Boren en prikken tegen bodemverdichting

De onomkeerbare bodemverdichting op veel landbouwpercelen, is misschien niet zo onomkeerbaar als we tot nog toe hebben gedacht. Derk van Balen van de WUR boort er gaten doorheen.Wageningen University & Research gaat dit jaar verder met prikken en boren in de bodem om verdichtingen op te heffen. Het gaat om verdichte, niet doorwortelbare lagen, die direct onder de bouwvoor kunnen zitten of tot ook wel 70 centimer diep of dieper. Ze kunnen van nature aanwezig zijn of zijn ontstaan door berijding met te zware machines.Verder met experimentenIn 2019 en 2020 heeft WUR-onderzoeker Derk van Balen oriënterende experimenten gedaan, dit jaar gaat hij ermee verder. “We boren gaten van 2 centimeter doorsnee in een 25 x 25 centimeter-verband of we boren met boren van 10 centimeter doorsnee in een verband van 75 x 75 centimeter. De boorgaten vullen we op met drainagezand of compost of potgrond.”Proefmachine voor gatenboren. In 2019 en 2020 werd geboord in Lelystad, in 2020 ook in Vredepeel op zand. - Foto: Oane de HoopOnderzoekenOpvullen met zand lijkt de beste optie op kleigronden, dat geeft een goede waterafvoer. Compost/potgrond lijkt beter om boorgaten op zandgrond op te vullen. Helemaal duidelijk is dat nog niet. Door compost/potgrond zouden de wortels van gewas en groenbemester het gemakkelijkst naar beneden kunnen. Bij drainagezand groeien de wortels meer langs de randen van de boorgaten naar beneden, denkt Van Balen. “Misschien is een mix van zand en compost juist goed. Dat gaan we dit jaar verder uitzoeken op praktijkpercelen.”Vriendelijk alternatiefHet prikken en boren is een vriendelijke alternatieve manier om van (pleksgewijze) verdichtingen af te komen. Een woelpoot werkt weliswaar snel, maar het resultaat blijkt gevoelig voor herverdichting, die vaak nog kwalijker is dan de oorspronkelijke. “Bovendien”, zegt Van Balen. “Met wat voor trekker moet je aan de gang als je dat 70 centimeter diep wilt doen. Ook sleuven graven en weer vullen geeft in de regel een instabiel resultaat. Groot voordeel van prikken en boren is dat je de profielopbouw niet verstoort en dat je de draagkracht van de bodem behoudt.”Goed te robotiserenTot slot wil Van Balen nog wel gezegd hebben dat het boren of prikken goed is te robotiseren.