‘Boer moet afstand tot wetenschap verkleinen’

De boer moet weer een actievere rol gaan spelen bij het ontwerpen van dieren en planten van de toekomst.In maatschappelijke debatten over landbouw heeft het begrip ‘natuurlijkheid’ verschillende betekenissen: het oorspronkelijke, de integriteit van dieren, de kwaliteit van leven, et cetera. Wat bedoelen we met de term ‘natuur’? Dit varieert van romantische plattelandsassociaties en ideeën over het goede en pure tot een biologisch of ecologisch systeem. Natuur als normatieve standaardVoor sommige mensen is natuur meer dan alleen een bepaalde categorie die de scheiding uitdrukt tussen de mens en zijn omringende wereld. Zij is ook een normatieve standaard: als iets onnatuurlijk is, is het niet goed. Weer anderen zien de natuur als een subjectief ideaal, dat ons slechts op een persoonlijke manier vertelt wie wij zijn. Gespecialiseerde bedrijven hebben inmiddels het veredelen en fokken van de boeren overgenomenPlanten en dieren in de natuur zijn zelfstandig: ze hebben ons niet nodig om te kunnen overleven. Door het domesticeren van planten en dieren is de landbouw een soort ‘tweede’ natuur geworden. Doordat boeren duizenden jaren bepaalde planten en dieren hebben geselecteerd, hebben zij deze gedomesticeerde planten en dieren afhankelijk gemaakt van de mens. Gespecialiseerde bedrijven hebben inmiddels het veredelen en fokken van de boeren overgenomen.Genetische modificatieGenetische modificatie gaat nog een stap verder door rechtstreeks in te grijpen in de genetische basis van planten en dieren. Deze technologie maakt niet alleen de manipulatie van leven op het meest fundamentele, moleculaire niveau mogelijk. Zij verandert ook de manier om nieuwe planten en dieren te maken. Na de recente ontwikkelingen in de synthetische biologie en genome editing is het ‘ontwerpen’ van planten en dieren op de computer een stuk dichterbij gekomen. Digitale experts stellen de toekomstige veredelings- en fokdoelen op.Boeren staan op afstandIn het verleden reproduceerden boeren niet alleen hun planten en dieren, zij selecteerden ook de toekomstige generaties. Nu kweken en fokken experts nieuwe rassen en variëteiten en staan de boeren op steeds grotere afstand. Het wordt tijd dat de boeren deze afstand verkleinen door een actieve rol te spelen in het ontwerpen van de planten en dieren van de toekomst.