‘Boeren zijn geen wisselgeld’

Dat boeren moeten bijdragen aan stikstofreductie is oké, maar toekomst behouden voor de agrarische sector in Nederland is een vereiste, zegt Herrold Lammertink.Rond de jaarwisseling sta je toch altijd even stil bij de gebeurtenissen en opvallende zaken van het afgelopen jaar. In 2018 bepaalde vooral de droogte het agrarische jaar. 2019 stond en staat nog steeds in het licht van stikstof en actievoeren. Terwijl ik dit schrijf, staat een groot deel van het land vast in de ochtendspits door actievoerende boeren. Er is ook een akkoord bereikt met het Landbouw Collectief, meldde minister Schouten op 17 december. Maar het is eigenlijk slechts een principeakkoord, blijkt uit de reacties van FDF en de POV.Meest praktische zaken geregeldHet lijkt er op dat de meest praktische zaken zijn geregeld. In 2020 kan mest uitgereden en geweid worden zonder dat we daar een vergunning voor moeten hebben. De minister geeft in haar brief van 16 december ook aan dat PAS-meldingen gelegaliseerd worden en dat tot die tijd de landelijke overheid en de provinciale overheid niet actief gaan handhaven. De vraag is wat er gebeurd wanneer er via een juridisch weg om handhaving gevraagd gaat worden en een rechter toch weer wat anders vindt.Ruimte creëren vanuit de landbouwHet beleid is gericht op het bieden van ontwikkelingsmogelijkheden, mits er eerst stikstofruimte gecreëerd wordt. Het gaat dan om kansen voor woningbouw, rijksprojecten, water- en wegenbouw en voor natuur. Het stikstofregistratiesysteem maakt inzichtelijk of daarvoor ruimte is.De ruimte moet komen van de landbouw. De zogenoemde bronmaatregelen zullen ingezet worden voor vermindering van de ammoniakuitstoot op korte termijn. Denk daarbij aan onder andere het verlagen van de eiwitgehaltes in het krachtvoer en mestaanwending met toevoegen van water. Voor de andere reductiemaatregelen, onder andere het ‘vrijwillig’ verplaatsen van veehouderijbedrijven om piekbelasting weg te halen, zal naar mijn inschatting behoorlijk meer tijd nodig zijn.Uitdagende casusLos van bovengenoemde is dit alles slechts benoemd in een Kamerbrief en moet er nog behoorlijk wat wetmatig ingeregeld worden, voordat uitvoer van het beleid daadwerkelijk een feit is. Het klimaatakkoord, de Kaderrichtlijn Water, de kringlooplandbouw en de NEC-richtlijnen (National Emission Ceilings ofwel emissieplafonds) om maar een paar zaken te noemen, zorgen al met al voor een uitdagende casus.FrustratieDe tijd die het tot nu toe al gekost heeft om uiteindelijk tot een strategie en een ‘voorgestelde’ aanpak te komen, werkt niet alleen frustrerend voor de agrarische sector, maar ook voor de rest van ondernemend Nederland. Deze frustratie wordt mede gevoed door het ongeloof over de daadwerkelijke stikstofuitstootmetingen, het ontzien van bepaalde sectoren die stikstof uitstotend zijn en de wijze waarop natuurdoelstellingen geformuleerd zijn en worden. Dit zijn zaken die wel degelijk bepalend zijn in de theoretische beschrijving van de stikstofproblematiek.Bijdragen aan stikstofreductie oké, maar de randvoorwaarde is dat we een goede toekomst willen behouden in Nederland voor de agrarische sectorIk zie een bord aan een voorlader hangen, met de tekst ‘wij zijn geen wisselgeld’. En zo is het! Bijdragen aan stikstofreductie oké, maar de randvoorwaarde is dat we een goede toekomst willen behouden in Nederland voor de agrarische sector.Volgend jaar rond deze tijd zullen we zien of het de moeite waard is geweest. Voor nu wens ik je en jouw dierbaren in ieder geval een gezond 2020 toe.