Varkenshouderij

Foto & video 4367 x bekeken 27 reacties

Een proces van continu finetunen

Boerderij bezocht na twee jaar opnieuw de experimentele welstandstal van varkenshouder Björn Roes. Een goed, maar ook gevoelig concept, stelt hij.

Foto

  • Björn Roes (37) heeft in het Gelderse Groenlo een gemengd bedrijf met 2.000 vleesvarkens, 70 melkkoeien, 70 stuks jongvee, 600.000 kilo quotum en 33 hectare land. Roes liet twee jaar geleden een nieuwe stal voor 1.440 vleesvarkens bouwen. Hij besloot te pionieren met een welstandstal. Onder meer met varkenstoilet, mestpannen en een rioleringssysteem. Door deze emissiebeperkende maatregelen was een luchtwasser niet nodig.

    Björn Roes (37) heeft in het Gelderse Groenlo een gemengd bedrijf met 2.000 vleesvarkens, 70 melkkoeien, 70 stuks jongvee, 600.000 kilo quotum en 33 hectare land. Roes liet twee jaar geleden een nieuwe stal voor 1.440 vleesvarkens bouwen. Hij besloot te pionieren met een welstandstal. Onder meer met varkenstoilet, mestpannen en een rioleringssysteem. Door deze emissiebeperkende maatregelen was een luchtwasser niet nodig.

    Foto: Ronald Hissink
  • Dit is die welstandstal. Roes maakt met zijn experimentele stal deel uit van Pigs Innovation Team (PIT). Dit is een project van zeven varkenshouders gericht op innovatie en ondernemerschap. In Roes' stal is elk hok voorzien van een dichte vloer met daarachter roosters en mestspleten: het 'varkenstoilet'. Hieronder bevinden zich mestpannen en een riolering. "Het is in de basis een goed concept, maar het is zeer gevoelig. Alles moet kloppen. Ik heb al veel aanpassingen gedaan", aldus Roes.

    Dit is die welstandstal. Roes maakt met zijn experimentele stal deel uit van Pigs Innovation Team (PIT). Dit is een project van zeven varkenshouders gericht op innovatie en ondernemerschap. In Roes' stal is elk hok voorzien van een dichte vloer met daarachter roosters en mestspleten: het 'varkenstoilet'. Hieronder bevinden zich mestpannen en een riolering. "Het is in de basis een goed concept, maar het is zeer gevoelig. Alles moet kloppen. Ik heb al veel aanpassingen gedaan", aldus Roes.

    Foto: Ronald Hissink
  • Roes voldoet met zijn bedrijf aan het milieukeur varkens. Daar komt op termijn een aanpassing op. De dieren moeten nu minimaal 0,8 vierkante meter ruimte per dier hebben. Dit wordt 1,0 vierkante meter per dier. Geen slechte ontwikkeling binnen dit stalconcept. Waarover later meer.

    Roes voldoet met zijn bedrijf aan het milieukeur varkens. Daar komt op termijn een aanpassing op. De dieren moeten nu minimaal 0,8 vierkante meter ruimte per dier hebben. Dit wordt 1,0 vierkante meter per dier. Geen slechte ontwikkeling binnen dit stalconcept. Waarover later meer.

    Foto: Ronald Hissink
  • Een overzicht in één van de vier afdelingen. Er is geen centrale gang, er zijn twee looppaden. De looplijnen zijn kort en er is veel overzicht. Een goede keuze. Let ook op de lichtstraat in de nok. De stal is daarnaast ruim doordat een afzuigkanaal ontbreekt.

    Een overzicht in één van de vier afdelingen. Er is geen centrale gang, er zijn twee looppaden. De looplijnen zijn kort en er is veel overzicht. Een goede keuze. Let ook op de lichtstraat in de nok. De stal is daarnaast ruim doordat een afzuigkanaal ontbreekt.

