichtslos bij een AVP-uitbraak; landelijke standstil na elke uitbraak en 10 kilometer ruimen Die houding heeft Nederland nu nog niet. Het draaiboek moet snel aangepast worden rondom wilde zwijnen. Dan vraag ik niet eens om afschot buiten de Mijnweg en de Veluwe, dat zijn zaken voor de lange termijn. Nee, handel rücksichtslos bij een uitbraak. Een landelijke standstil na elke uitbraak van AVP en 10 kilometer ruimen zijn geheid nodig. Zachte heelmeesters maken stinkende wonden, dat leert Brabant 1997 en de situatie in Oost-Europa wel.