9 vragen en antwoorden over afroming fosfaatrechten

Schouten verhoogt afroming bij fosfaatrechtenhandel naar 20%. In een recordtempo wist de landbouwminister een wetswijziging door te voeren om het aantal uitgegeven fosfaatrechten onder het plafond te brengen. De belangrijkste vragen en antwoorden hierover op een rij.1. Wat verandert er?Bij de handel in fosfaatrechten moet tot nu toe bij iedere transactie 10% van de rechten afgeroomd worden naar de fosfaatbank. Deze rechten worden op termijn uitgegeven aan grondgebonden bedrijven en jonge boeren om hen ontwikkelruimte te bieden. De fosfaatbank blijft echter voorlopig dicht en de 420.000 kilo fosfaatrechten die er al in zaten, komen te vervallen. Het afromingspercentage wordt nu tijdelijk verhoogd van 10 naar 20%.2. Waarom gebeurt het?Vanwege de derogatie moet de productie van stikstof en fosfaat en het aantal uitgegeven fosfaatrechten onder de plafonds blijven. Het ministerie heeft echter teveel fosfaatrechten uitgegeven en probeert dat nu te herstellen.3. Waar staat dat het aantal uitgegeven rechten niet hoger mag zijn dan het plafond?Dat is niet wettelijk vastgelegd. Dat de werkelijke stikstof- en fosfaatproductie niet boven het plafond mag komen, is wel vastgelegd. Minister Schouten zegt dat de Eurocommissaris heeft benadrukt dat Nederland het aantal uitgegeven rechten wel onder het plafond moet brengen om zo de productie te kunnen begrenzen.4. Hoeveel fosfaatrechten zijn er nu in de markt?Op dit moment zijn er 85,3 miljoen kilo fosfaatrechten aan de melkveehouderij uitgegeven, terwijl dit er niet meer mogen zijn dan 84,9 miljoen kilo. Het ministerie verwacht door een uitspraak van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) nog ongeveer 300.000 kilo fosfaatrechten extra te moeten uitgeven aan jongvee op vleesveebedrijven. Het ministerie heeft eerder in Brussel begrip gekregen om fosfaatrechten die zijn uitgegeven aan jongvee voor vleesvee, ongeveer 460.000 miljoen kilo fosfaat, niet mee te tellen voor het melkveefosfaatplafond. Deze lijn wil Schouten ook vasthouden na herstel van het aantal rechten aan de vleesveehouderij, waardoor er ongeveer 760.000 kilo fosfaatrechten buiten het sectorplafond voor melkveehouderij worden gehouden. Definitieve goedkeuring is hiervoor nog niet gekregen. Bovendien kunnen vleesveehouders de rechten aan melkveehouders verkopen, waardoor ze toch onder het melkveeplafond komen te vallen._{Lees verder onder de foto.}Door de bezwaarschriften en de problemen met het toekennen van fosfaatrechten aan jongvee op vleesveebedrijven zijn er meer fosfaatrechten in de markt dan het toegestane plafond. - Foto: Koos Groenewold5. Waarom wordt er geen nieuwe generieke korting toegepast?Schouten kiest voor verhoging van afroming, omdat er volgens haar niet genoeg draagvlak voor generieke korting is. Bij het verhogen van het afromingspercentage hoeven er geen koeien vervroegd afgevoerd te worden. Nu wordt volgens Schouten de latente ruimte die er is op melkveebedrijven benut, omdat boeren alleen rechten verkopen als ze de ruimte niet benutten. Nu worden boeren niet gedwongen tot maatregelen, omdat handel in rechten op vrijwillige basis gebeurt. Als Schouten zou kiezen voor een generieke korting zou deze ongeveer 0,8% zijn om de doelstelling van 500.000 kilo fosfaat te behalen. Dat zou volgens haar betekenen dat niet-grondgebonden bedrijven direct een koe hadden moeten afvoeren.6. Waarom koopt het ministerie de rechten niet op?Dat is niet toegestaan vanwege de staatssteunregels én de Staat mag niet handelen in fosfaatrechten. Dat mogen alleen bedrijven en de Staat is geen bedrijf.7. Is het probleem nu opgelost?Dat is zeer de vraag. Vorig jaar leverde de 10% afroming 420.000 kilo fosfaat op. Dit jaar zal er minder gehandeld worden in rechten, omdat de meeste bedrijven begonnen met een goed evenwicht tussen de veestapel en de fosfaatruimte. Als het doel niet bereikt wordt, wil Schouten het afromingspercentage nog verder verhogen. Nu is voor 20% gekozen, omdat een hoger percentage volgens het ministerie de handel zal afremmen. Als het doel bereikt is, gaat de afroming weer naar 10%.8. Waarom is er zo’n haast?De wetswijziging werd in 1,5 week in recordtempo doorgevoerd. Normaal duurt dit maanden. De haast komt vanwege de druk vanuit Brussel omdat in juni een tussenstand moet worden gepresenteerd. Daarnaast heeft de maatregel effect op de fosfaatrechtenmarkt, dus moest er snel gehandeld worden.9. Wanneer gaat de verhoging in?De Tweede en Eerste Kamer zijn akkoord. De wet wordt van kracht als de koning een handtekening onder de wet heeft gezet en de wet gepubliceerd is in de Staatscourant. Dat zal deze week gebeuren.