    Foto: Ronald Hissink
  • Een hokoverzicht gezien vanaf het varkenstoilet. Elk hok is 5 meter lang en 2,5 breed en bestaat uit één geprefabriceerd element. De eerste 80 procent van de vloer is dicht (hier achter), de laatste 20 procent bestaat uit roosters met daaromheen drie mestspleten. Dit is het toilet. De varkens moeten hier mesten. Achteraf vindt Roes 80 procent dichte vloer te veel. Vooral de oudere dieren mesten nog te vaak op de dichte vloer. Omdat alles geprefabriceerd is, is dit echter niet meer aan te passen.

    Een hokoverzicht gezien vanaf het varkenstoilet. Elk hok is 5 meter lang en 2,5 breed en bestaat uit één geprefabriceerd element. De eerste 80 procent van de vloer is dicht (hier achter), de laatste 20 procent bestaat uit roosters met daaromheen drie mestspleten. Dit is het toilet. De varkens moeten hier mesten. Achteraf vindt Roes 80 procent dichte vloer te veel. Vooral de oudere dieren mesten nog te vaak op de dichte vloer. Omdat alles geprefabriceerd is, is dit echter niet meer aan te passen.

    Foto: Ronald Hissink
  • Dit is het varkenstoilet. Roosters in het midden en drie 10 centimeter brede mestspleten er omheen. Op deze foto is goed te zien dat de varkens vooral op de rand van de dichte en de roostervloer mesten. De achterkant en de zijkanten zijn relatief schoon. De varkens blijven weg bij de mestspleten. En dat is niet de bedoeling.

    Dit is het varkenstoilet. Roosters in het midden en drie 10 centimeter brede mestspleten er omheen. Op deze foto is goed te zien dat de varkens vooral op de rand van de dichte en de roostervloer mesten. De achterkant en de zijkanten zijn relatief schoon. De varkens blijven weg bij de mestspleten. En dat is niet de bedoeling.

    Foto: Ronald Hissink
  • Hier is dat ook goed aan de wanden te zien. De linkerhoek achter is de schoonste plek. Precies zoals het niet moet. Rechts loopt één van de varkens van hok naar hok. Dit kan via de hekjes die zich links en rechts net voor de roosters bevinden. Roes kan zo grotere groepen maken.

    Hier is dat ook goed aan de wanden te zien. De linkerhoek achter is de schoonste plek. Precies zoals het niet moet. Rechts loopt één van de varkens van hok naar hok. Dit kan via de hekjes die zich links en rechts net voor de roosters bevinden. Roes kan zo grotere groepen maken.

    Foto: Ronald Hissink
  • Roes heeft een aantal hokken al aangepast. Daar is de mestspleet vervangen door roosters (linkerkant). Het gevolg is duidelijk zichtbaar. Links wordt nu wel over de hele lengte aan de zijkant gemest, rechts niet. Een nadeel van de extra roosters is echter dat het lastiger schoonmaken is. Het is kortom zoeken naar de goede balans.

    Roes heeft een aantal hokken al aangepast. Daar is de mestspleet vervangen door roosters (linkerkant). Het gevolg is duidelijk zichtbaar. Links wordt nu wel over de hele lengte aan de zijkant gemest, rechts niet. Een nadeel van de extra roosters is echter dat het lastiger schoonmaken is. Het is kortom zoeken naar de goede balans.

    Foto: Ronald Hissink
  • Doordat de varkenstoiletten niet optimaal benut worden, versmeren de hokken te veel. Dat geldt vooral voor de hokken met de oudste dieren. Als de norm van milieukeur van 0,8 naar 1,0 vierkante meter per dier gaat, kan dat wat verlichting geven. Roes kan dan nog ruwweg 1.100 vleesvarkens houden.

    Doordat de varkenstoiletten niet optimaal benut worden, versmeren de hokken te veel. Dat geldt vooral voor de hokken met de oudste dieren. Als de norm van milieukeur van 0,8 naar 1,0 vierkante meter per dier gaat, kan dat wat verlichting geven. Roes kan dan nog ruwweg 1.100 vleesvarkens houden.

    Foto: Ronald Hissink
  • De jongere dieren hebben veel meer ruimte en dat is ook terug te zien aan de hokken. Die zijn aanmerkelijk schoner.

