Crisis in de sector

Ik ben tot de conclusie gekomen dat we in een crisis verkeren. We moeten naar premium-producten, werken vanuit de bestaande locaties, een sociaal plan voor stoppers opstellen, en de voorlopers moeten ons imago bepalen.Twee dagen ziekenhuis deze week, op de plaats rust. Twee dagen zonder lange autoritten, zonder gesprekken, zonder vergaderingen. Volop tijd dus om na te denken over de huidige crisis in de varkenshouderij. Ik ben namelijk tot de conclusie gekomen dat we in een crisis verkeren. De gapende dalen in de varkenscyclus worden almaar dieper en de toppen vlakken af. De grondstofprijzen kennen een steeds grotere variatie. Dat geldt vooral voor de prijs van veevoer, die voor meer dan de helft onze kostprijs bepaalt. Al deze stijgingen zijn funest omdat wij er niet in slagen om de hogere kosten vertaald te krijgen in een hogere opbrengst. Over de laatste vijf jaren komen we zes cent per kilo vlees tekort.Economische en maatschappelijke crisisIk vergelijk deze crisis met de situatie na de varkenspest. Ook toen verkeerden we in een crisis. De varkenssector was jarenlang zeer in zichzelf gekeerd. Stallen werden gebouwd, de focus lag op verbetering van de technische resultaten. Kortom, we waren bezig IN de stal. Tijdens de varkenspest kwam het sluimerend ongenoegen dat onder de burgers al langer rondging ineens naar buiten. De blik van buitenstaandes was kritisch en confronterend. Vanuit de overheid werd de herstructurering varkenshouderij ingezet, ons allen zeer bekend. Daarnaast een korting van 25% op de niet grondgebonden varkens. De regelgeving voor dierenwelzijn werd aangescherpt. De reconstructie bracht de focus op natuur en landschap. De varkensvrije zones, waarmee de reconstructie startte, verdwenen geheel uit zicht. Er kwam een rood voor rood regeling waarbij varkenshouders stallen konden slopen en tegelijk een opkoopregeling voor fosfaat. Dat betekende een warme sanering van varkenshouders. De volhouders bleven over.Aarzelend op de goede wegNu, een kleine 15 jaar later, verkeren we weer in een crisis. Er is bonje met de buren. De maatschappij is ons zat. Er is ongenoegen over grote stallen, over welzijn en milieu. Ik dacht er over na tijdens mijn pas op de plaats. De afgelopen tien jaren hebben we vooral besteed aan bestrijden van symptomen. Door luchtwassers te plaatsen in onze stallen probeerden we de maatschappij tevreden te stellen. Wij spanden ons echt wel in, maar onze buren vatten het op als windowdressing. Het is niet genoeg. We hebben de issues aangepakt. Maar we pakten niet het systeem aan. Daardoor stapelden onze kosten zich op. Het lijkt erop dat we duurzaam naar de haaien gaan.
Twee zaken hebben we in de keten goed opgepakt. Dat zijn castratie en de vierkante meter voor vleesvarkens. Het is opgepakt door dit in het verkooppakket op te nemen. Deze twee zaken hebben niet geleid tot extra kosten, we konden ze opeens verwaarden. De markt is de beste aanjager. We gingen van wegnemen van issues (stank en ammoniak) naar bevredigen van klantbehoeften. Van kosten naar opbrengst. Strategisch is dat een juiste keuze. Het heeft moeite gekost om het knopje om te krijgen. We zijn aarzelend op de goede weg.Welke uitweg hebben we?Dat brengt me dan tot de aanpak van de huidige crisis.
* De weg die we ingezet hebben moeten we vervolgen. Van kosten naar opbrengst. Er is ruimte voor premiumproducten in de koopkrachtige markt in Noordwest-Europa. We lopen hierop voor op de concurrenten in andere landen. We kunnen onze positie uitbouwen. Als dat ergens kan, kan het hier in Nederland. Ongeveer 20% van de mensen is bereid om meer te betalen voor hun vlees, zei men deze week in Brussel tijdens de vergadering van de expertgroep.
* De ruimtelijke aspecten moeten we via maatwerk gaan invullen, vanuit de bestaande locaties. We moeten zorgen voor transparantie en weer vrede sluiten met de buren.
* Bij dat streven naar maatwerk is de consequentie dat er voor sommige bedrijven geen toekomst meer is. Daar hoort een sociaal plan bij.
Dit pakket is een samenhangend pakket. We moeten toe naar de situatie dat de voorlopers het imago van onze sector bepalen.