‘Zorgen over tonnencontracten’

Voor een groep telers wordt 2018 het derde aardappelseizoen op rij dat slecht afloopt. 2 jaar geleden veroorzaakte regen plaatselijk een enorme schade in aardappelen. Vorig jaar lage prijzen door hoge opbrengsten. Dit jaar zijn het lage opbrengsten die flink wat telers treft.Telersorganisatie NEPG spreekt voor Nederland, België, Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk van een opbrengst die 8% onder het vijfjarig gemiddelde ligt. Dat lijkt misschien vrij onschuldig, maar bedenk dat de afgelopen 5 jaar het aardappelareaal met 90.000 hectare is gestegen. Hectare-opbrengsten zijn dit jaar tot 20% en meer lager dan normaal. Die 3 slechte jaren zorgen sluipenderwijs voor belangrijke veranderingen in de grondstofketen voor de verwerkende industrie.Zorgen over afhandeling tonnencontractenVorige week tijdens een rondtocht bleek dat een groep aardappeltelers in met name Duitsland en België zich flink zorgen maakt over de afhandeling komende winter van hun zogenoemde tonnencontracten. Deze contracten zijn niet gekoppeld aan hectares en er is geen overmachtclausule in opgenomen. Staat in een contract 5.000 ton, dan moet er 5.000 ton komen, linksom of rechtsom.Is er niet genoeg gegroeid, dan is het bijkopen geblazenZo staat op het papier dat veel telers hebben ondertekend. Is er niet genoeg gegroeid, dan is het bijkopen geblazen. En voor wie al zwaar beschadigd uit de afgelopen 2 jaren kwam, is dat bij de huidige prijzen de nekslag.OvermachtMaar zover laten de afnemers het niet komen. De soep zal niet zo heet gegeten worden als hij wordt opgediend. Ook waar contracten geen overmachtclausule hebben, zal de uitzonderlijk droge zomer van 2018 als overmacht moeten worden geaccepteerd. Waar niet is, verliest zelfs de keizer zijn recht. Los daarvan kunnen Belgische en Nederlandse fritesfabrieken het zich helemaal niet veroorloven om grote gespecialiseerde grondstofleveranciers te laten vallen. Om hun groeiambities waar te maken, hebben ze die juist keihard nodig.Mogelijke oplossingenDus worden oplossingen bedacht. Te beginnen met het volgend oogstjaar leveren van het restant van 2018, via financiering van het pootgoed en meer, tot aan de situatie waarin de teler haast als zetboer op zijn eigen bedrijf komt te zitten met een vaste vergoeding per hectare aardappelen.Het gaat te ver om nu al van een aardverschuiving te spreken, maar onzichtbaar vanaf de straat voltrekken zich deze bijzondere jaren serieuze veranderingen in de grondstofvoorziening van fritesfabrieken.