    De jongere dieren hebben veel meer ruimte en dat is ook terug te zien aan de hokken. Die zijn aanmerkelijk schoner.

    Foto: Ronald Hissink
  • Toch geldt zeker voor deze dieren dat ze vaker angstig zijn voor de brede mestspleten rond het varkenstoilet. Ze blijven er liever weg, merkt Roes.

    Toch geldt zeker voor deze dieren dat ze vaker angstig zijn voor de brede mestspleten rond het varkenstoilet. Ze blijven er liever weg, merkt Roes.

    Foto: Ronald Hissink
  • Dit zijn die 10 centimeter brede mestspleten. De mestpannen eronder zijn bijna nog zichtbaar.

    Dit zijn die 10 centimeter brede mestspleten. De mestpannen eronder zijn bijna nog zichtbaar.

    Foto: Ronald Hissink
  • De mest onder de varkenstoiletten wordt in deze kunststof mestpannen opgevangen. In het begin verzakten of scheurden die mestpannen. Daarom verstevigde Roes ze met rvs-steunen. Het probleem is nu verholpen.

    De mest onder de varkenstoiletten wordt in deze kunststof mestpannen opgevangen. In het begin verzakten of scheurden die mestpannen. Daarom verstevigde Roes ze met rvs-steunen. Het probleem is nu verholpen.

    Foto: Ronald Hissink
  • Roes investeerde ook in het rioleringssysteem. In een spoelsysteem. Als er te veel dikke mest in de riolering zit, kan hij dunnere mest inspuiten. Dit doet hij door een klepje te bedienen (zie foto). Dit spoelen is vooral in de zomerperiode erg belangrijk.

    Roes investeerde ook in het rioleringssysteem. In een spoelsysteem. Als er te veel dikke mest in de riolering zit, kan hij dunnere mest inspuiten. Dit doet hij door een klepje te bedienen (zie foto). Dit spoelen is vooral in de zomerperiode erg belangrijk.

    Foto: Ronald Hissink
  • Roes strooit iedere dag een handvol gesneden stro in de hokken. Voorheen gebruikte hij zaagsel, maar dat gaf te veel bultvorming. Stro werkt beter, de varkens wroeten er ook meer in. Maar Roes gebruikt zeker niet te veel. Als het bij de roosters komt, moet het weg of vertrapt zijn.

    Roes strooit iedere dag een handvol gesneden stro in de hokken. Voorheen gebruikte hij zaagsel, maar dat gaf te veel bultvorming. Stro werkt beter, de varkens wroeten er ook meer in. Maar Roes gebruikt zeker niet te veel. Als het bij de roosters komt, moet het weg of vertrapt zijn.

    Foto: Ronald Hissink
  • De dichte blokjesvloer is nu ook veel beter zichtbaar. In de oude situatie  moest Roes in elk hok gemiddeld wel een kruiwagen vol wegscheppen. Die tijden zijn voorbij.

    De dichte blokjesvloer is nu ook veel beter zichtbaar. In de oude situatie moest Roes in elk hok gemiddeld wel een kruiwagen vol wegscheppen. Die tijden zijn voorbij.

    Foto: Ronald Hissink
  • Bultvorming komt nog steeds voor, maar veel minder dan voorheen. Het gebeurt het vaakst in hokken met oudere dieren én in hokken mét mestspleten.

    Bultvorming komt nog steeds voor, maar veel minder dan voorheen. Het gebeurt het vaakst in hokken met oudere dieren én in hokken mét mestspleten.

    Foto: Ronald Hissink
  • De hokken staan via deze hekjes met elkaar in verbinding. Roes kan dus grotere groepen maken. Maar in de praktijk maakt de varkenshouder er zelden gebruik van. Qua bevuiling maakt het weinig verschil, veel voordeel is er niet.

    De hokken staan via deze hekjes met elkaar in verbinding. Roes kan dus grotere groepen maken. Maar in de praktijk maakt de varkenshouder er zelden gebruik van. Qua bevuiling maakt het weinig verschil, veel voordeel is er niet.

