‘Boer wordt gemist als het om data gaat’

In het web van digitale strategieën is de boer nog altijd grotendeels afwezig. Gelukkig zijn er altijd koplopers.Ontwikkelingen op datagebied gaan onverminderd hard. Het ministerie ontwikkelde een eigen dataprogramma, de WUR zet nieuwe meerjarige projecten in de steigers, zoals precisielandbouw 4.0 en Boerderij van de Toekomst, en marktpartijen ontwikkelen de ene na de andere baanbrekende toepassing. Zoals het Bieten Advies Systeem (BAS) waarmee Suiker Unie dankzij het koppelen van verschillende bronnen, telers persoonlijk en perceel specifiek kan adviseren. Afwachtende houding van de boerIn dit web van digitale strategieën is de boer nog altijd grotendeels afwezig. In de praktijk, op de boerderij, in de drukte van het dagelijks werk, voelt het begrip digitale strategie nog vreemd aan en data als iets dat vooral tijd en moeite kost. En anderen ongewild weer een stap dichter bij je aan de keukentafel uitnodigt. De afwachtende houding is ook logisch. Er wordt veel data geproduceerd, maar de kwaliteit van data, de betekenis en de meerwaarde ervan, daar is nog een lange weg te gaan. En omdat de kosten voor de baten uitgaan, is de keuze in de praktijk gauw gemaakt. Er wordt laat ingestapt, niet zelden pas nadat iets verplicht wordt gesteld (zoals de teeltregistratie in de bietenteelt, waardoor Suiker Unie nu data gedreven advies op maat kan bieden). Alleen de boer zelf heeft het antwoord op de vraag hoe ‘data als verdienmodel’ ook voor de boer kan werkenJuist omdat het systeem rond landbouwdata nog serieuze tekortkomingen kent, lijkt het prematuur om je veel zorgen te maken over het formaliseren van afspraken, het doordenken van verdienmodellen, digitale rechten en belangenbehartiging. ‘Eerst maar zorgen dat het werkt’, lijkt het onderliggende sentiment, zowel bij boeren als bij techneuten. Toch schuilt juist in deze ‘vroege’ fase nog de kans om je als sector als gelijkwaardig partner te manifesteren. Onder welke voorwaarden mag data worden uitgewisseld? Hoe zit het met autonomie, keuzevrijheid, privacy? Niemand anders zal het belang van de individuele boer zwaarder laten wegen dan de boer zelf. En alleen de boer zelf heeft het antwoord op de vraag hoe ‘data als verdienmodel’ ook voor de boer kan werken. Interessante initiatievenGelukkig zijn er altijd koplopers. Dus kijk goed om je heen en sluit je aan bij een interessant initiatief in de buurt. Met onderlinge steun en afstemming vormen dit soort initiatieven gerichte experimenten, waar je veel van kan leren. De lessen kan je doorvertalen in strategische standpunten om de datapositie van de boer te versterken.