‘Zorg en economie; 2 kanten van dezelfde medaille’

De overgang naar een nieuwe landbouw gaat niet alleen maar over het herstellen van kringlopen. We moeten ook aan de slag met de maatschappelijke zorgen over landbouw.Consumenten en burgers maken zich vooral zorgen over dierenwelzijn en volksgezondheid, terwijl allerlei organisaties zich daarnaast nog zorgen maken over negatieve milieu-invloeden, de afname van soortenrijkdom en aantasting van het landschap. De zorgen gaan niet over het gedrag van individuele boeren, maar over de manier waarop maatschappelijke waarden, die kunnen rekenen op een brede politieke steun, worden vertaald naar de landbouw. Het debat gaat enerzijds over de afbakening van die waarden ten opzichte van elkaar en anderzijds over de concrete invulling ervan. Omdat deze maatschappelijke waarden combinaties zijn van rationele argumenten en emoties, vraagt het serieus nemen van maatschappelijke zorgen over de landbouw dus meer dan alleen maar een rationeel antwoord. Zorgen voor en zorgen over tekenen het boerenbedrijfZorgethiek biedt een ethisch kader waarbinnen plaats is voor de zorgen van mensen als combinaties van emoties en argumenten. Hoewel zorgethiek ontstaan is binnen de gezondheidszorg kan zij ook worden gebruikt in de landbouw waar boeren ook zorgen voor levende wezens. De landbouw vereist voortdurend zorgen in de dubbele betekenis van het woord: zorgen voor en zorgen over. Goed boeren is een kwestie van eindeloze zorg, in diverse soorten en maten. Zorgen voor gaat altijd gepaard met uiteenlopende zorgen over de gezondheid van dat ene dier, over de prijs van het voer, over de risico’s van die noodzakelijke nieuwe investering, et cetera. Kun je in een dergelijke context eigenlijk nog wel oprecht van zorg spreken of zelfs van oprechte zorg? Hoewel de zorg stevig is ingebed in economisch handelen, houdt dat niet automatisch de voorrang van de economie. Goed zorgen is een belangrijk onderdeel van de boereneconomie. Sterker nog: economie is zorgen, iedere boerderij is een economie van de zorg. Op die manier staan zorg en economie dus niet tegenover elkaar maar zijn 2 zijden van dezelfde medaille.