    Foto: Ronald Hissink
  • Roes heeft de voerbakken in de hokken 5 centimeter verhoogd. Zo komt er minder snel mest in de bakken.

    Roes heeft de voerbakken in de hokken 5 centimeter verhoogd. Zo komt er minder snel mest in de bakken.

    Foto: Ronald Hissink
  • In alle hokken hangt afleidingsmateriaal voor de dieren.

    In alle hokken hangt afleidingsmateriaal voor de dieren.

    Foto: Ronald Hissink
  • Verse lucht komt via deze inlaatventielen in de stal. Een klimaatcomputer stuurt de ventielen centraal aan. De afvoer van de stallucht gaat via ventilatoren in de nok. Boven de luchtinlaat hangt een vernevelinginstallatie. Beide systemen bevallen Roes erg goed.

    Verse lucht komt via deze inlaatventielen in de stal. Een klimaatcomputer stuurt de ventielen centraal aan. De afvoer van de stallucht gaat via ventilatoren in de nok. Boven de luchtinlaat hangt een vernevelinginstallatie. Beide systemen bevallen Roes erg goed.

    Foto: Ronald Hissink
  • In het begin zaten er nog enkele kieren in de lichtstraat en in sommige holle kunststof wanden. Die zijn dichtgemaakt. Belangrijk, omdat Roes ventileert op onderdruk. Dat gaat nu prima.

    In het begin zaten er nog enkele kieren in de lichtstraat en in sommige holle kunststof wanden. Die zijn dichtgemaakt. Belangrijk, omdat Roes ventileert op onderdruk. Dat gaat nu prima.

    Foto: Ronald Hissink
  • Voor het einde van het jaar wil Roes nog deze geperforeerde damwandplaten onder de luchtinlaat plaatsen. Uit onderzoek van een klimaatspecialist bleek dat er in de winter te veel koude lucht binnenstroomt.

    Voor het einde van het jaar wil Roes nog deze geperforeerde damwandplaten onder de luchtinlaat plaatsen. Uit onderzoek van een klimaatspecialist bleek dat er in de winter te veel koude lucht binnenstroomt.

    Foto: Ronald Hissink
  • De vaste fokker van Roes breidde in de afgelopen twee jaar flink uit en dat leidde in eerste instantie tot zwakkere biggen op het bedrijf van de varkenshouder. De daggroei daalde van 860 naar 750 gram. Maar Roes heeft, ook door het constante optimaliseren op zijn bedrijf, de stijgende lijn weer te pakken en zit nu op 800 gram. Het reële doel is 900 gram.

Voor meer informatie over de welstandstal van Roes en project PIT:
http://www.pigsinnovationtour.nl/pitteams/team_bjorn

    De vaste fokker van Roes breidde in de afgelopen twee jaar flink uit en dat leidde in eerste instantie tot zwakkere biggen op het bedrijf van de varkenshouder. De daggroei daalde van 860 naar 750 gram. Maar Roes heeft, ook door het constante optimaliseren op zijn bedrijf, de stijgende lijn weer te pakken en zit nu op 800 gram. Het reële doel is 900 gram. Voor meer informatie over de welstandstal van Roes en project PIT: http://www.pigsinnovationtour.nl/pitteams/team_bjorn

    Foto: Ronald Hissink

Laatste reacties

  • brabantsduitserke

    we gaan weer terug naar vroeger . Varkens in de strond.

  • W Geverink

    Niks niet terug naar vroeger brabantsduitserke. Vergeet niet dat deze stal in Nederland pas 2 jaar geleden uitgevonden is en er tijd nodig is om de kinderziektes er uit te halen als er niemand is die er ervaring mee heeft. Ik heb heel wat jaren ervaring met dit staltype en weet dat ook deze stal met wat simpele aanpassingen veel beter zal werken.

