‘Biologie waar het kan en chemie waar het moet’

In het laboratorium opgekweekte micro-organismen of mycorrhizaschimmels zijn volgens Theo Grent geen oplossing tegen ziekten en plagen. Maar: ook ‘chemiefobie’ slaat nergens op.Een veel voorkomend misverstand is de neiging om biologische gewasbeschermingsmiddelen als een-op-een-vervangers van de gebruikelijke chemische pesticiden te beschouwen. Geen enkel middel zal echter een oplossing bieden voor alle kwalen. Het is daarom onrealistisch te verwachten dat in laboratoria gekweekte micro-organismen, inclusief mycorrhiza‘s, in staat zijn het evenwicht in het bodemvoedselweb dusdanig te verschuiven dat ze de overhand krijgen en schadelijke organismen bestrijden. Effectieve chemische bestrijdingsmiddelen tegen aaltjes zijn beperkt bruikbaar, omdat ze in de ban zijn gedaan of versneld door het bodemleven worden afgebroken. Omdat het regeringsbeleid is gericht op een aanzienlijke reductie in het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen, is de agrarische sector naarstig op zoek gegaan naar alternatieve middelen en methoden. Toepassen van biologische middelen, micro-organismen of schimmels zijn evenwel niet de oplossing.Systeemaanpak biedt wél kansenEen systeemaanpak biedt wel kansen. In weerbare productiesystemen blijven ook aaltjes onder de economische schadedrempel en blijft de noodzaak in te grijpen tot een minimum beperkt. De huidige bestrijdingsstrategieën zijn veel kwetsbaarder. Kleine veranderingen in het systeem kunnen er al voor zorgen dat aaltjes de kop op steken en met nematiciden bestreden moeten worden. In een systeemaanpak is er echter sprake van een robuust systeem, waarbij kleine veranderingen opgevangen kunnen worden door het systeem zelf. Kortom, teelten worden grotendeels zelfregulerend voor wat betreft plantgezondheid. Bijsturen blijft soms nodig, maar dan wel met minimale input van biologische én chemische middelen, die slim ingezet wordt in plaats en tijd, zodat het natuurlijke evenwicht zo min mogelijk wordt verstoord.Proefveldjes en spuitschema‘sDe dagen van het simpelweg tellen van proefveldjes en het maken van spuitschema’s lopen snel ten einde. Bij een systeemaanpak heeft men te maken met beslissingen over rassenkeuze, teeltwisselingen, zaai- en plantdata, bodemverbeterende maatregelen, biologische bestrijding en – om achter de hand te houden – chemische bestrijding. Geïntegreerde gewasbescherming wordt vaak gezien als een compromis tussen biologische en conventionele bestrijding, maar het is geen eenvoudige optie. De toepassing in de praktijk wedijvert met of overschrijdt zelfs die van de biologische teeltmethoden, en de benodigde begeleiding vraagt veel tijd. Het stelt boeren en tuinders uiteindelijk in staat om alternatieve middelen en methoden op een eigen wijze hun plek in het bedrijfsgeheel te laten vinden. ‘Geïntegreerde gewasbescherming wordt vaak gezien als een compromis tussen biologische en conventionele bestrijding, maar het is geen eenvoudige optie.’Politiek lijkt last te hebben van chemiefobieDe politiek lijkt echter een nieuwe visie op agrarische managementstrategieën aan te hangen, die eenzijdig gericht is op het tegengaan van chemische middelen (chemiefobie). Dit slaat nergens op. Een systeem dat het incidenteel oordeelkundig gebruik van een breed aanbod aan selectieve correctiemiddelen toestaat, heeft de agrarische sector veel te bieden. En als we daarmee chemie door biologie kunnen vervangen, moeten we dat zeker doen. Dus: biologie waar het kan en chemie waar het moet!‘Als we [...] chemie door biologie kunnen vervangen, moeten we dat zeker doen. Dus: biologie waar het kan en chemie waar het moet!’