Antonissen: dubbele agenda in fosfaatdossier

Henk Antonissen legt zich niet neer bij de herhaaldelijke uitlatingen van minister Schouten dat er geen ruimte is om meer knelgevallen in het fosfaatrechtenstelsel te helpen. Die ruimte is er volgens hem wel. Hij spreekt van een dubbele agenda bij het ministerie.Henk Antonissen is woordvoerder van actiegroep Innovatief uit de Knel. In 2015 organiseerden zo’n 40 boeren met nieuwe stallen zich in de strijd tegen het fosfaatrechtenstelsel. De veehouders vreesden nadelige gevolgen van het stelsel, omdat ze op referentiedatum 2 juli 2015 nog aanzienlijk minder koeien hadden dan waar hun nieuwe stal voor gebouwd werd. Inmiddels is de groep uitgegroeid tot zo’n 175 bedrijven. De actiegroep pleit voor een oplossing voor de melkveehouders die in de knel zijn gekomen door het fosfaatrechtenstelsel. Vooralsnog zonder succes.Hoe bent u bij deze groep terecht gekomen?“Ik heb destijds 25 aanvragen begeleid voor de subsidieregeling voor Integraal Duurzame Stallen. Hierbij werden verouderde ligboxenstallen vervangen door moderne, integraal duurzame stallen. De veehouders maakten zich klaar voor de toekomst. De bedrijven groeiden van zo’n 60 tot 80 koeien naar 120 of soms 140 koeien. Het zijn gezinsbedrijven die een ingrijpende stap zetten voor hun toekomst, vaak met een jonge boer als opvolger.”Deze groeiende bedrijven worden ook als oorzaak gezien van de invoering van het fosfaatrechtenstelsel.“Dat klopt niet. Deze bedrijven hadden nog nauwelijks extra koeien toen de maatregelen afgekondigd werden, omdat het fosfaatplafond werd overschreden.”_{Lees verder onder de foto.}Henk Antonissen (61) uit Leende is 38 jaar agrarisch adviseur. Hij is onder andere weidegangcoach, technisch adviseur voor 80 melkveebedrijven en ondernemerscoach voor natuurinclusieve- en kringlooplandbouw voor de provincie Noord-Brabant. - Foto: Bert JansenHoe ging u te werk?“Onze eerste actie was toen staatssecretaris Martijn van Dam met de Europese landbouwministers een melkveebedrijf in Brabant bezochten. Toen zijn we met spandoeken voor de bus gaan staan. We zijn meerdere keren in Den Haag geweest om petities aan te bieden en te demonstreren. Ook namen we deel aan een rondetafelgesprek met Kamerleden. We hebben namelijk een veel beter alternatief. In Vlaanderen werken ze met een bedrijfsspecifieke derogatie op basis van de waterkwaliteit. Dat werkt rechtstreeks naar het milieudoel, de waterkwaliteit. België haalt er keer op keer de derogatie mee binnen. Maar het alternatief werd weggehoond.”Waarom werd het weggehoond?“In najaar 2015 hebben we alle landbouwkopstukken uitgenodigd om over dit systeem te spreken. LTO, NMV, NZO, Natuur en Milieu, NAJK, noem maar op. Maar toen werd duidelijk dat de zuivelsector een zware stempel op het dossier drukte. Zij zijn sterk voorstander van fosfaatrechten om de melkveehouderij en daarmee de melkproductie te begrenzen. LTO ging met de NZO mee. Daarmee is ons argument van tafel geveegd en waren ze voor fosfaatrechten.”In het stelsel werd uw groep ook niet als knelgeval aangemerkt.“Nee. We hebben 1 keer kort met de Commissie Kalden gesproken. Op voorhand was er geen fosfaatruimte beschikbaar voor onze categorie investeringsknelgevallen.”Is dat niet frustrerend?“Dat is heel frustrerend. Bij de invoering van de melkquotering kregen melkveehouders, die aan het uitbreiden waren, 5.000 kilo melk per koeplaats als extra melkquotum van minister Braks. Bij de invoering van het pluimvee- en varkensrechtenstelsel werden 20 soorten knelgevallen gehonoreerd van ondernemers die onomkeerbaar aan het investeren waren. Dit is de eerste minister die ondernemers, die aan het investeren waren, als een baksteen laat vallen. De ondernemers kunnen niet terug. Ze kunnen de stenen en spanten niet terugbrengen naar de aannemer.”De minister zegt er alles aan te doen, maar geen mogelijkheid te zien om jullie te helpen.