  • maayen

    Laten we gewoon ons boeren verstand gebruiken en niet te veel van die mensen dingen laten bedenken die zelf geen 1 varken houden.
    De boer betalen hun zullen wel vertellen wat de toekomst wordt met jou centen. gaat best werken dit systeem maar zal wel voor hoop zorgen zorgen en die heeft de boer...heb zelf meer als 60% dichte vloer werkt goed.Maar niet op de manier wat de mensen bedenken voor je..

  • j.verstraten1

    W. Geverink dan hoop ik dat je je kennis met dhr Roes wil delen.
    Ook qua ammoniak zie ik anders weinig toekomstperspectief met zoveel besmeurd oppervlak.

  • boerkebrabant

    wat liggen ze in duitsland toch mooi met volledig dichte vloer

  • joannes

    Is die onderdruk niet de oorzaak dat de varkens niet boven de spleten naar het ¨Varkenstoilet¨ gaan? Wanneer de lucht wordt opgetrokken stimuleert het niet er in te gaan staan! Dat verklaart waarschijnlijk ook dat (zichtbaar op foto 8) op de linker gemest wordt en de rechter niet. De luchtstroming in de stal zal waarschijnlijk de op/in gezogen lucht met werveling niet optrekken in de linker en wel in de rechter! Ook omdat (foto 14) de dikke fraktie met de dunne in de zomer wordt gespoeld. De locale op het varkenstoiletlucht zal behoorlijk sterk zijn. De varkens gaan dan wijken naar andere plaatsen tot zelfs in de voortrog zo blijkt uit foto 19. Het is maar een idee! En @boerkebrabant, met een compleet dichte vloer hebben de varkens zelf de controle over waar ze lucht brengen, bij een ¨gecontroleerde¨ zoals in het voorbeeld zijn de varkens de controle kwijt!

  • kalkar

    Wat een strontbende.

  • Wim Toornstra

    Is het niet iets voor boerderij om de directe luchtinlaatsystemen eens op een rijtje te zetten.
    Op verschillende bedrijven gaat het goed op andere in het geheel niet.

  • boerkebrabant

    foutje, volledige roostervloer bedoel ik, lekker zuiver, minder ziekte druk, minder amoniac uitstoot, wat kan het toch allemaal simpel zijn

  • 1034942

    Wanneer wordt volledig rooster met onderafzuiging als het meest dier-en milieuvriendelijkst systeem erkend??

  • John*

    @ boerke brabant, wat te denken van minder salmonella?

  • boerkebrabant

    weet je wat het probleem in nederland is, de lingse rakkers denken alles beter te weten als ons varkenshouders, het word tijd dat we de echte waarheid eens gaan vertellen

  • Deluur

    Mest speet kan alleen werken als deze tegen hokafscheiding zit en niet zoals hier uitgevoerd 12 tot 15 cm uit de kant varkens komen er nu met de poten in zo simpel als 1+ 1 =2

  • kalkar

    Volgens NVWA moet een mestspleet strak langs de kant uitgevoerd worden. En dan werd ook echt strak langs de kant bedoeld. Werd bij mij gezegd bij het leggen van nieuwe roosters, anders werd de boel afgekeurd. Dus volgens mij mag dit hier helemaal niet. Graag reactie.

  • Willem1984

    Ik vind het een eerlijk verhaal! Normaal gesproken lees je hier bijna altijd verhalen waarbij alles SUPER loopt...

  • W Geverink

    @j.verstraten. Er is niks geheims aan want deze hokvorm bestaat al vele jaren. Mijn eigen stal met deze hokvorm is gebouwd in 1987 en werkt prachtig. Er zijn trouwens andere versies van die ook goed werken. Het succes zit echter in de details en die wil ik best uitleggen. Het is zonde om veel tijd te verspillen met het opnieuw uitvinden van het wiel.

  • joannes

    @W.Grevink, heb je dat al niet een keer gedaan, dat uitleggen! Was het niet de Voertrog halverwege in het hok plaatsen zodat het ¨loop¨ verkeer op de rust/lig plaats (in dit voorbeeld eigenlijk aan de kop van het hok) niet verstoort wordt? Varkens groeien alléén wanneer ze véél vreten en véél rusten! Dat lopen is noodzakelijke arbeid en moet beperkt worden met een gedefiniëerde zo min mogelijk verstoorde rustplaats! En wanneer je het goed voor elkaar hebt kruipen ze met een volle maag ook nog eens dicht tegen elkaar aan om zo min mogelijk warmte te verliezen. Die plek wordt krukdroog van hun eigen warmte! Vooral luie varkens groeien het hardst!

