‘30% van de boeren gaat stoppen. Nou en?’

Wat zijn we weer somber over de toekomst. Vorig jaar met de hoge melkprijzen was het hosanna, nu geven Wageningse onderzoekers aan dat veehouders er erg somber over zijn.Jammer, want zo slecht is het nu niet en ik zie ook wel perspectief. Als je dat niet ziet, kun je maar het beste stoppen, want de boel brengt nu stevig geld op. Grond is duur en met het cadeautje van de fosfaatrechten erbij kun je best veel geld op de bank krijgen.De somberheid onder boeren wordt ook gevoed door DLV Advies en Rabobank. Niek Groot Wassink van DLV Advies voorspelt met droevige blik dat tussen nu en tien jaar 30% van de boeren gaat stoppen. ‘Nou en?’,denk ik dan.Het is helemaal niet erg dat er zoveel boeren stopen. Ruim de helft van de boeren is ouder dan 55 jaar. Meer dan 20% is zelfs 65-plus, terwijl in ons land nog bijna duizend 80-plussers aan het roer staan. Is het een wonder dat die er de komende jaren een punt achter zetten? Ik denk het niet. Het is zelfs wenselijk.‘Gewoon de melodie van de tijd: oud gaat en jong komt’Stoppende boeren maken ruimte voor de blijvers. Die kunnen uitbreiden en het bedrijf klaarstomen voor de toekomst. Gewoon de melodie van de tijd: oud gaat en jong komt. Een volkomen normale ontwikkeling en het heeft geen enkele zin dat DLV Advies en Rabo daar somber over doen. Eigenbelang van RabobankIk vraag me af of het eigenbelang van Rabobank hier ook een rol speelt. De bedrijven, die gaan stoppen, zijn toch de wat oudere boeren. Die gaan vaak niet meer gebukt onder een forse schuldenlast. Het zijn voor de bank risicoloze klanten. Als ze stoppen, nemen ze hun vermogen mee buiten de landbouw. De blijvers, die de grond overnemen, zullen bij de bank aankloppen voor geld. Niet allen zijn even kapitaalkrachtig en Rabo zal vaker tot de grens moeten gaan met de financiering. De afdeling Bijzonder Beheer zal het drukker krijgen en de bank loopt meer risico. Welnu, daar hebben we de bank toch voor?‘Het ondernemerschap van de boeren zal een grotere rol spelen’Minder goede boeren zullen eerder afvallenNee, ik ben niet somber over de toekomst. Het zal een mix zijn van goede en slechte jaren. Het ondernemerschap van de boeren zal een grotere rol spelen. De minder goede boeren zullen eerder gaan afvallen, dan de betere. Dat was zo en dat zal ook zo blijven. En dat de 65-plussers afscheid nemen, is in het hele bedrijfsleven zo. Waarom niet in de landbouwsector?Kunnen ze zich niet vermaken in hun vrije tijd? Zijn ze zo verknocht aan het werken op de boerderij dat ze denken er niet zonder te kunnen? Dan wordt het nog meer de tijd om net als alle anderen in de maatschappij te gaan genieten van de geneugten van een nieuw leven. Bijvoorbeeld bridgen of op de golfbaan. En natuurlijk een paar keer per jaar op vakantie.Als je je hele werkzame leven zaait, moet je ook een keer gaan oogsten. Vooral als je 65-plus bent. Maar gelukkig ben ik nog niet zover….