‘Brancheorganisaties, wat zijn dat ook al weer?’

Wat doet ZuivelNL nu precies?Ik las een uitgebreid interview met de nieuwe interim-directeur van ZuivelNL, Roald van Noort. Ik heb altijd een beetje moeite met dit soort topmensen. Ze spreken op een zodanig abstractieniveau dat ik het maar moeilijk kan volgen.Weinig concreetsWel knap natuurlijk, om in zo’n uitgebreid verhaal zo weinig concreets te zeggen. Zinnen als “Terug naar de basis, dat is wat boeren willen. Niet al die franjes” en “ZuivelNL en zijn voorgangers hebben een significante bijdrage geleverd aan de positie van de Nederlandse zuivel op dit moment. Daarom staat de Nederlandse zuivelindustrie bij de top drie in de wereld. Het is niet vanzelfsprekend dat dit zo blijft”. Een beetje meepratenEr staat niets fout in, denk ik, maar dit soort frases geeft ook niet aan wat ZuivelNL nu precies doet. En dat is ook nog helemaal niet zo gemakkelijk te achterhalen. Je kunt het jaarverslag over 2019 lezen, maar ook dat is niet erg concreet. Het maakt op mij allemaal een beetje de indruk van het oude Productschap Zuivel, waarbij de belangrijke taken van dat schap – het uitvoeren van gedelegeerde regelgeving – verdwenen zijn. Dus: een beetje meepraten, een beetje onderzoek, een beetje data, het uitgeven van geld dat was overgebleven van het schap, beetje marketing, dat soort dingen.Wat mij betreft zou ZuivelNL zich vooral moeten richten op de versterking van de marktpositie van melkveehoudersBestaansrechtHet bestaansrecht van een brancheorganisatie (ook die term valt trouwens nergens) is te vinden in de Europese marktordeningsregels. Deze bieden ruimte aan samenwerkende marktpartijen, als agrarische uitzondering op het in andere economische sectoren geldende kartelverbod. Die samenwerking kan in producentenorganisaties (van primaire producenten) of in brancheorganisaties (producenten, verwerkers, handelaars en dergelijke, kortom de hele productieketen).DoelstellingEr zijn veel mogelijke doelstellingen geformuleerd, maar deze staat voorop: ‘de kennis inzake en de doorzichtigheid van de productie en de markt verbeteren, onder meer door bekendmaking van geaggregeerde statistische gegevens over de productiekosten en de prijzen – eventueel vergezeld van prijsindicatoren, de volumes en de looptijd van vooraf gesloten contracten – alsook middels terbeschikkingstelling van analyses van potentiële toekomstige marktontwikkelingen op regionaal, nationaal of internationaal niveau’. Versterking marktpositie melkveehoudersWat mij betreft zou ZuivelNL zich vooral moeten richten op de versterking van de marktpositie van melkveehouders, daar was het immers om begonnen. Ook bij producentenorganisaties – en dat zijn er in Nederland niet eens veel, de bekendste is de POV (varkenshouderij) – is men zich nauwelijks bewust van de primaire opdracht: versterking van de marktpositie van de primaire producent. Of misschien is dat wel het geval, maar dan zie ik er niets of maar heel weinig van.