BVD type 2 rukt op

Naast BVD type 1 komt steeds vaker BVD type 2 voor, die nog grotere schades geeft. Een goede vaccinatiestrategie helpt ertegen."BVD is de ziekte die wereldwijd de meeste economische schade in de rundveehouderij veroorzaakt", zegt Steve Wiliams, Global Cattle Marketing bij farmaceut Boehringer Ingelheim (BI). "Ook in Europa is dat het geval, ondanks de BVD-controleprogramma’s in de diverse EU-landen."Volgens Volker Moennig, hoogleraar virologie aan de universiteit van Hannover (D.) verlopen de meeste infecties met Bovine Virus Diarree (BVD) onopgemerkt. "Veehouders en dierenartsen denken vaak niet direct aan BVD als ze te maken hebben met een afname van de melkproductie, diarree, luchtwegproblemen of vruchtbaarheidsproblemen."'Er is vaker sprake van waarneembare ziekteverschijnselen als diarree, bloedingen en sterfte'Moennig stelt vast dat sinds eind tachtiger jaren van de vorige eeuw BVD grotere ziekteproblemen lijkt te veroorzaken dan in de eerste 40 jaar na de ontdekking van het virus. "Er is vaker sprake van waarneembare ziekteverschijnselen als diarree, bloedingen en sterfte."De toename van klinische verschijnselen lijkt verband te houden met het oprukken van BVD type 2. Deze variant is voor het eerst aangetroffen in 1987. In 1993 zorgde BVD type 2 voor een grootschalige BVD-uitbraak in Canada, waarbij 22.000 kalveren stierven; ruim een op de vijf kalveren op de getroffen bedrijven. BVD-type 2 lijkt zich daarna snel over de wereld verspreid te hebben. Het uit zich niet altijd als een hoogvirulent virus, zoals vaak gedacht wordt. Net als type 1 kan ook BVD type 2 in een veestapel circuleren zonder waarneembare ziekteverschijnselen.Weinig bekend over BVD type 2 in NederlandIn de Verenigde Staten werd in 2008 een op de vijf keer type 2 aangetoond bij uitbraken van BVD. Het aandeel dat BVD type 2 heeft in BVD-uitbraken in de EU-landen lijkt te variëren van een paar tot meer dan 10%.Over de aanwezigheid van BVD type 2 in Nederland is weinig bekend. De standaard testen die de Gezondheidsdienst voor Dieren (GD) gebruikt, maken geen onderscheid tussen type 1 en type 2.In 2013 waren er in Nederland BVD-uitbraken door BVD type 2 op vleeskalverenbedrijven. Het virus was op de bedrijven geïntroduceerd via uit Duitsland geïmporteerde kalveren. Van de besmette kalveren stierf 90%. Volgens BI is in België het aandeel van BVD type 2 bij BVD-besmettingen ongeveer 5%. In Duitsland is dat 8%. Op grond daarvan is het aannemelijk dat BVD type 2 ook in Nederland circuleert.Bij consequente afvoer van dragerdieren zal BVD van het bedrijf verdwijnen. Vaccinatie kan een aanvullende maatregel zijn om het bedrijf tegen BVD te beschermen. - Foto: Ronald HissinkAdviesBI adviseert om testen te gebruiken die onderscheid kunnen maken tussen BVD type 1 en type 2. Ook pleit de farmaceut ervoor om afspraken te maken over een Europese aanpak om BVD te controleren en te bestrijden. Nu zijn er nog veel verschillen in de BVD-aanpak in de verschillende landen en blijft BVD nog wijdverbreid.Volgens hoogleraar Volker Moennig begint BVD-bestrijding op een rundveebedrijf met een goed controleprogramma dat BVD-besmettingen en met name BVD-dragers aan het licht brengt. "Als je vervolgens consequent alle dragers afvoert en blijft afvoeren, dan zal BVD van het bedrijf verdwijnen. Vaccineren van de veestapel kan een goede aanvullende maatregel zijn om het bedrijf te beschermen tegen BVD", aldus Moennig.Preventief vaccinerenVolgens BI krijgt jaarlijks 5 tot 10% van de BVD-vrij gecertificeerde bedrijven met een nieuwe BVD-infectie te maken. Dit ondanks goede preventie tegen insleep. In de meeste gevallen is niet duidelijk waar het virus vandaan komt. Met preventief vaccineren is dat volgens de farmaceut te voorkomen.Schade door BVDUit cijfers van de Gezondheidsdienst voor Dieren (GD) blijkt dat het BVD-virus in Nederland circuleert op 9% van de melkveebedrijven en op 17% van de jongveeopfokbedrijven. Op bedrijven met overig rundvee gaat het om 17%.BVD veroorzaakt voor €21 tot €135 per koe per jaar aan schade door sterfte, slechte groei en ontwikkeling, luchtwegproblemen, een lagere melkproductie en een verminderde vruchtbaarheid. Bij een ernstige uitbraak met veel zieke dieren en sterfte kan de schade oplopen tot €340 per koe per jaar.Het BVD-virus kan runderen van alle leeftijden besmetten. Besmetting tijdens de dracht kan leiden tot verwerpen, misvormde kalveren en zwak geboren kalveren. Vruchten die in de eerste vier maanden van de dracht besmet raken, blijven besmet. Veelal worden deze als normaal kalf geboren. Zo ontstaat een drager, een kalf dat levenslang besmet is en grote hoeveelheden virus uitscheidt via alle lichaamsvloeistoffen. Hiermee besmet het voortdurend nieuwe dieren. Dragers zijn de belangrijkste verspreiders van het virus.Het BVD-virus kan op een boerderij terechtkomen door aankoop of contact met virusdragers. Ook kan de infectie het bedrijf inkomen via materialen en werktuigen en via bezoekers met smetstof op de kleding, of mestdeeltjes aan de schoenen.