Zo gaan grote productie en beperkte uitval samen

Gert Altena heeft een hoogproductief bedrijf. Hij speent 35,3 biggen per zeug per jaar. Met 12,9% is de uitval in de kraamstal lager dan gemiddeld.“Kijk, die Deense zeugen liggen bijna allemaal op hun zij”, zegt Gert Altena, terwijl hij stil blijft staan bij een van zijn 154 kraamhokken. “Ik moet de tanden van pasgeboren biggetjes wel slijpen, anders gaat dat ten koste van de spenen.”Altena werkt sinds 2015 met Deense genetica (x PIC 408). Hij voert opfokgelten aan van het SPF-bedrijf van Frank van de Pavert. De zeugjes worden speciaal geselecteerd voor Altena’s bedrijf. “Ze moeten minimaal 15 spenen hebben”, aldus Altena, die de productie nog altijd ziet toenemen. In 2011 zat hij op 32,1 gespeende biggen per zeug per jaar. In 2015 produceerde hij 33,5 biggen. In 2018 scoort hij het fraaie aantal van 35,3 biggen. “De rek is er nog niet uit. Het moet kunnen om 37 biggen te halen. Dat had ik 20 jaar geleden nooit kunnen bedenken.”Varkenshouder Gert Altena in Hoogenweg (Ov.)
Gert Altena (47) beschouwt het houden van varkens niet alleen als een vak, maar ook als een hobby. De gedreven vermeerderaar werkt met een weeksysteem. Hij produceert voor de Duitse markt. - Ruud PloegBedrijfsgegevens530 zeugen
3.550 biggenplaatsen
35,3 gespeende biggen per zeug per jaar
16,5 levend geboren biggen per worp
14,3 gespeende biggen per worp
12,9 % uitval in de kraamstal
5,9 % kleine tomen (≤ 10 levend geboren biggen)
9,8 % doodgeboren biggenHij legt de basis van het succes in de dekstal, waar hij al jaren consequent met het stip-en-streepsysteem werkt om zeugen op het juiste moment te insemineren. Het percentage kleine tomen (10 of minder levend geboren biggen) blijft daardoor beperkt tot 5,9. “Insemineren besteed ik zeker niet uit.”De zeugen worden sinds 3 jaar geïnsemineerd met sperma van PIC Profit Plus, een uitgeselecteerde beer in de 408-lijn. “Het sperma is duurder, maar de biggen zijn duidelijk beter en vitaler.”Warme zomer terug te zien in mindere resultatenIn de kantine vertelt Altena over de ontwikkelingen op zijn bedrijf. De warme zomer van 2018 doet zich voelen en heeft invloed op de resultaten. “De najaarsdip was groter dan normaal en de uitval in de kraamstal viel bijna 1% hoger uit (12,9 in plaats van 12%, red). Sommige biggen waren simpelweg niet vitaal genoeg.”
Alle kraamhokken zijn ingericht met beweegbare vloeren. "Dat scheelt 2 tot 3% uitval", aldus Altena.De Deense zeugen van vermeerderaar Gert Altena - afkomstig van een SPF-bedrijf - liggen bijna allemaal op hun zij.Het beperken van de uitval in de kraamstal beschouwt hij als het belangrijkste speerpunt op zijn bedrijf. Hij treft een scala aan maatregelen om zoveel mogelijk biggen te spenen. Zo zijn alle kraamhokken ingericht met beweegbare vloeren. “Dat scheelt echt 2 tot 3% uitval. Doodliggen was hier vroeger de belangrijkste reden van uitval. Nu zijn ‘niet levensvatbaar’ en ‘te laag gewicht’ de belangrijkste redenen.”Kunstzeugen al jaren goed voor grootbrengen biggenKunstzeugen spelen al jaren een belangrijke rol in het kraamstalmanagement van Altena. Hij heeft een afdeling met 11 Mambo’s, waarvan hij er momenteel 8 in gebruik heeft. “Met biggen overleggen kun je echt veel winnen. Van die 14,3 gespeende biggen per worp zijn 1,3 biggen deels grootgebracht door een kunstzeug.”Kunstzeugen spelen een belangrijke rol in het kraamstalmanagement van Altena. Hij heeft een afdeling met 11 Mambo's.De voerkosten van deze gedeeltelijk moederloze opfok vallen hem alleszins mee. Na het overleggen is hij tot het moment van spenen € 1,50 per big kwijt aan kunstmelk en prestartvoer. Altena legt de zwaarste biggen na een week bij de kunstzeug. Hij bouwt de voergift geleidelijk op, om diarreeproblemen te voorkomen.Extra zorg en aandacht om uitval terug te dringenMet extra zorg en aandacht streeft Altena ernaar de uitval in de kraamstal terug te dringen naar 10% of minder. “Ik wil zoveel mogelijk gezonde en verkoopbare biggen. Iedere dode big is mij echt een doorn in het oog. Ik stel daarom alles in het werk om ook magere biggen een kans te bieden.”Met een nieuwe medewerker – nu nog 2 dagen per week en straks fulltime – heeft hij een extra paar handen om dat voor elkaar te boksen. Altena ziet kansen om het biestmanagement verder te verbeteren. “De eerste voeding is cruciaal. Je moet de dikste biggen apart leggen om de kleinste biggen overlevingskans te bieden. Tijd en arbeid zijn vaak de beperkende factoren. Toen ik vorig jaar na 10 jaar noodgedwongen afscheid nam van mijn vaste medewerker, stond ik er tussen april en oktober alleen voor. Ik werkte hard, maar liet ongewild toch wat liggen.”
Altena wil zijn bedrijfsvoering in 2019 optimaliseren en wil onder meer het bijvoeren van biggen strakker organiseren.Met extra zorg en aandacht streeft vermeerderaar Gert Altena ernaar de uitval in de kraamstal terug te dringen naar 10% of minder.Altena is blij dat hij nu weer meer tijd en ruimte heeft om zijn bedrijfsvoering te optimaliseren. Hij wil het bijvoeren van biggen in de kraamstal graag wat strakker organiseren. Hij voert vanaf dag 1 tot en met dag 14 melk bij, aangevuld met het smakelijke snoepvoer Babito. In de laatste week voor het spenen krijgen de biggen speenvoer. “Je moet de melk smakelijk houden. Bakjes die niet leeg raken, moeten iedere dag worden schoongemaakt. Dat staat of valt met voldoende arbeid.”SpanningsveldAltena spant zich graag in om meer biggen te spenen en de uitval te beperken. Voor hem is dat de normaalste zaak van de wereld. “Daar verdien ik mijn brood mee.”Hij vindt het niet terecht dat de sector wordt berispt vanwege een te hoog sterftecijfer. “De uitval in de kraamstal is in de gangbare varkenshouderij beduidend lager dan wat in de natuur of de biologische sector gebruikelijk is. De hang naar extra welzijnsmaatregelen gaat niet automatisch samen met lagere uitvalcijfers. Daar zit een spanningsveld tussen en dat is niet bij iedereen bekend. Daar stoor ik me weleens aan.”