Caroline van der Plas: ‘Boeren zien mij als lichtpuntje, dat raakt me’

‘Eerst even met de boeren praten, kom er zo aan’, zegt Caroline van der Plas voorafgaand aan het interview. Buiten de Tweede Kamer maakt de fractievoorzitter van de BoerBurgerBeweging een praatje met boeren die Kamerleden willen vertellen over de impact van het stikstofbeleid op het boerenbedrijf. Daarna staat ze een stel jongens met een YouTube-kanaal te woord, alvorens ze voorgaat naar de werkkamers van BBB in het Kamergebouw. Het is typerend voor de manier waarop Van der Plas te werk gaat als politica: ze is volop in de media en steekt boeren graag een hart onder de riem.

Hoe bevalt de Tweede Kamer tot nu toe?“De sfeer in het Kamergebouw is heel goed, ik voel me er inmiddels echt wel thuis. In debatten gaat het er nog wel eens hard aan toe, ongenuanceerd en polariserend. Dat valt me wel tegen. In de landbouwdebatten zijn sommige partijen, zoals GroenLinks, D66 en PvdA écht polariserend. Bij ons aan de rechterflank, zoals CDA, VVD, is het wat genuanceerder.”In de campagne zeiden jullie nog dat BBB niet links of rechts is, hoe zit dat?“Op landbouwgebied zitten wij wel wat rechtser, in de hoek van de ondernemers. Minder op natuur en klimaat. Niet dat ik vind dat er niks moet gebeuren aan duurzaamheid. Maar de manier om dat te bereiken zien we anders. GroenLinks en D66 hebben het alleen maar over krimp, krimp, krimp. Juist de landbouwsector is heel innovatief. Er valt nog veel te winnen. Waarom mogen alle sectoren innoveren en de landbouw niet?”[caption id="attachment_520138" align="alignright" width="200"]  [/caption]Er zijn ook onderzoeken die zeggen dat innovatie alleen niet genoeg gaat zijn om de stikstofdoelen te halen.“Dat zeggen ze alleen maar omdat er hier al jaren gesproken wordt over minder vee. Ze willen die dieren hier gewoon niet. Het argument wordt erbij gesleept zodat de burger het met hen eens is, ze schuiven het op natuur. Maar zeg dan gewoon dat je die dieren niet wil, dat vind ik niet erg. Of naja, ik vind het wel erg, maar wees gewoon eerlijk. Waar ik me aan stoor is dat, om dat doel te bereiken, boeren worden weggezet als milieuvervuilers. En ik zal dat blijven ontkrachten. Hier in Den Haag zeggen ze dan ‘woorden doen er toe’, en dan denk ik: ja, woorden doen ertoe. Ook als je het over boeren hebt.”Zeggen politici dat letterlijk? Of is het een gevoel dat achterblijft?“Kijk bijvoorbeeld naar het woord ‘landbouwgif’. Iets is pas giftig bij bepaalde hoeveelheden. Of het frame dat boeren niks willen, dat ze vastzitten in een systeem. Dat klopt natuurlijk niet, de afgelopen 30 jaar is er zoveel vooruitgang geboekt. Door innovaties dus, daar zou best meer ruimte voor mogen komen, wat mij betreft. Het stikstofprobleem is een papieren werkelijkheid: innovatieve systemen voor onder andere stikstof en geur-emissie, zijn in samenwerking met onderzoekers ontwikkeld. Uitspraken van rechters die zulke systemen in twijfel trekken, gijzelen de sector. Geef boeren de tijd om aan die schonere productie te werken.”Felle debatteerstijlIn het debat probeert Caroline vaak boeren een hart onder de riem te steken en wil ze zoveel mogelijk gewone-mensentaal gebruiken, zodat mensen die thuis het debat meekijken, het ook kunnen volgen.Ze heeft ook vlotte oneliners en kan fel reageren. Met Tjeerd de Groot had Van der Plas in de Tweede Kamer recent een pittige discussie. Van der Plas vindt dat de D66’er zichzelf tegenspreekt, door nu in de Kamer te pleiten voor krimp van de veestapel, terwijl hij eerder directeur was van de Nederlandse Zuivelorganisatie. In die functie pleitte hij juist voor meer melkproductie, aldus Van der Plas. Ze verwees naar een artikel uit 2011. De Groot wil dat Van der Plas deze uitspraak rectificeert, omdat volgens hem verdere groei van de melkproductie kan, maar alleen als de sector ook verduurzaamt. In de Tweede Kamer ging de discussie een dag later verder. BBB maakte er een filmpje van dat veelvuldig op sociale media rondging met de titel ‘Niet wrijven in een vlek Tjeerd!’, 5 minuten lang gaan de verwijten over en weer.Waarom is het nodig om dat in het openbaar uit te spreken?