‘Circulariteit is meer een zoektocht dan model’

Weer terug van weggeweest, vanaf dit jaar mag ik weer columns schrijven voor het vakblad Boerderij, een voorrecht. Ik neem het stokje weer over van mijn collega Harm Brinks, die eerder mij weer was opgevolgd. Het lijkt wel een beetje op circulaire schrijverij, iets als circulaire landbouw.Circulaire landbouw is de laatste tijd erg populair. Het aantal meldingen op Google bedraagt maar liefst 369.000 hits. Dit zou er op kunnen duiden dat er al veel duidelijk is over het begrip circulaire landbouw en dat het voor u als ondernemer allemaal klip en klaar is wat er moet gebeuren binnen circulaire landbouw.Erg vaag allemaalNiets is minder waar. Het forse aantal hits op internet duidt er eerder op dat het allemaal erg vaag is, voor niemand echt duidelijk. Het zou iets in zich moeten hebben als grondstoffen die worden afgevoerd weer worden hergebruikt. Op de website van de WUR kwam ik nog de meest concrete definitie tegen.Kringlooplandbouw is wél een gezamenlijke zoektocht van boeren, betrokken burgers, bedrijven en onderzoekers naar het optimaal combineren van ecologische principes en moderne technologie, met nieuwe partnerschappen, nieuwe verdienmodellen en maatschappelijke diensten. Niet alleen gericht op een goede opbrengst en een zuinig gebruik van grondstoffen en energie, maar ook op zo min mogelijk belasten van klimaat, milieu en natuur.ZoektochtHet is dus nog een zoektocht samen met veel partijen. De landbouw is echter een economische sector waar geld verdiend moet worden om te kunnen blijven bestaan. Van zoektochten worden niet veel boterhammen gegeten, maar niet meedoen is geen optie. Immers bij niet meedoen gaan anderen de eindbestemming bepalen. Een actieve rol van de sector is een vereiste.Van zoektochten worden niet veel boterhammen gegeten, maar niet meedoen is geen optieTekentafelbegripWe zouden begrip kringlooplandbouw kunnen vergelijken met het begrip liefde, iedereen weet wat ermee wordt bedoeld, maar niemand kan het omschrijven. Maar beide begrippen spelen een bepalende rol in het leven. Maar of je van kringlooplandbouw net zo gelukkig kan worden als van de liefde is nog maar de vraag. Volledige kringlooplandbouw is nu nog een begrip van de tekentafel en voer voor onderzoekers en beleidsmakers. Ondernemers in de akkerbouw kunnen op onderdelen aan de slag, maar de hele kringloop is nog zeker niet gesloten. Fors probleemOverigens als we vasthouden aan het begrip gesloten kringloop, van alles wat wordt afgevoerd van het land moet er ook weer op terugkomen, dan lopen we als akkerbouwsector nog tegen een fors probleem aan. Een van de grootste afvoerkanalen van voedingsproducten is de humane mest. Bij een volledige gesloten kringloop moet al deze humane mest worden teruggebracht op de percelen. Een aspect wat erg weinig wordt genoemd in de activiteiten van kringlooplandbouw. Chemische medicijnrestenDat is wel te begrijpen, het is immers erg lastig te organiseren. En wat te denken van alle chemische resten van medicijnen die in humane mest worden aangetroffen. Wanneer deze ook in de kringloop worden teruggebracht, wordt dan de akkerbouw verantwoordelijk voor deze vervuiling?Akkerbouw aan het stuurZo zijn er nog meer uitdagingen voor te stellen om te komen tot een compleet gesloten kringloop. Om te voorkomen dat er allerlei nieuwe verplichtingen over de akkerbouwsector worden uitgestort, is het goed om als sector actief mee te doen bij de zoektocht naar kringlooplandbouw. Immers wie aan het stuur zit in een zoektocht, bepaalt de route en de eindbestemming. De toekomst is immers niet wat er op je afkomt, maar wat je er van maakt. Een goed, vruchtbaar en gezegend 2021 gewenst.