12 reacties

‘Koester de bodem’

We koesteren de bodem niet genoeg. De winst die in opbrengst te halen is door latere, potentieel hoger opbrengende rassen te kiezen, valt in het niet bij de schade die de bodem oploopt bij een oogst onder slechte omstandigheden, zegt Arjan Mager.

Hoe verbeter ik de bodem? Op het eerste oog lijkt dit een logische vraag: de bodem is immers de belangrijkste factor voor een succesvolle (ruwvoer)teelt. Zo belangrijk zelfs, dat ik bij de bemestingsproeven die we laten uitvoeren altijd een volledig onbemeste behandeling meeneem. Vaak is de bodem verantwoordelijk voor meer dan twee derde van de opbrengst die we halen.

Langdurig project

Tijdens de landelijke themadag ‘Beter ruwvoer van een gezonde bodem’, onderdeel van PPS-ruwvoer&bodem, worden resultaten van het nu tweejarige project gedeeld met de buitenwacht. Schitterende resultaten, maar ook resultaten die aanzetten tot nadenken. Zo zien we dat in 2016 de bodem op proefboerderij Vredepeel maar liefst 130 kilo N/hectare leverde aan de mais die er geteeld werd.

Het unieke van het project is dat de behandelingen vier jaar worden herhaald op dezelfde veldjes. Voor de onbemeste behandeling was de verwachting dat de N-nalevering vanaf het tweede jaar snel zou dalen. Wat werden we verrast! In 2017 leverde de inmiddels voor het tweede jaar niet-bemeste grond nog steeds meer dan 120 kilo N/hectare aan de mais die er geteeld werd. Gelukkig hebben we nog twee jaar te gaan binnen het project.

Maishakselen. Boeren moeten meer rekening houden met de gesteldheid van de bodem bij ruwvoerteelt, zegt Arjan Mager. - Foto: Bert Jansen
Maishakselen. Boeren moeten meer rekening houden met de gesteldheid van de bodem bij ruwvoerteelt, zegt Arjan Mager. - Foto: Bert Jansen

Koester de bodem

Voor mij bewijst dit project wederom dat de bodem het meest krachtige productiemiddel is dat we in de landbouw hebben, en dat we die moeten koesteren. En dat doen we vaak onvoldoende. Afgelopen najaar zijn er weer talloze ‘vermakelijke’ filmpjes over de maisoogst op YouTube verschenen. Twee trekkers voor de kipper, drie, sporen van een halve meter diep! Ik heb graspercelen gezien die in november volledig aan gort gereden zijn. Waarom? Gras is er toch genoeg gewonnen dit jaar? Omdat we bang zijn voor uitwintering als het gras te lang de winter in gaat? Eén ding is zeker, nu kunnen die kapotgereden graspercelen in elk geval worden heringezaaid in het voorjaar.

Om me heen merk ik dat dit alles heeft geleid tot een discussie over bodemstructuur en bodemverbetering. En dat is goed. Toch zal het een hele opgave zijn de schade die is aangericht te repareren. Verbeteren van de bodem begint met het voorkomen van schade. Niet berijden als de grond onbekwaam is, teelten kiezen die passen bij het karakter van de grond. Geen mais telen op grond met onvoldoende draagkracht. Kies bij twijfel vroegere maisrassen. De winst die in opbrengst te halen is door latere, potentieel hoger opbrengende, maisrassen te kiezen valt in het niet bij de schade die de bodem oploopt bij een oogst onder slechte omstandigheden.

En als aan al die voorwaarden wordt voldaan, dan kun je een plan maken om tot verbetering van de bodem te komen. Een plan met een lange adem. Een bodem vernielen lukt in een dag, een bodem verbeteren kosten jaren.

Laatste reacties

  • alco1

    @Arjan. [...]

    Jij zet boeren neer als zombies.

    ---------------------------------------
    Een deel van deze reactie is verwijderd, omdat het niet voldeed aan de regels. Zie <>.

    Reactie gewijzigd door een beheerder

  • oorspronkelijk

    sommigen zetten wetenschapers neer als zombies
    elk verbeterpunt aangedragen afgeschoten--niet doen
    dat was vroeger het meest onbetrouwbare voorbehoedsmiddel

  • farmerbn

    Ook ik zie dit artikel als een reclame voor evenement Grond om te Boeren. De periferie stipt steeds zaken aan waar ze de boeren nog wat uit de beurs kunnen trekken. Nu is het de mode om de bodem daarvoor te gebruiken. Kan geen boer tegen zijn dus geld verdienen door de periferie is verzekerd. Maken de landbouwbladen eerst reclame voor bunkerrooiers van meer dan 40 ton volgewicht, nu krijg je straks te horen dat dat niet goed is.

  • Mts Dijkstra

    Ik lees een goed geschreven stuk.
    Met informatie waar we wat mee kunnen.
    Bedankt Arjan

  • alco1

    Ooooo. We moeten de grond niet bewerken als die onbekwaam is!!!
    Tjonge jonge, wat een wijsheid.
    Ik doe bijna alle bewerkingen met eigen werktuigen, omdat ik zo het juiste moment kan kiezen.
    Maar vooral in landbouwbladen staan vaak artikelen dat een eigen werktuigen park nooit uit kan!

  • pinkeltje

    Waar heb jij voor het laatst gelezen dat een eigen werktuigen park nooit uit kan?

  • Jan-Zonderland

    Papier of in dit geval een teksverwerker, is gewillig. Het is allemaal zo mooi te vertellen achter een bureau. Arjan vergeet wel even de belangrijkste productiefactor waar wij als boeren mee te maken hebben: het weer ! En soms zit het mee en soms zit het tegen. Punt is echter, er zal wat verdiend moeten worden en dat betekend risico's nemen. Land niet berijden als het niet bekwaam is: prima, in het voorjaar maar als de oogst van het land moet heb je soms domweg geen keus. Teelten kiezen die passen bij het karakter van de grond: alles maar in de tarwe dan want dan kunnen we oogsten als het droog is. (ja ik weet ook wel dat er soms wel erg grote risico's genomen worden met bepaalde teelten op bepaalde percelen)
    Verder zou ik graag ook gelezen hebben hoe hoog of laag de maisopbrengsten waren van de niet bemestte veldjes. Ik gok zomaar 50 % lager dan de 100 % bemestte veldjes. Daar blijf je geen boer bij.

  • el

    Niet-bemesten en toch oogsten, als dat lukt dan kan iedereen boer worden!

  • Bennie Stevelink

    Die onbemeste veldjes zijn, naar ik begrijp, niet bedoelt als voorbeeld voor boeren, maar dienen als nul-meting of als referentie voor de beoordeling van de andere veldjes. Je kunt daarmee meten welk deel van de opgenomen nutriënten afkomstig zijn uit de meerjarige bodemvoorraad en niet uit de jaarlijkse bemesting.

  • alco1

    Zegt natuurlijk ook wel iets over het feit dat het met uitspoeling in de winter nog wel eens mee kan vallen.

  • farmerbn

    Eens met alco1.

  • oorspronkelijk

    weet ik veel
    misschien legt bodemleven de nutriënten in minder uitspoelingsgevoelige abstractie vast
    levert bodemleven na cyclus ook planten voeding
    structuur aantasting door te nat bewerken geeft eerder droogte verschijnselen
    alles is gericht op bodemdruk bovenlaag
    bij veel vocht pakt de onderlaag ook dicht

Laad alle reacties (8)

Of registreer je om te kunnen reageren.