Countus: duurzaam te duur voor akkerbouwer

De landbouw wordt opgeroepen om te verduurzamen, maar de kosten – die wel kunnen oplopen tot € 600 per hectare – kan een akkerbouwer niet alleen dragen. Dat beeld schetste accountantskantoor Countus dinsdagavond 26 januari op het webinar Routeplanning 2030.Omschakelen naar een duurzaam bouwplan kost honderden euro’s per hectare. Dat zegt ondernemersadviseur Ruthger Steenbeek van Countus. Hij rekent op basis van een voorbeeldbouwplan – een 1:4-rotatie in Flevoland – voor dat de stap van intensief naar extensief op 100 hectare zo’n bedrijf ruim € 60.000 saldo per jaar kost. Oftewel € 600 per hectare, een achteruitgang van 14,5%. Kostenbesparingen en hogere hectare-opbrengsten“Dit is geen wetenschappelijk onderzoek, maar geeft puur het saldo-effect aan van omschakelen naar een extensief bouwplan”, licht Steenbeek toe. “Als je dit doorrekent naar een totaalplaatje, moet je ook de voordelen van duurzame landbouw meenemen. Dat zijn bijvoorbeeld kostenbesparingen en op termijn hogere hectare-opbrengsten.” Berekeningen Wageningen URDan komt hij bij berekeningen van Wageningen UR. “Die zitten voor bedrijven met consumptie-aardappelteelt rond de € 400 per hectare, dat is wetenschappelijk onderbouwd. Onze € 600, op basis van ons klantenbestand in Flevoland, klinkt dan heel ernstig. Maar voor sommige ondernemers met hoog salderende gewassen geldt dat wel degelijk. In de Veenkoloniën ligt het verlies op € 200 tot € 250, omdat zetmeelaardappelen een lager saldo kennen dan consumptie-aardappelen.”We hebben te maken met klimaatverandering die een grote invloed kan hebben op het bouwplan van de toekomstSteenbeek legt uit waarom de politieke en maatschappelijke roep om te verduurzamen terecht is. “Van de Nederlandse akkerbouwgrond wordt 60% intensief beteeld. Europees is dat maar 30%. Het is te verklaren, want Nederland ligt geografisch en klimatologisch op een heel mooie plek. Maar we hebben wel te maken met klimaatverandering die een grote invloed kan hebben op het bouwplan van de toekomst. Watertekort gaat absoluut ten koste van de intensiviteit van het bouwplan.”Grenzen aan grondgezondheid bereiktWat betreft de grondgezondheid zijn de grenzen bovendien bereikt, schetst hij. “We zien bodemverdichting, waterhuishouding die niet op orde is, grondgebonden ziekten en plagen. Dat is een ernstige zaak. Goede productkwaliteit behaal je immers alleen op gezonde grond.” De verantwoordelijkheid voor verduurzamen ligt niet alleen op het bordje van de boer. “Dit vraagt om bijdrages van alle betrokken partijen; ondernemer, overheid en keten. De overheid moet ondersteunen met duurzaamheidssubsidies en simpele regelgeving. De consument moet een eerlijke prijs betalen voor producten.”Manieren om te verduurzamenHij noemt suggesties voor verduurzaming door agrarisch ondernemers, zoals samenwerken met collega’s (kringlooplandbouw) en in een keten. “Producten tot meerwaarde brengen voor een eerlijke prijs. Geldstromen halen uit natuurbeheer is ook een mooie optie. De productie van hoogwaardige eiwitten is een grote kans voor de akkerbouw; eiwitgewassen voor menselijke consumptie, voor vleesvervangende producten. In een 1:7 of 1:8 bouwplan kun je inhaken op duurzaamheidsprojecten of korte vraaggestuurde ketens en tegelijkertijd je biodiversiteit verbeteren. Let wel, wij hebben het antwoord ook niet op deze uitdaging. We zien wel mogelijkheden en nieuwe denkrichtingen.”