Cijfer actieve stof zegt niks over werkelijke belasting

Volgens CBS-cijfers steeg de hoeveelheid actieve stof per hectare ten opzichte van 2012. Een loos bericht, omdat de hoeveelheid actieve stof niks zegt over de werkelijke milieubelasting.De landbouw gebruikte in 2016 5,7 miljoen kilo chemische gewasbeschermingsmiddelen. Dit is 3,5% minder dan bij de vorige meting in 2012. De dosering per hectare is met 2% toegenomen, het aantal hectare waarop chemische middelen worden gebruikt, is met 5% afgenomen. Dat meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vorige week. Met andere woorden, de absolute daling van het middelenverbruik komt puur doordat het aantal hectares afnam, niet omdat de boeren met minder middel toe konden.Dosering per hectare nam toeDe dosering per hectare nam toe van 7,8 kilo per hectare in 2012 naar 8,0 kilo per hectare in 2016. De reden dat het middelenverbruik per hectare toenam, is volgens het statistiekbureau de verschuiving in teeltoppervlakten. Zo is de beteelde oppervlakte van middelenintensieve gewassen zoals tulpen en lelies in deze periode met 17% en 19% gestegen. De oppervlakte van middelenextensieve gewassen, zoals snijmais en tarwe, is juist gedaald.Middelenintensieve gewasLeliebollen zijn het meest middelenintensieve gewas. Per hectare is in 2016 125 kilo aan chemische beschermingsmiddelen gebruikt, waarvan 93 kilo minerale olie. Bij de teelt van appels, peren, bloemen onder glas, tulpen, overige bloembollen en pootaardappelen lag het gebruik over alle middelen tussen 20 kilo en 35 kilo actieve stof per hectare. Bij de overige gewassen is dit gebruik lager.‘Door het droge weer spuiten boeren zowat niet’MilieubelastingDe conclusie dat boeren nu meer spuiten per hectare dan 4 jaar eerder, is een iets te gemakkelijke conclusie. Zo zijn slechts 2 jaren met elkaar vergeleken. In hoeverre hebben weersinvloeden invloed gehad op het middelenverbruik? Zo was 2016 een jaar met veel regen en een hoge ziektedruk, waardoor in aardappelen verhoudingsgewijs veel fungiciden zijn gespoten. 40% van alle chemische middelen zijn in aardappelen gebruikt. Eén jaar zegt niks. Beter is blokken van jaren te vergelijken. “Had het CBS bijvoorbeeld dit jaar als vergelijkjaar genomen, dan was de hoeveelheid actieve stof per hectare flink gedaald, omdat door het droge weer de boeren zowat niet spuiten”, aldus Jolanda Wijsmuller, ICM & chain manager bij Bayer Cropscience.Werkelijke milieubelastingBelangrijker is dat de hoeveelheid actieve stof per hectare eigenlijk totaal niks zegt over de werkelijke milieubelasting. De laatste jaren zijn er diverse ‘groene’ middelen toegelaten. Deze zijn vaak hoog gedoseerd. Dus veel actieve stof per hectare, maar hebben een lage milieubelasting. Neem Serenade en Reflect tegen alternaria in wortelen. Het groene fungicide Serenade met de Bacillus subtillis QST173-stam als actieve stof, heeft een dosering van 8 liter per hectare. Reflect is een chemisch middel met de chemische stof isopyrazam als actieve stof. Het gehalte isopyrazam is 125 gram per liter. De dosering bedraagt 1 liter per hectare, dus 125 gram actieve stof per hectare.CLM-milieumeetlat8 liter Serenade scoort op de CLM-milieumeetlat 0 punten op waterleven, 0 punten op bodemleven en 0 punten op grondwater. Reflect, volgens de milieumeetlat overigens ook een milieuvriendelijk middel, scoort ondanks een veel lagere dosering hoger dan Serenade, met 17 punten op waterleven, 1 punt op bodemleven en 0 punten op grondwaterGrondwateratlasEen betere indicator die de werkelijke milieubelasting in beeld brengt, is volgens Wijsmuller de Grondwateratlas voor bestrijdingsmiddelen. De Grondwateratlas bevat meetresultaten van zowel waterbedrijven als provincies en geeft een beeld in ruimte en tijd van het voorkomen van residuen van bestrijdingsmiddelen in het grondwater in Nederland.Cor Pierik, persvoorlichter bij het CBS, beaamt de kritiekpunten. Het CBS is vanuit de EU verplicht eens in de 4 jaar de cijfers over actieve stof-verbruik te publiceren. Dat ging dus over 2012 en 2016. “We weten nu al dat we dat in 2020 weer moeten doen. Dat er seizoensinvloeden zijn, staat buiten kijf. Het CBS pretendeert niet cijfers over de milieubelasting te publiceren, maar we zijn ons ervan bewust dat dat relevant is. Daarom is het CBS nu met andere partijen waaronder het CLM in gesprek hoe we in de toekomst betere cijfers over actieve stof en milieubelasting naar buiten kunnen brengen.”CBS: meer chemische middelen per hectare https://t.co/8j6R7PMMJh— Cor Pierik (@CrPierik) 26 juli 2018