Borging achilleshiel bij ammoniakreductie via voer

Er zijn mogelijkheden om met voer- en managementmaatregelen de ammoniakemissie te verlagen. Eenduidige effecten van maatregelen vaststellen, blijkt echter moeilijk, blijkt uit een praktijkproef. Toch is projectleider Cathy van Dijk positief.Tussen 2011 en 2015 ging een groep veehouders aan de slag met voer- en managementmaatregelen om de ammoniakuitstoot te beperken. Dat gebeurde onder de naam ’Proeftuin Natura2000’. In 2016 kreeg dit vervolg met ‘Proef op de som’, om de opgedane kennis en ervaring op 28 nieuwe bedrijven toe te passen. Verlagen van ruw eiwit in voer, weidegang toepassen en drijfmest verdunnen met water zijn enkele van de toegepaste maatregelen. Het doel was om naast stalsystemen uit de RAV-lijst dit type maatregelen onderbouwd te krijgen zodat ze bruikbaar zijn bij vergunningen in het kader van de Natuurbeschermingswet (Nb-vergunningen) .Vorige week zijn de resultaten gepresenteerd. Bij 30% van de deelnemers daalde de uitstoot: van bijna 2 tot 11% en gemiddeld 6,7%. Bij de overige 70% nam de uitstoot echter toe met gemiddeld 6,3%. Daar is de range nog groter: van 4 tot 26% op bedrijfsniveau. Desondanks is projectleider Cathy van Dijk van Projecten LTO Noord tevreden over deze resultaten.Slechts 30% van de deelnemers heeft een positief resultaat. Toch bent u positief?“Als een op de drie veehouders het binnen een jaar tijd lukt om de ammoniakuitstoot met vooral voer- en managementmaatregelen te verlagen, vind ik dat een goed resultaat. Vergeet niet dat ammoniak voor de gemiddelde veehouder helemaal geen item is, behalve als ze met een Nb-vergunning bezig zijn. Bovendien is dankzij het project veel kennis vergaard over verlagen van ammoniak.”Welke maatregelen zijn het meest effectief?“Een belangrijke is het verlagen van het ruw eiwit, met ureum als indicator. Maatregelen die met voer te maken hebben, zijn bronmaatregelen en hebben een groot effect. Ook verdunnen van mest is interessant. Het blijkt wel lastig om bij voermaatregelen de effecten aan een enkelvoudige maatregel toe te rekenen, omdat ze invloed op elkaar hebben.Cathy van Dijk (51) is senior projectleider bij LTO Noord Projecten. Ondanks een matig resultaat is ze positief over de mogelijkheden van managementmaatregelen tegen ammoniakemissie.Hoe verklaart u de verschillen tussen bedrijven?“Er zijn veel factoren die invloed hebben op het ontstaan van ammoniak en de emissie. Ook kunnen omstandigheden op het bedrijf veranderen.”Het doel is om maatregelen erkend te krijgen door de overheid, als alternatief voor de stalsystemen. Hoe ver staat dat?“Een aantal maatregelen heeft inmiddels een zogenoemde verzilverstatus. In Overijssel en Drenthe mogen ze dan gebruikt worden bij de aanvraag of herziening van een Nb-vergunning. Dat zijn combimaatregelen rondom isolatie en automatische klimaatregeling, dus eigenlijk stalmaatregelen. Voor voermaatregelen hebben we een deelproject, ‘borgen BEA’. De provincies Overijssel en Drenthe werken daar actief aan mee, en ook in andere provincies is er interesse.”Waar zit de moeilijkheid?“Lastig is dat borging en controlemogelijkheden goed ingevuld moeten zijn. We kijken onder andere naar de Kringloopwijzer. Via de centrale database zijn bijna alle gegevens van ondernemers automatisch in te lezen waardoor de fraudegevoeligheid afneemt. Dat is een harde voorwaarde voor handhavers.”Hoe gaat het nu verder?“Het traject met deze veehouders is afgerond maar een aantal onderzoeken gaat door, zoals verdund mestaanwenden. We blijven met de provincie Overijssel in gesprek en in Drenthe willen we na de zomer een nieuwe proeftuin opzetten. Vanwege de betrokkenheid van provincies ben ik nog altijd optimistisch, ondanks dat ammoniak weinig op de agenda van veehouders staat.”