Coöperatief leiderschap: ben jij het paard?

Of je nu te maken hebt met een directeur, een paard, een raad van commissarissen, medewerkers of een ledenvergadering: het maakt niet uit. Je wilt de kwaliteiten van de ander kunnen benutten en, liefst samen, op het gewenste moment veilig op de gewenste plaats uitkomen.Binnen hiërarchische verhoudingen is helderheid belangrijk: wie is de ruiter en wie het paard? Daarvoor heb je je statuten. De ruiter leidt, het paard dient. De ruiter dient de taal te spreken die het paard begrijpt.
In de paardentraining ‘natural horsemanship’ gelden vier fasen: haar, huid, spier en bot. Doel is: wijken voor druk. Instinctief geeft een paard tegendruk als een ander paard tegen hem aan duwt. Zoals de nieuwe directeur die bij binnenkomst al meent te weten wat een onderneming nodig heeft. Je wil een nieuw patroon ontwikkelen door je paard te leren nadenken en niet instinctief te handelen. Soms is dat immers gevaarlijk, weet ik. Door zijn haar te raken bied je hem de kans je uitnodiging op te pikken. Reageert hij niet, formuleer je je vraag een niveau duidelijker door de huid aan te drukken. Blijft reactie uit, volgt een krachtiger eis waarbij je tegen zijn spieren aanduwt. Gaat er nog steeds geen bel rinkelen, is harde confrontatie nodig door druk tot op het bot. Aanvankelijk begrijpt de ander vaak niet wat je bedoeling is. Door consequent druk op te bouwen tot een onverbiddelijk niveau, leert het dier te reageren op voorafgaande prikkels. Totdat uiteindelijk een heel licht signaal voldoende is. Wat heerlijk om zo harmonieus, coöperatief met elkaar om te kunnen gaan!Omgekeerd, wie kent niet de situaties (privé?) met voortdurend gehakketak op niveau drie. En hoe akelig en doodvermoeiend dat is. Overigens dien je met fase vier uiterst spaarzaam om te gaan. Veel vaker dan één keer in je bestuurlijke carrière met de deur slaan, reduceert je geloofwaardigheid tot nul. Toch, wie op het vereiste moment schroomt voorbij fase drie te gaan, merkt dat hij niet langer ruiter is, maar paard geworden.