‘De das is een onterechte zondebok’

In Engeland wordt snel gewezen naar de das als het gaat om het verspreiden van rundertuberculose. Daar is echter geen wetenschappelijk bewijs voor. De Engelse wijze van bedrijfsvoering is de echte oorzaak.Volgens een artikel van Boerderij, ‘Britten hebben al sinds mensenheugenis runder-tbc’, was de Britse Farmer Union al in 1908 bezig met de besmettelijk veeziekte rundertuberculose (bTB). Dat is niet verwonderlijk, ook in Nederland had je – als je in die tijd een koe kocht – 50% kans dat die besmet was met rundertuberculose. Deels gefinancierd uit de Amerikaanse Marshall hulp, is na de Tweede Wereldoorlog een bTB-bestrijdingsprogramma gestart; alle runderen werden jaarlijks onderzocht met een huidtest. Besmette dieren moesten worden afgevoerd. Dankzij dit strikte beleid is Nederland sinds 1 juli 1999 officieel vrij van rundertuberculose.Vervoer van besmet veeHet feit dat men alleen in Engeland de ziekte niet heeft kunnen overwinnen, heeft alles te maken met de bedrijfsvoering aldaar en economische belangen. Met name Engelse boeren hebben een slechte reputatie qua bedrijfsvoering. Dit werd nog in 2011 bevestigd door een inspectie van de Europese Commissie, die een groot aantal misstanden aan het licht bracht op boerderijen in Engeland. Vervoer van besmet vee is aantoonbaar een van de belangrijkste oorzaken van de verspreiding van rundertuberculose.‘De keuze van de das als zondebok ligt bepaald niet voor de hand’Maar in plaats van deze misstanden aan te pakken, blijven boeren wijzen naar de das als grote boosdoener. Overigens tegen alle logica in, want dassen blijken zeer resistent te zijn tegen de ziekte. Dassen kunnen wel besmet worden, net als andere zoogdieren, maar worden zelden ziek. En alleen zieke dieren kunnen die ziektekiemen verspreiden. Koeien worden wel ziek en blazen met hun grote longvolume dan veel ziektekiemen uit. Logisch dat koeien elkaar kunnen besmetten en soms ook andere dieren. De omgekeerde weg, namelijk dat dassen koeien zouden besmetten, is uiterst onwaarschijnlijk en ook nog nooit wetenschappelijk aangetoond.De keuze van de das als zondebok ligt dan ook bepaald niet voor de hand. In andere landen, waar rundertuberculose heerst, zijn daar dan ook andere wilde dieren voor uitgekozen. In Nieuw-Zeeland de opossum (buideldiertje), in Amerika onder meer het witstaarthert en in Afrika de wildebeesten.Dassenruimingen hebben nauwelijks zinIn hetzelfde artikel van Boerderij wordt gemeld dat de grootschalige dassenruimingen nauwelijks effect hebben. Ook dat was te voorspellen. “Een volstrekt stompzinnig plan”, volgens Lord Krebs, voorzitter van de Britse Academie voor Wetenschappen. Hij kan het weten, hij was de leider van een tien jaar lang durend onderzoek, waarbij 11.000 dassen het leven lieten (Krebs-trial). Vrijwel alle onafhankelijke wetenschappers die deskundig zijn op dit gebied, zijn het met hem eens.Pas drie jaar geleden zijn in Engeland de preventieve maatregelen aangescherpt. Dat werd hoog tijd. Dit is de enige zinvolle aanpak, die overal elders in Europa al lang tot resultaat heeft geleid. Ook hoog tijd te stoppen met het immorele, kostbare en zinloze uitroeien van dassen. Wat betreft de situatie in Nederland: onderzoek door de afdeling Pathologie van de Faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht heeft aangetoond dat dassen in Nederland volledig bTB-vrij zijn. Dat is ook logisch, omdat er in Nederland dus geen besmette koeien zijn, die die ziekte kunnen overbrengen op dassen of diverse andere zoogdieren.