  • W Geverink

    Je hebt het goed onthouden Joannes. De plaatsing van de voerbak is wel zo ongeveer het belangrijkste punt in het rijtje. In Nederland staat de voerbak doorgaans aan het gangpad zodat de verzorger de bak eenvoudig kan controleren en afstellen. Nadeel daarvan is dat de varkens nu een plek moeten zoeken om te slapen tussen de voorkant van het hok waar activiteit is door etende varkens en achter in het hok waar activiteit is door spelende en mestende varkens. Door de verwarring die dat schept is de kans groot dat er overal waar niet geslapen wordt wordt gescheten en uiteindelijk geen schoon plekje meer te vinden is. Dat is denk ik de reden waarom er in Nederland in nieuwe stallen vaak roosters liggen voor in het hok terwijl dat niet nodig zou zijn als de voerbak achter in het hok geplaatst was op ongeveer 30 tot 50 cm van het rooster.

  • joannes

    Ik heb onthouden dat jij dit, net zoals ik, belangrijk vindt @W Greverink! Je vee kennen is misschien wel de belangrijkste rendementsfactor. maar ook de belangrijkste diervriendelijks factor! Gelukkige varkens zijn Luie varkens!

  • Toldiek

    Interessant. Misschien is het een idee dat De Boerderij bij dhr Geverink een reportage maakt.

  • pig1

    wij heben hier ook dezelfde stal als w geverink netjes voerbak in het midden 75 % dichte vloer maar ziet er precies hetzelfde uit als op de foto's.
    ze maken er ook een zooitje van ,hebben een nieuwe stal gezet met volledig rooster en werkt perfect .
    als dit system zo goed is waarom worden er dan in Canada de laatste jaren alleen maar volledig roostervloerstallen gebouwd/

  • joannes

    @pig1, óók met Beertjes! Gedreven door hun natuur kunnen die de laatste weken niet Rustig liggen! Het jeukt te veel.......

  • pig1

    @Johannes,we hebben hier borgen de slachtery accepteerd hier geen beren

  • Mels

    pig1,een aantal weet niet dat Geverink in Canada zit waar men geen probleem maakt van biggen castreren......en waar nog duidelijke regelgeving bestaat.....

  • W Geverink

    @pig1.Waarom volledig rooster? Persoonlijke voorkeur, makkelijk schoon maken, je kan er niks fout mee doen dus ideaal als je personeel hebt uit bv de fillipijnen. Het systeem moet zonder meer ook bij je passen en als je er geen interesse in hebt is het beter om er niet aan beginnen. De problemen die jij in jouw stal hebt kunnen veroorzaakt worden door iets heel simpels als onderbezetting van het hok als de biggen worden opgelegd of de staltemperatuur die net iets te hoog is.

  • pig1

    meis ik zit ook in Canada en geverink juist bij onderbezetting heb je minder problemen en als het buiten 25 graden is krijg je het binnen geen
    20graden en ja het maakt makkelijk en snel schoon

  • W Geverink

    @pig1. Het staltype wat wij hebben is er in veel verschillende uitvoeringen. Vooral wat betreft ventilatie. Het ventilatiesysteen is een heel belangrijk onderdeel in het sturen van het mestgedrag. Mijn stal werkt en beter nog, ik weet tot in de puntjes presies waarom het werkt en kan bijsturen voor er iets mis gaat. Als ik reportages bekijk van vleesvarkensstallen op Boerderij.nl die tientallen jaren later gebouwd zijn dan die van mij met vuile hokken en vuile varkens, dan is de persoon die mijn stal bedacht heeft geniaal.

Laad alle reacties (23)

Of registreer je om te kunnen reageren.