“Dat had van mij niet gehoeven, hij stuurt mij een mail met de vraag om rectificatie. Dat was ik niet van plan en ik leg dan ook uit waarom. Hij verwijt mij dat ik selectief dingen lees en dat vind ik niet terecht. Hij werpt zich nu op als de grote natuur-redder, maar eerder dacht ‘ie daar duidelijk anders over.”Kan dat niet voortschrijdend inzicht van zijn kant zijn?“Ja dat kan, maar zeg dat dan. Geef toe dat je dingen anders ziet, dat doe ik ook. Nu trekt hij het zich persoonlijk aan, en dat moet je in de Kamer niet doen.”En dan toch deelt BBB deze persoonlijke discussie op sociale media.“Ik laat zien wat we doen in de Kamer, met dit soort filmpjes bijvoorbeeld.”Wat is dan het doel daarvan?“Vanaf de campagne heb ik gezegd dat de feiten en cijfers op tafel moeten komen, dus in dit geval de feiten uit het artikel met de uitspraken van De Groot. En dan zet ik dat op sociale media, omdat het relevant is. En dit is ook wat de achterban van ons verwacht, dat we van ons laten horen. Het meeste wat ik zeg in debatten gaat aan de mensen voorbij, maar dit wordt groot omdat boeren ook denken ‘hehe, eindelijk eens iemand die tegen De Groot in gaat’.”In de peilingen stijgt de BoerBurgerBeweging naar 8 zetels, waar komt dat vandaan denk je?“Mensen waarderen mijn eerlijkheid en duidelijkheid, dat blijkt ook uit de onderzoeken die achter die peilingen zitten. En de onderwerpkeuzes, wij gaan naar debatten over de onderwerpen waar mensen het thuis over hebben. Dus behalve landbouw is dat onderwijs, zorg, veiligheid. Maar ook plattelandscultuur, het behoud van de lokale voorzieningen in de dorpen. Mensen waarderen dat. Je kunt dat populisme noemen, ik zie het als opkomen voor mensen die niet gehoord worden, over de onderwerpen die zij belangrijk vinden.”Waar heb je je het meest over verbaasd sinds je in de Kamer zit?“Hoe sommige dingen gaan, alleen omdat ze dat nu eenmaal al jaren zo doen. Zo eindigen moties altijd met ‘en gaat over tot de orde van de dag’, maar ik wil helemaal niet over tot de orde van de dag! Dus in onze eerste motie sloten we af met ‘en gaat verder met het verspreiden van gezond verstand in de Tweede Kamer’, maar dat mocht niet van voorzitter Bergkamp. Die was bang dat mensen de groeten aan hun moeder gingen doen in moties. Onzin, wat mij betreft. Maar weinig aan te doen, blijkbaar, want ook wij gaan in onze moties ‘over tot de orde van de dag’, terwijl het daar juist aan schort. We hebben beleid nodig voor de lange termijn. Voor de landbouw, maar ook op het gebied van zorg, onderwijs en veiligheid.We willen helemaal niet over tot de orde van de dagWaar ben je het meest trots op, sinds het Kamerlidmaatschap?“Dat boeren tegen mij zeggen: dankzij jou hebben we weer hoop. Dat raakt me. En dat terwijl er nog niks echt veranderd is. Maar boeren ervaren een grauwe deken die boven de sector hangt. Dat de BBB dan voor een lichtpuntje zorgt, vind ik heel mooi. We hebben veel moties ingediend, oproepen aan de regering om dingen te onderzoeken of om bewegingen in gang gezet. Echte wetsvoorstellen hebben we nog niet ingediend, maar daar komt volgend jaar hopelijk verandering in.”‘Ik zeg echt geen ja tegen alle mediaverzoeken’Niet alleen in de Tweede Kamer, ook in de media laat Caroline van der Plas haar gezicht vaak zien. Ze heeft aan zo ongeveer alle talkshowtafels al eens gezeten om het over allerlei onderwerpen te hebben. Over de landbouw uiteraard, maar ook corona of de formatie. Ook tijdens het interview blijkt dat ze gewild is bij de media. Het gesprek wordt onderbroken door tv-journalist Jaïr Ferwerda, ze wordt tijdens haar werkdag gefilmd door RTV Oost voor een video-portret. En dan zat ze afgelopen zomer ook nog in programma’s als De Slimste Mens en Boerderij Van Dorst. “Ik zeg echt geen ‘ja’ tegen alle media-verzoeken. Het moet een mogelijkheid zijn om óf inhoudelijk iets over de politieke lijn van BBB te kunnen zeggen, of ik moet iets van mezelf kunnen laten zien. En ik zeg nooit debatten af of ga eerder weg om op tv te kunnen komen. Ik heb ook wel verzoeken gehad om bijvoorbeeld mee te doen aan een datingprogramma. Dat doe ik niet, want daar valt niks mee te winnen.”