Zo gebruikt deze varkenshouder warmte van luchtwasser

Varkenshouder John van Paassen was niet tevreden over het klimaat in zijn nieuwe biggenstal. Het is nu beter dankzij een systeem voor energieterugwinning.In de biggenstal van John van Paassen in Deurne (Noord-Brabant) is het op deze sombere herfstdag business as usual. De biggen zijn zichtbaar gezond en de lucht ruikt goed. Begin oktober is doorgaans een gevaarlijke periode, maar in deze stal zijn de klimaatrisico’s fors beperkt.De varkenshouder heeft daartoe een aantal investeringen gedaan. Nog maar een paar maanden geleden verlaagde een nieuw aangelegde hogedrukverneveling de temperatuur van de binnenkomende lucht met 7 tot 8 graden. En nu de dagen en vooral de nachten kouder worden, zorgt een systeem van warmteterugwinning voor het opwarmen van de binnenkomende lucht._{Lees verder onder de foto‘s}De platenkoeler is het hart van de warmteterugwinning. In de technische ruimte van de luchtwasser was ruimte om in te passen. - Foto's: Bert JansenDe grafieken die Van Paassen op zijn computer op kantoor laat zien, spreken boekdelen: over de dagen heen schommelt de temperatuur van de binnenkomende lucht en de lucht in de afdeling met slechts een paar graden. “Ook het ventilatieniveau blijft over het hele jaar veel stabieler dan voorheen.”Meer energie in de stalHet hergebruiken van energie past helemaal bij deze tijd waar varkenshouders proberen hun bedrijf zo energieneutraal mogelijk te maken. Ook van Paassen heeft die doelstelling, naast het verder optimaliseren van de technische resultaten. Toch was het niet de directe aanleiding.“In 2012 hebben we deze stal gebouwd”, vertelt de ondernemer. “Maar al snel na de opstart kon de cv-installatie de gewenste temperatuur van 30 graden moeilijk halen.” De vloeren van volledig rooster en de pvc-muren met koude trek vanuit (half)lege afdelingen ernaast deed het klimaat ook geen goed. Dat zag hij ook terug in de resultaten; niet dat het slecht draaide, maar het was niet wat hij van een nieuwe stal had verwacht.Bedrijfsgegevens
In 2012 bouwde John van Paassen de nieuwe biggenstal.In 2012 bouwde John van Paassen de nieuwe biggenstal.John van Paassen heeft in het Brabantse Deurne een bedrijf met de kruising Topigs 20 x Tempo (vlees). Circa een derde deel van de van de biggen wordt afgemest in een nauwe samenwerking.440 zeugen2.750 vleesvarkens (Beter Leven)20 hectare akkerbouw33,0 biggen gespeend per zeug per jaar396 gram groei biggen (tot 28 kilo)2.000 plaatsen in biggenstalVoor goed klimaat is warmte nodigIn het algemeen is de varkenshouderij er steeds meer van doordrongen dat voor een goed klimaat warmte nodig is en de ventilator niet op het absolute minimum moet draaien. Zodoende besloot Van Paassen twee jaar geleden te investeren in het brengen van meer energie in de stal.Na het bekijken en afwegen van de mogelijkheden kwam hij bij dit systeem van Inno+ uit. “Het voordeel is dat het heel compact is. Het hele systeem past in de technische ruimte van de luchtwasser.” Qua investering zijn de verschillen tussen systemen niet groot.Zo werkt het systeemHet werkt in een notendop als volgt: Warm waswater uit de luchtwasser gaat door een platenkoeler waar het de warmte afgeeft aan zuiver water in een ander circuit. Dit water wordt naar twee grote radiatoren in de luchtinlaat buiten de stal gepompt. De radiatoren geven de warmte af aan de binnenkomende lucht, waarna de lucht onder de putten via de centrale gang boven het mineralenplafond komt.Het systeem start als de temperatuur van het waswater 18 graden bereikt.  Ongeveer 40% van de tijd in het jaar heeft de binnenkomende lucht een temperatuur van minder dan 15 graden en springt het systeem bij. Volgens de ondernemer komt de lucht tijdens strenge vorst nog altijd met minimaal 12 graden de stal binnen.
De twee radiatoren in de luchtinlaat buiten de stal zijn 5,5 meter lang en 60 centimeter breed. Ze zijn op maat gemaakt.In de wintermaanden sluit Van Paassen een deel van de luchtinlaat. Zodoende gaat alle lucht langs de twee radiatoren om op te warmen.KostenDe investering bedraagt zo’n € 15 per biggenplaats of € 22.500 totaal. Bij 15% jaarkosten is dat een bedrag van € 3.375. Daar komt nog een paar honderd euro aan energiekosten voor de pompen bij. De besparing aan energie schat Van Paassen op € 3.500 per jaar. Op dit moment speelt hij dus ongeveer quitte. “Dat is bij een gasprijs van 50 cent per kuub. Ik verwacht wel dat de gasprijzen de komende jaren stijgen.”Belangrijker vindt hij de verbetering van het klimaat, waar het uiteindelijk om te doen was. Dankzij de extra energie kon de minimumventilatie omhoog en was het bereiken van de ideale temperatuur geen probleem. Het ventilatieniveau ligt nu het hele jaar op een hoger niveau.De opgewarmde lucht gaat van onder de mestput naar de centrale gang. Door zijn temperatuurextremen er al wat uitgehaald.Betere resulatenVan Paassen schat dat de groei met zo’n 30 gram is gestegen en het aantal slachtbiggen tot 2% gedaald. Luchtwegproblemen zijn er nauwelijks. “Het belangrijkste is dat plotselinge schommelingen van de binnenkomende lucht tot het verleden behoren.”Het onderhoud van de installatie stelt volgens Van Paassen niet veel voor; een keer per week laat hij het water in de twee circuits van de platenkoeler in tegengestelde richting stromen, zodat eventuele vervuiling loskomt. De radiatoren in de luchtinlaat zitten in een houten bak en een hor in de inlaatopening houdt bladeren en andere grove vervuiling tegen.De lucht komt via een mineralenplafond in de afdeling. Een kleine spleet boven de voergang geeft betere luchtverdeling. - Foto: John van PaassenNog niet helemaal vrij van gasOverigens is de stal nog niet helemaal vrij van gas. De ruimteverwarming gebeurt nog altijd met een cv. Van Paassen bekijkt de mogelijkheden om via een warmtepomp de verkregen energie verder te verhogen, waardoor de stal helemaal gasloos kan worden.“Het nadeel is dat de watertemperatuur maximaal 45 graden is, en er dus meer deltabuizen in de afdeling nodig zijn.” Een alternatief is het stoken van andere materialen zoals houtpallets via een houtkachel. “We bekijken de mogelijkheden.”