Aardappelgewas nog groen, maar zonder regen geen groei

Op de ene plek is het haast te droog om te rooien, elders is het te droog om groene gewassen te laten groeien. Hectare-opbrengsten liggen iets onder het vijfjarig gemiddelde, wel iets boven 2018. Door een groot areaal zijn er veel kilo‘s. Redacteuren van Boerderij keken in Groot-Brittannië, Nederland, België, Frankrijk en Duitsland naar hoe de aardappelen in de grond zitten.In België en Frankrijk zijn percelen aardappelen in alle denkbare stadia van natuurlijke afsterving. Het varieert van bruin en dood tot aan percelen die er verbazingwekkend vitaal bij staan, met alles daar tussenin. Maar als het niet serieus regent, maakt het eigenlijk niet uit hoe de gewassen erbij staan. Buitjes van enkele millimeters houden bij de late rassen het loof fris, maar de aardappelen groeien er niet van. Anna Müller (r.) rooit samen met haar vader enkele Fontane-planten. Doodgespoten in de tweede week van september. "Weinig tal, groffe knollen", stelt ze vast. - Foto: Henk RiswickJohan Watté met 93 hectare Fontane in Zwalm in het midden van België vertelt half september dat er 200 kilo per dag per hectare bijgroeit. “Het meerjarig gemiddelde in deze periode is 500 kilo per dag. Volgens proefstation PCA is onder de beste omstandigheden 1.000 kilo groei per dag mogelijk.”Watté schat dat het loof van zijn gewassen nog voor zo’n 60% intact is. Hij hoopt op regen. “Ze gaan nu alleen maar achteruit door gebrek aan water.”Watté verwacht gemiddeld rond 45 ton per hectare uit te komen, iets meer dan vorig jaar. Ooit, in een perfect jaar, heeft hij over heel zijn aardappelareaal gemiddeld 58,4 ton per hectare netto afgeleverd.Ondanks matige opbrengst grote oogst door groot areaalDe Nederlandse telers rekenen op heel gewone opbrengsten, niet het gebrek aan water maar de drie hittegolven zorgden ervoor dat de aardappelen niet doorgroeien. Jan van den Hoek in Zeewolde constateert dat na de hitte eind augustus de groei uit zijn Agria’s is. Het blad is nog groen, maar kilo’s komen er niet meer bij. Rob Meeuwissen in Gastel gaf zijn fritesaardappelen ruim 250 millimeter water, maar dat leverde in de Fontanes ook geen topopbrengsten op. In de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen is er ook geen nagroei. Het loof van Innovators is zelfs na de laatste hittegolf deze zomer afgestorven, vertelt akkerbouwer Philipp Sieben die 60 hectare tafel- en fritesaardappelen teelt. De Duitse Anna Müller en haar vader hebben dit seizoen een bron geslagen, omdat zij na de droogte in 2018 en dit seizoen beter en meer percelen willen beregenen. Hoewel de opbrengsten gemiddeld iets lager uitkomen dan ‘normaal’ is de kwaliteit goed. Het gemiddelde onderwatergewicht is hoog en ligt in het Duitse Rijnland-Westfalen tussen 390 en 430 gram. Kans op blauwe plekken, die tijdens het rooien ontstaan, is daardoor groter. Telers hopen dat de komende weken toch nog neerslag komt.Bovengemiddeld volume aardappelen verwacht door NEPGDe North-western European Potato Growers (NEPG) schat dat de aardappeloogst in de vijf belangrijkste aardappellanden van Noordwest-Europa tussen 27 en 27,3 miljoen ton uitkomt. Dit is 3% meer dan het vijfjarig gemiddelde en 12% meer dan vorig jaar. Deze schattingen zijn hoofdzakelijk gebaseerd op proefrooiingen. NEPG benadrukt daarom dat het een voorlopige schatting betreft. Het overgrote deel van de oogst bevindt zich nog op het veld. In oktober maakt NEPG opnieuw een oogstraming.
