Burger financiert bioboer

Uitbreiding niet financieren via de bank maar via onderhandse leningen tegen extreem lage rente? Het lijkt een utopie, maar is in de VS dagelijkse praktijk bij bioboeren. Dat drukt de kostprijs aanzienlijk!Toen ik onlangs bij mijn zoon in Amerika op bezoek was, las ik in de Chicago Tribune een artikel met een voor mij intrigerende kop: ‘Consumenten investeren in biologische landbouw’. Het bleek de nieuwe rage in Amerika. De bewust levende, moderne consument die geïnteresseerd is in waar zijn eten vandaan komt en in hoe dat gemaakt wordt, is bereid zelf naar het platteland te gaan en bij de aan huis verkopende boer of op de boerenmarkt zijn eten te halen. Voor zover dat mogelijk is natuurlijk.

Om nu nog meer betrokken te raken bij het hele bedrijfsgebeuren is men jaren geleden in Amerika begonnen met groentepakketten en vleespakketten al naar gelang het seizoen aan te bieden en op bestelling klaar te maken. Dit soort activiteiten kennen we in Nederland nu ook.
Om de consument meer te betrekken bij het bedrijf werden er abonnementen met vooruitbetaling uitgegeven. Hierbij had de consument de grootst mogelijke zekerheid, dat zijn bestelde pakket ook werkelijk aanwezig zou zijn. Hij had voorrang als er een tegenvallende opbrengst zou zijn.Nieuwe financieringsvormenMaar niet alleen de consument wordt daar beter van. Voor de boer betekent het dat hij geen, of veel minder, oogstkrediet hoeft aan te vragen.
Dit systeem was voor enkele consumenten niet genoeg, zij wilden meer. Zij wilden actief betrokken zijn bij de voedselproductie. Zij wilden hun spaargeld investeren in biologische landbouw, maar dan zonder tussenkomst van een bank. Direct zaken doen met mensen die ze kennen en vertrouwen. Bij de huidige spaarrente van 1 procent kun je je daar nooit een (grote) buil aan vallen.

De prijzen van biologisch gecertificeerde grond stijgen in Amerika duidelijk meer dan die van conventionele landbouwgrond, dus wat dat betreft is het een prima investering. Maar voor hun gevoel kregen ze er veel meer voor terug in de vorm van ‘schoon’ eten tegen lagere prijzen dan bij de supermarkt en van bekende herkomst. En vooral het feit dat je met je hele gezin betrokken bent bij het landbouwgebeuren geeft een onbetaalbare schat aan kennis aan vooral de kinderen.
Via deze investeringsvorm wordt de burger betrokken bij zijn voedselproductie en is hij eerder bereid zijn om op uiterlijke kwaliteit toe te geven dan in de supermarkt, waar alles anoniem is. Op de boerderij ziet en voelt hij de problemen, die de boer het hoofd moet bieden om de zogenoemde eerste kwaliteit te maken. Die is maar uiterlijke schijn en die heeft met voedingswaarde niets te maken.Meewerken op ‘eigen’ boerderijBij veel van deze bedrijven is de investeerder en/of zijn familie van harte welkom om mee te praten en mee te werken aan een verbetering van de productie, zelfs via een werkvakantie/werkweekend op de ‘eigen’ boerderij. Vooral het ‘eigen’ blijkt de mensen en zeker de kinderen aan te spreken.
Zie hier de drijfveren van de meeste investeerders.

In Illinois is op deze wijze een boerenonderneming ontstaan uit acht boerderijen met elk hun eigen bedrijfsvoering, maar met een gezamenlijke leiding voor in- en verkoop en andere taken die je goedkoper samen kunt doen dan alleen. Via deze samenwerking is het mogelijk de consument een totaalpakket aan te bieden en dit op verschillende centrale punten in het werkgebied uit te reiken. Hier zijn consumenten/aandeelhouders bij betrokken die elk zo’n €200.000 in het bedrijf staken.Burger weer betrokken bij landbouwMaar het grootste voordeel is toch het feit dat de meeste families die meedoen aan deze projecten betrokken zijn bij de landbouw. Hun kinderen weten waar melk vandaan komt en hoe graan groeit voor het brood en dat je veel werk moet verzetten voor je eindelijk kunt gaan eten. Allemaal zaken waar wij op discussiesites eindeloos veel tijd aan verdoen en dan nog steeds geen stap verder zijn gekomen dan gedachten ventileren. Hier is het uitgevoerd!

Waarom zijn wij als gedoodverfde voorlopers op landbouwgebied niet aan deze vorm van financieren begonnen? Zijn wij te afhankelijk van Rabo en zijn maten? Zijn de consumenten te bang om zelf te investeren? Investeren ze liever via een broker in aandelen van een anoniem bedrijf?
Of gedogen wij als boeren geen financiële inbreng met bijbehorende inspraak anders dan van de relatiebeheerder van Rabo en zijn maatjes? Deze relatiebeheerders hebben immers gestudeerd en weten dan ook alles af van bonussen binnenhalen. Hiervoor sluiten we de ogen, bonussen zijn toch loon naar werken? Ja inderdaad, loon naar werken, maar of dat werk altijd ten goede komt aan de boer?

Onze ouders werden gewoon door de directeur van de Boerenleen bank aan hun leningen geholpen, maar nu heeft deze goede man geen tijd meer voor zijn leden/klanten. Die zijn overgedragen aan de relatiebeheerders, gespecialiseerd in de verschillende takken. De gemengde boer heeft op deze wijze een heel college aan relatiebeheerders.

Nee, dan de nieuwe financieringsvorm, van consument (geldschieter) naar voedselproducent (geldgebruiker). Is deze weg niet korter, eenvoudiger en goedkoper? Ik denk dat zelfs de boer meer baas blijft in eigen huis en een betere sparringpartner heeft aan zijn betrokken consument/geldschieter, die niet uit is op de bonus, maar op een (h)eerlijk product…