Commissie Grondgebondenheid: melkvee moet eiwit van eigen grond halen

Melkveebedrijven moeten in 2025 minimaal 65% van de eiwitbehoefte van eigen land of van land in de buurt halen. Dat staat in het advies van de Commissie Grondgebondenheid.Deze commissie is ingesteld door LTO Nederland en de Nederlandse Zuivel Organisatie (NZO). Doelstelling is dat in 2040 de melkveehouderij volledig grondgebonden is.In de commissie stelden melkveehouders en vertegenwoordigers van het Wereld Natuur Fonds (WNF) en Centrum voor Landbouw en Milieu (CLM) een visie op, die bindend is voor LTO en NZO. Daarin staat dat gras van eigen grond de basis moet worden van elk bedrijf. “We moeten af van de mestdiscussie, maar ons gaan richten op voer”, aldus melkveehouder en commissielid Simon Ruiter.Ieder bedrijf moet minimaal 65% van de eiwitbehoefte van de veestapel zelf telen of halen bij collega’s in de directe omgeving. Dit kan via het sluiten van buurtcontracten, waarmee lokale ruwvoer-mestkringlopen worden gesloten. Voor het grondgebonden karakter van de melkveehouderij moet ieder bedrijf een voldoende grote huiskavel hebben, waarbij een maximale veebezetting van 10 melkkoeien per hectare geldt. Het gebruik van veevoergrondstoffen zoals soja van buiten Europa, moet in 2025 twee derde verminderd zijn ten opzichte van 2018.Zelfvoorzienendheid eiwitbehoefte geeft boer meer ruimte in bedrijfskeuzeDe Commissie Grondgebondenheid heeft de opdracht om een toekomstbestendige definitie op te stellen voor grondgebondenheid verbreed naar een totaal toekomstbeeld voor de melkveehouderij. Volgens commissievoorzitter Ton Loman kan een kengetal als zelfvoorzienendheid in de eiwitbehoefte van het bedrijf op veel meer doelen sturen dan alleen op mestbeleid. Dit moet ondernemers meer ruimte geven in de bedrijfskeuze.Om te voldoen aan de doelstelling van eigen eiwitproductie, mogen melkveehouders afspraken maken met collega’s in de buurt over het leveren van mest en afnemen van voer. Landbouwminister Carola Schouten wil nadrukkelijk geen voermestcontracten, omdat dit de grondgebondenheid niet stimuleert en moeilijk controleerbaar is. “Het gaat hier ook om privaatrechtelijke afspraken, die geen gevolgen hebben voor de mestwetgeving”, aldus commissievoorzitter Ton Loman.Strenge voorwaarden ‘buurtcontracten’De commissie stelt strenge voorwaarden aan de ‘buurtcontracten’:een buurtcontract geldt voor 3 jaar;het buurtcontract moet schriftelijk worden opgesteld tussen een melkveehouder en een collega in een straal van 20 kilometer;de melkveehouder kan alleen een buurtcontract afsluiten met een of meer collega’s als hij ten minste 50% van het totaal benodigde ruwvoer op eigen grond teelt.Op dit moment produceren melkveebedrijven ongeveer 60% van de eiwitbehoefte zelf. Dit verschilt sterk tussen extensieve en intensieve bedrijven. “Om tot 65% te komen was een afweging tussen ambitie en haalbaarheid”, zegt Loman. De indicator eiwitpercentage van eigen land moet de teelt van gras stimuleren, omdat gras meer eiwit oplevert dan mais. Daarnaast bindt gras ook meer CO₂ en stikstof, wat ook positief is voor andere milieu- en klimaatdoelen. LTO en NZO aan de slag met uitvoering adviesWat de grootste uitdaging wordt voor melkveehouders, verschilt per bedrijf, aldus Dirk Bruins, vice-voorzitter van LTO Melkveehouderij. “Om aan de productie van 65% eiwitbehoefte te komen heb je wel iets meer managementmogelijkheden dan om te voldoen aan de voorwaarde van de huiskavel”, zegt hij. De eis van een huiskavel met een oppervlakte van 1 hectare per 10 koeien kan er toe leiden dat bedrijven moeten verplaatsen of dat bedrijven moeten krimpen in de veestapel. Voorzitter Loman hoopt ook dat het voorstel zal leiden tot een betere verkaveling. Volgens medeauteur Natasja Oerlemans van het Wererld Natuur Fonds (WNF) heeft het plan geen gevolgen voor de omvang van de melkveestapel.Het advies wordt onderschreven door Wereld Natuur Fonds en de belangrijkste Nederlandse natuur- en milieuorganisaties, vertegenwoordigd in de Groene11. WNF onderschrijft het advies omdat het bijdraagt aan het verbeteren van de natuur in de gebieden waar soja en palmolie wordt geproduceerd, maar ook aan de natuur in eigen land.NetwerkGrondigNetwerkGrondig presenteerde vorige maand ook een definitie van grondgebondenheid. Zij vinden dat een bedrijf grondgebonden is als de fosfaatproductie kleiner of gelijk is aan de plaatsingsruimte voor fosfaat op het bedrijf, gebaseerd op forfaitaire normen. Via kringloopcontracten waarbij mest wordt geleverd en ruwvoer wordt afgenomen mag hierbij de grond van collega’s binnen een straal van 20 km meetellen.