NEPG is een organisatie van aardappeltelers in Groot-Brittannië, België, Nederland, Frankrijk en Duitsland.In september door droogte amper extra kilo’sGroter aardappelareaal zorgt voor ruimere aardappelopbrengstDit jaar is het niet de opbrengst per hectare die voor de grotere oogst zorgt, maar de groei van het areaal ten opzichte van vorig jaar. Alle NEPG-landen, met uitzondering van Groot-Brittannië, hebben meer aardappelen geplant. In Frankrijk bedraagt de groei van het areaal zelf 14% ten opzichte van het vijfjarig gemiddelde. In de vijf landen wordt de gemiddelde opbrengst geschat op 44,7 ton per hectare, terwijl het vijfjarig gemiddelde 47,1 ton per hectare bedraagt. Vorig jaar bedroeg de gemiddelde opbrengst door de droogte 40,9 ton per hectare. Binnen de vijf landen worden enorme verschillen gerapporteerd tussen de rassen en de streken. Gebieden met de minste mogelijkheden voor beregening laten de kleinste opbrengsten zien. Ook de opbrengst van zetmeelaardappelen is kleiner dit jaar. Gemiddeld 50 ton per hectare in Noordrijn-WestfalenDe laagste schattingen komen vanuit België, waar de mogelijkheden voor beregening beperkt zijn. Telers klagen steen en been over het verbod om uit oppervlaktewater te beregenen. “Uit de Schelde mag dan weer wel, maar dan zou ik het het water met vrachtwagens moeten aanvoeren. Dan wordt beregenen weer te duur”, zegt Watté.Vanwege de droogte wordt in Noordrijn-Westfalen mondjesmaat gerooid, hier chipsaardappelen. Een beetje regen is dringend gewenst. - Foto: Henk RiswickIn Frankrijk, België en grote delen van Duitsland zijn de gewassen volgens NEPG bijna volledig afgestorven, waardoor er haast geen groeipotentie meer is voor de komende weken. De laatste proefrooiingen lieten een stabilisatie van de opbrengsten zien. In Groot-Brittannië, Nederland en sommige streken van Duitsland, en zoals gezegd ook wel in België en Frankrijk, worden plaatselijk nog groene gewassen waargenomen, maar ook hier zijn de verschillen groot. In Groot-Brittannië is de oogst later en hier worden de opbrengsten geschat op het vijfjarig gemiddelde. Lees in weekblad Boerderij ook het verhaal van diverse telers in EuropaAardappelverwerkers vragen meer grondstof dan jaar geledenDeze schattingen worden niet weerspiegeld in het actuele prijsniveau en NEPG verwacht dat de prijs op het vasteland in de komende weken zou kunnen stijgen. De honger naar grondstof was bij de verwerkers groter dan vorig seizoen. Dit seizoen werd ook gestart met lege schuren en die start was net iets eerder dan normaal. Daarbij blijft de capaciteit bij de verwerkers steeds toenemen. Alleen werd het verwerkingsseizoen een beetje verstoord doordat de vroege aardappelen uit Bordeaux, Rijnland en België op een moment kwamen, wat de prijsvorming niet heeft geholpen. De concurrentiekracht voor verwerkte producten vanuit de EU op de wereldmarkt zal beter zijn met aardappelprijzen die niet zo hoog liggen als vorig jaar.Bij telers die we spraken, klinkt meer hoop door dat de prijzen voor hun vrije aardappelen aantrekken dan dat ze die prijzen ook werkelijk verwachten.Oost-Europese landen berichten over veel kleinere oogsten. Het EU-satellietprogramma Mars wijst op een 5 à 10% kleinere oogst dan het vijfjarig gemiddelde in Polen en verschillende andere Oost-Europese landen. Volgens NEPG vindt al een levendige export plaats naar Polen en Roemenië. Voor de EU-28 geeft Mars 3,1% kleinere opbrengsten dan het vijfjarig gemiddelde.Medeauteurs: Richard Allison, Luuk Meijering en Annet Smale