Crisis maakt creatief

Boter, het houdt heel Noorwegen bezig. Al vanaf november is er geen boter meer te krijgen in de supermarkt.Dat er in heel Noorwegen geen boter meer is te krijgen, komt door de lagere productie door slecht voer en de grote vraag door de ’laag-koolhydratendiëten’ en het traditionele bakken voor de kerst. Daarom heeft zuivelaar Tine aangekondigd dat boeren onbeperkt melk mogen leveren, tot 1 maart 2012. Deze maatregel komt wel te laat om boter te garanderen voor de kerst, de 'botercrisis' blijft. Maar in tijden van crisis worden mensen creatief!Biologische boterRøros Meieri, het lokale biologische zuivelbedrijf ziet zijn kans en schiet in de roos. Door zijn kleinschaligheid lukt het de zuivelaar om alle beschikbare biologische melk om te zetten in boter. De supergele, smaakvolle biologische boter loopt als een trein. De verkoop is verdriedubbeld. De consument kijkt even niet naar het prijskaartje (37 kronen, dat is €4,20 per pakje van 250 gram).Zelf boter makenAnderen maken zelf boter, al is de benodigde karnemelk niet te koop in de winkel. De oplossing is een liter slagroom en twee verpakkingen rømme, een soort crème fraîche. Klop dat in de keukenmachine en spoel daarna de boter uit (en bewaar de karnemelk die zo is ontstaan!). Het resultaat is heerlijke zelfgemaakte boter. Maar consument, pas op, ook hierbij is het prijskaartje niet mild.Extra litersDennis van Leur, melkveehouder in Kåsa (Hedmark), is blij met de opheffing van het quotum. Hij zat al wat aan de hoge kant met zijn productie en moest in januari een beslissing nemen wat te doen: verkopen of remmen via krachtvoer? Hij gaat flink doormelken door wat extra te voeren. Daarnaast zijn er boeren die (onproductieve) koeien kopen, die anders naar de slacht zouden gaan. Deze koeien worden nog doorgemolken tot 1 maart en daarna afgeleverd aan de slachterij. Extra liters, mooi meegenomen!Bietenpulp voerenTwee andere boeren die profiteren van de maatregelen van Tine, zijn Arno Landman en Selma Damman. Ze zijn nu iets meer dan een halfjaar eigenaar van een melkveebedrijf in Isfjorden (Møre og Rømsdal). Ook zij produceerden boven quotum en moesten een aantal weken geleden al vijf koeien verkopen, omdat ze anders een kleine 25.000 liter boven quotum zouden melken. Arno en Selma hebben nu nog een quotum van 187.000 liter. Ze stonden net voor de keus hoe de productie te remmen, en de gehaltes te verhogen. Maar met de huidige Tine-besluitvorming is het dóórproduceren!
Arno en Selma hadden zich al georiënteerd op bietenpulp. Sinds ze bericht kregen van de opheffing van het quotum, was de eerste lading van een ton snel besteld. Ze zijn een van de eerste boeren in de provincie die gaan voeren met bietenpulp, ook voerleverancier Felleskjøpet heeft nog weinig ervaring met het leveren van bijproducten. De extra inkomsten van de extra liters komen goed van pas, omdat Arno en Selma in het eerste jaar nog niet van de subsidies kunnen gebruikmaken, want die komen nog ten goede aan de vertrekkende boer.Toch nog uit de brandUpdate: inmiddels is Noorwegen uit de brand geholpen. Zuivelaar Synnove Finden in Alvdal importeert 300 ton boter uit België. Deze Franstalige Beurre Gourmet moet de Noren helpen met het kerstkokkerellen. Speciaal voor deze crisis is de importbelasting verlaagt van 25.19 kronen naar 3.30 kronen per kilo.