‘Boer de klos, bij meer en minder melk’

DMK, de Duitse zuivelreus die DOC heeft overgenomen, verliest veel melk. Door de lage melkprijs verlieten nogal wat leden de coöperatie. Per week werd vorig jaar ruim 100 miljoen kilo melk aangevoerd, nu is dat gedaald tot ongeveer 87 miljoen.DMK is er wel gelukkig mee. Er is minder melkdruk en de directie zegt dat ze daardoor betere verkoopprijzen kunnen bedingen. Dat leidt tot hogere melkprijzen en een nieuw evenwicht tussen productie- en afzetmogelijkheden. Fijn voor de DOC-leden. Hebben die ook weer uitzicht op een redelijke melkprijs. Nu zit die al jaren een paar cent beneden FrieslandCampina, en dat is zuur. De kleine coöperatie met veel inspraak en boerengevoel moet het qua melkprijs afleggen tegen de grote met een minder goed gevoel, maar met een betere melkprijs. Je wilt als boer natuurlijk beide, maar als ik moest kiezen had ik liever een koude hoge melkprijs dan een warme lage. Maar gelukkig, de weggelopen leden van DMK zorgen wellicht voor zonniger tijden bij DOC.Meer melk gaat niet samen met hogere melkprijzenHet verhaal van DMK leert dat voor een coöperatie de ongebreidelde melkaanvoer een probleem blijft. FrieslandCampina probeert de melkaanvoer ook te sturen, maar dat levert veel gemor op. Als ik bij ontevreden collega’s vraag hoe het dan wel moet, komt het antwoord vaak niet verder dan: “Ze moeten alle aangevoerde melk verwerken en alle producten duurder verkopen. Dan doen ze het pas goed.”Een boer moet juist meer melken om zijn kostprijs binnen de perken te houdenMet alle respect, maar dat is natuurlijk niet mogelijk. Feit blijft dat teveel melk voor een coöperatie een lagere melkprijs betekent door de lagere opbrengst van bulkproducten. Hoe meer bulk, hoe lager de melkprijs. En daar hebben we het dilemma. De zuivelfabriek heeft liever minder melk om een groter deel te verkopen in het duurdere segment. Een boer moet juist meer melken om zijn kostprijs binnen de perken te houden. Dus is de boer altijd de klos. Kiest hij voor gezonde groei van zijn bedrijf, dan daalt zijn kostprijs. Maar als hij meer melkt, betaalt de coöperatie minder uit. Een moeilijk probleem, waar boer en coöperatieve fabriek moeilijk uitkomen. Particuliere bedrijven hebben het makkelijker dan de coöperatiesWant particulieren, zoals A-ware, hebben dit niet. Die nemen niet meer melk aan dan ze voor een goede prijs kunnen verkopen. Om dan een melkprijs uit te betalen, die net onder die van FrieslandCampina ligt. Met als gevolg grote winsten voor de eigenaar. Kijk maar naar Anker van A-ware, die in de Quote staat met ettelijke miljoenen achter zijn naam. Hij is net weer begonnen met deelname in een zuivelfabriek in Zwitserland en ook in Ierland. Samen met Glanbia, de grootste zuivelcoöperatie daar. Dat kan omdat hij geen verantwoording over de melkprijs hoeft af te leggen aan de leveranciers.