“Ik heb veel respect voor de minister als mens. Ze is echt betrokken bij de boeren en ze worstelt hevig met het dossier. Maar ik vind het jammer dat ze zich zo laat leiden door halve waarheden van ambtenaren. Ze had karakter moeten tonen en haar eigen weg moeten kiezen.”Halve waarheden?“We hebben in opdracht van het ministerie met ambtenaren een AMvB opgesteld om de knelgevallen in te kaderen. Er zijn criteria opgesteld, bijvoorbeeld dat er meer dan € 250.000 geïnvesteerd moest zijn en dat de vergunningen kloppen. Er zijn in totaal 800 bedrijven via CBS-cijfers ingekaderd. Het gaat om 1,2 miljoen kilo fosfaat voor 30.000 koeien. De groep is dus prima af te bakenen. Als de minister dan in de Kamer zegt dat de groep niet in te kaderen is, hebben we daar echt wel moeite mee.”_{Lees verder onder de foto.}Wel geïnvesteerd, maar geen koe. Volgens Antonissen moet er een oplossing komen voor knelgevallen. - Foto: Bert JansenJullie acties lijken te verharden.“We kunnen niet stil blijven zitten. Het gaat om het levenswerk en de toekomst van de boeren. Het leed en de pijn zijn onvoorstelbaar. Zeker 200 à 300 bedrijven gaan omvallen. Er zijn ook echt fouten gemaakt door het ministerie. Op basis van de staatssteunbeschikking van de Europese Commissie had vleesvee op niet-melkveebedrijven nooit fosfaatrechten mogen krijgen. Als dat wordt teruggedraaid is er 2,8 miljoen kilo fosfaat beschikbaar. Dan komen we 2,3 miljoen onder het plafond en is er genoeg ruimte om de knelgevallen te helpen en om zelfs voor alle melkveehouders de generieke korting te verlagen.”Maar hoe kan dan voorkomen worden dat melkveehouders hun jongvee bij vleesveehouders parkeren?“Dat is aan de minister om dat op te lossen. Ze moet zich houden aan de staatssteunbeschikking en daar lezen wij dat bedrijven melkvee en een melkmachine moeten hebben om fosfaatrechten te krijgen. Dus het geven van fosfaatrechten aan vleesveebedrijven is pertinent onjuist volgens deze staatssteuntoets. Aan 4.200 bedrijven zijn ten onrechte fosfaatrechten toebedeeld. Die rechten zijn ook nog onder het melkveeplafond geplaatst. Ze hebben ons compleet met onwaarheden geconfronteerd door steeds te zeggen dat er geen rechten waren. Nu zijn ze aan het omkatten en van alles aan het regelen. Maar die fosfaatrechten hadden nooit naar vleesveebedrijven gemogen.”Er is een dubbele agendaHoe kan het dat het ministerie dit toch anders ziet dan u?“Wij zien het zoals Europa het ziet. Er is op het ministerie heel veel kennis en kunde. De juristen weten heel goed hoe de staatssteunbeschikking in elkaar zit en dat er fouten zijn gemaakt het verdelen van de rechten. Maar de waarheid komt heel slecht uit, er is een dubbele agenda. Ze willen de veestapel en de melkproductie verder begrenzen dan afgesproken met Europa.”Het ministerie zegt dat uw bevindingen onjuist zijn. Minister Schouten zegt dat ze echt geen oplossing heeft. Ze wil ook geen valse hoop wekken. Wekt u geen valse hoop door te zeggen dat er wel een oplossing is?“Nee. We blijven het probleem aan de kaak stellen en we blijven bij de feiten. Als de minister zich houdt aan de staatssteunbeschikking, ligt de oplossing voor het oprapen.”Maar er zijn vleesveehouders die de rechten al verkocht hebben met goedkeuring van RVO.nl. Het is toch niet eerlijk om deze rechten dan terug te halen?“Dat is aan het ministerie om dat op te lossen. We blijven strijden. We overwegen via een civielrechtelijke procedure de minister persoonlijk aansprakelijk te stellen voor de schade. Als nooit geluisterd wordt, moet je ermee verder. We pakken door en ze zijn niet van ons af. We hebben niets te verliezen.”Wat motiveert u persoonlijk hier zo voor te strijden?“Ik ga voor rechtvaardigheid. Ik kan het niet over mijn hart verkrijgen dat deze bedrijven onrecht wordt aangedaan.”Heeft u er vertrouwen in dat het goed komt?“Uiteindelijk wel, maar dat zal misschien niet meer op tijd zijn voor de boeren die nu met de rug tegen de muur staan. Het recht en de eerlijkheid zal zegevieren. Maar als je dat moet gaan halen bij het Europese Hof, duurt dat allemaal veel te lang.”