‘Brisante grondgebondenheid’

Een commissie komt met definities, daarna pakt de overheid door.FrieslandCampina wil dat in 2025 ‘grond en dieren in balans zijn’ bij zijn toeleveranciers. De intensieve bedrijven moeten dus extra grond gaan regelen. Maar het afdwingen daarvan kan makkelijk tot een scheuring in de coöperatie leiden, zo brisant is dat dossier, zo groot zijn de tegenstellingen tussen ‘intensief’ en ‘extensief’. Niet vreemd dus dat binnenkort een commissie grondgebondenheid en duurzaamheid start. Daarin zitten LTO en NZO en zijn de provinciale en landelijke overheden en NGO’s ook present. Met zo’n commissie wordt de grondgebondenheidsbom in de beste poldertraditie ontmanteld. Niemand krijgt wat hij wil; iedereen krijgt een beetje gewenst en een beetje ongewenst beleid door de strot geduwd.Eindadvies van commissieHet eindadvies van die commissie ligt voor de hand: het moet forfaitair geregeld worden, alleen staarten tellen. Grondgebondenheid is ergens tussen 2 en 2,5 koeien met bijbehorend jongvee per hectare. Bij 45 kilo fosfaat per koe is dat in totaal tussen 109 en 132 kilo per hectare. Dat ligt erg dichtbij de 125 kilo fosfaat per hectare, waarmee het grondgebonden fosfaatproductierecht in de Meststoffenwet in 1987 startte. Die 125 kilo is 40 kilo meer dan de onttrekking aan fosfaat op de meeste gronden, maar dat is wel verdedigbaar naar de maatschappij. Het advies biedt de wetgever de basis om de meststoffenwet met wat aanvullende regels op te tuigen en zo té intensieve bedrijven uit te sluiten van verdere bedrijfsontwikkeling. Dat is simpel via de fosfaatwet te regelen; bij een forfaitair fosfaatrecht groter dan x kilo per hectare kunnen geen rechten worden aangekocht, of alleen met een exorbitante korting waardoor het aantrekken van extra grond onder het bedrijf veel aantrekkelijker wordt. ‘Zo snel mogelijk fosfaatrechten bijkopen’Wie nu intensief is en dit scenario als zeer plausibel ziet, rest maar één ding: zo snel mogelijk fosfaatrechten en daarmee tijd bijkopen. Uiteindelijk zal er toch extra grond onder het bedrijf moeten komen, anders wil FrieslandCampina – en in het kielzog de andere zuivelaars die koersen op merkproducten – de melk niet meer.