Boeren Flevoland ontwikkelen grootste windpark op land

In Zuidelijk Flevoland komt het grootste windpark op land, althans in Nederland. Agrarische ondernemers investeren hierin € 500 miljoen. Voormalig melkveehouder Wim Veldboom is een van de trekkers. “Er is nu voldoende draagvlak. Het nieuwe windpark gaat er komen.”De cijfers zijn indrukwekkend. De 220 windmolens die er nu staan in Zuidelijk Flevoland, worden gesaneerd. Daarvoor in de plaats komen 91 nieuwe molens. Deze moderne, hogere molens produceren samen 2,5 zoveel energie als hun voorgangers. Hiermee worden 280.000 huishoudens van elektriciteit voorzien. Niet eerder is in Nederland zo’n groot windpark op land ontwikkeld. Melkveehouder Wim VeldboomVoormalig melkveehouder Wim Veldboom uit Zeewolde is een tevreden man. Hij loopt als voorzitter van Windpark Zeewolde al vier jaar het vuur uit zijn sloffen. Vrijwel alle eigenaren van de oudere molens die gesaneerd moeten worden – een essentieel onderdeel van het plan -, zijn inmiddels aangehaakt. In sommige gevallen was dit niet eenvoudig. Verreweg de meesten (210 van de 220) zijn akkoord gegaan. In een aantal gevallen ging de discussie over de hoogte van de saneringsvergoeding. De oude molens zijn namelijk nog niet afgeschreven. “Over die onderhandelingen kan ik beter niets zeggen. We zijn er uitgekomen, dat vind ik het belangrijkste. Het draagvlak in de polder voor de herontwikkeling is vrijwel 100%. Een unicum in Nederland, over een paar jaar staat hier het meest productieve windpark op land in privé-eigendom. Bijna alle agrarische ondernemers investeren in het windpark. Dat biedt garantie op een inkomen naast hun agrarische bedrijfsvoering voor zeer lange tijd.”Wim Veldboom. - Foto: Studio KastermansWe doen nog een poging. Tien boeren zijn niet aangesloten. Vervelend? Veldboom: “Ik ben diplomatiek geworden. Er is nu voldoende draagvlak, het nieuwe windpark gaat er komen. Laat ik nog dit zeggen: de deur staat nog altijd open voor overleg met degenen die alsnog willen meedoen.”Ruim 200 aandeelhouders, bijna allemaal boerenDe discussie over de vervanging van verouderde molens door moderne windmolens loopt al jaren. Eind 2012 nam Veldboom een keer deel aan een bijeenkomst over de herontwikkeling. “Er waren allerlei belangengroepen, veel tegengestelde meningen. Op weg naar huis zei ik tegen een collega: iemand moet hier een windvereniging oprichten, want overheden of projectontwikkelaars krijgen dit nooit voor elkaar. Herontwikkeling lukt alleen als we van onderop aan de slag gaan. Kost veel tijd, maar er is geen andere weg. Dat is nu wel gebleken.”Toen hij bestuurlijk actief werd voor het nieuwe windpark had hij geen idee waar hij aan begon. “Uiteindelijk blijkt het te gaan om een investering van € 500 miljoen, waarvan 20% uit eigen vermogen wordt opgebracht. Ruim 200 aandeelhouders, bijna allemaal boeren, durven deze investering aan. Uit welbegrepen eigenbelang, natuurlijk, maar ook omdat er een stevig financieel fundament onder het plan ligt.”Burgerparticipatie van groot belangBurgerparticipatie heeft een cruciale rol gespeeld bij de planvorming. “Dat is in deze tijd een gegeven, zeker als het gaat om windenergie. Van de opbrengst stoppen we straks jaarlijks drie ton in een fonds waarmee in de gemeente Zeewolde duurzaamheids- en leefbaarheidsprojecten worden uitgevoerd. Burgers kunnen ook financieel deelnemen door obligaties te kopen met een verwacht rendement van 5%. Daarvoor is een burgerwindcoöperatie opgericht. Daardoor heeft het plan ook onder burgers draagvlak.”Eind dit jaar komt er uitsluitsel over de aangevraagde SDE-subsidie. Zonder subsidie geen park. Veldboom is optimistisch. “Dit plan is met veel partijen besproken. Gemeente Zeewolde, provincie Flevoland en het Rijk, ze zijn allemaal enthousiast en werken mee. Dit plan wordt financieel en organisatorisch mogelijk gemaakt door ondernemers en bewoners in het gebied. De overheid hoort dit te faciliteren en dat heeft zij tot nu toe ook uitstekend gedaan. Die subsidie gaat er komen.”Nieuwe windmolens in 2020Bij de bouw van windmolens gaat het vaak over slagschaduw en geluidsoverlast. Die bezwaren worden hier zelden gehoord. “Er komen minder molens en deze staan ver van de bebouwde kom. Bewoners van een paar boerderijen kunnen meer overlast krijgen. Zij krijgen een kastje waarmee zij de molen tijdelijk stil kunnen zetten als zij veel slagschaduw ervaren. Dat gaat ten koste van het rendement, maar is van cruciaal belang voor het draagvlak. Het mag niet zo zijn dat de baten en lasten onevenwichtig zijn verdeeld.”Veldboom gaat ervan uit dat de nieuwe molens in 2020 en 2021 worden gebouwd. Sanering van de oude molens moet gebeuren voor 2027.