Zeug krijgt maximaal aantal biggen aan haar uier

Johan Raaijmakers heeft de werkwijze in de kraamstal aangepakt. Hij is secuur op uierspanning en biggen bij de zeug. Met goed resultaat.In de kraamstal van het zeugenbedrijf waar Johan Raaijmakers bedrijfsleider is, zijn de laatste zeugen van deze week aan het werpen. Veelal mooie koppels biggen waarbij 20 stuks geen uitzondering is. De varkensmanager is duidelijk in zijn element, want de kraamstal is toch wel zijn lievelingsdomein. “Het belangrijkste van het bedrijf gebeurt daar nu eenmaal.” Hij vindt het mooi om de lat telkens wat hoger te leggen, met meer en gezondere biggen als resultaat.Johan Raaijmakers (52) in Langenboom (N.-Br.)
Johan Raaijmakers is bedrijfsleider op een zeugenlocatie van varkenshouder Van Nuland. De biggen (TN70 x Tempo) worden aan de andere kant van de weg afgemest. - Foto’s: Van Assendelft FotografieBedrijfsgegevens500 zeugen5.000 vleesvarkens (apart bedrijfsonderdeel)120 opfokgelten eigen aanfok1,2 arbeidskrachten31,8 biggen gespeend per zeug per jaar16,0 levend geboren biggen per worp7,2 kilo speengewicht per worp27 dagen gemiddelde speenleeftijdZo’n 1,5 jaar geleden werd Raaijmakers op deze locatie bedrijfsleider en kreeg van zijn werkgever carte blanche om aanpassingen te doen die het resultaat zouden verbeteren. Een mooie uitdaging, maar tegelijkertijd was hij zich bewust van zijn beperking; met 500 zeugen en een normale werkweek is er niet veel ruimte voor extra aandacht in de kraamstal. De verbeteringen moesten daarom komen uit beter en slimmer werken.Correcte stuwing op uierOm dat te bereiken, ging de focus voor de bedrijfsleider naar 2 aspecten in de kraamperiode: een correcte uierspanning voor, tijdens en na het werpen en het optimaliseren van het aantal biggen bij de zeug. Vanzelfsprekend zijn beide sterk afhankelijk van de omstandigheden in de stal, zoals klimaat, huisvesting en secuur en hygiënisch werken._{Lees verder onder de foto.}Een correcte uierspanning is belangrijk. Te veel stuwing geeft pijnlijke uiers; te weinig is slecht voor de biestproductie.Een goede uierspanning is belangrijk voor zowel de zeugen als de biggen. Te veel stuwing geeft pijnlijke uiers, maakt dat biggen lastiger drinken en zeugen zijn minder fit. Te weinig spanning kan juist leiden tot te weinig biest in de cruciale periode. Verder moeten uiers mooi soepel zijn. Raaijmakers controleert de uiers bij binnenkomst en blijft de ontwikkeling volgen. Indien nodig wordt een uier bevoeld.Je moet niet bang zijn als er een speen te weinig is, zeker niet bij vierde- of vijfdeworps zeugenUierspanning begint al aan het einde van de dracht met een correct voerniveau. De overschakeling naar lactovoer gebeurt als de zeugen de kraamstal ingaan, dus 6 dagen voor het werpen. Dat is een goed moment; de zeugen worden goed voorbereid op een vlot werpproces en een start van de lactatie. Dit is te zien aan de voeropname, uierspanning en smeuïge mest. “Het is het bewijs dat het voerschema en schakelmoment goed zijn.” Na het werpen voert Raaijmakers het voerniveau gestaag op en zit na 2 weken op een maximum van circa 8 kilo per dag.Maximaal biggen bij zeugDe eerste 12 uur laat Raaijmakers tot 18 biggen bij de zeug liggen. Dan maakt hij de tweede en derde dag een overlegrondje waarbij hij uitgaat van zo’n 16 biggen per zeug. “Je moet niet bang zijn als er een speen te weinig is, zeker niet bij vierde- of vijfdeworps zeugen.” Voordat hij op dit bedrijf kwam, werden vaak maar maximaal 12 tot 14 biggen bij een zeug gelegd. “Dat is helemaal niet nodig. Het is zelfs voor de massage van het uier beter als er een paar biggen extra aanliggen.” Raaijmakers vertelt dat hij een keer per ongeluk 20 biggen erbij had laten liggen en ze het na 10 dagen prima deden.De manager heeft, om de biggen te ondersteunen, 3 standalone-voerautomaten ter beschikking; een eenvoudig apparaat waarmee hij kant-en-klare brij van circa 35% droge stof aan de biggen kan geven. Meestal plaatst hij het apparaat in 2 hokken en haalt het tussenschot weg.Verder krijgen alle biggen na 4 dagen een melkproduct en stappen ze na 5 dagen over op een natte prestater. Vanaf een week voor spenen, schakelt Raaijmakers over op droog speenvoer. De natte prestater maakt hij aan met een eigengemaakte menger._{Lees verder onder de foto’s.}
Met een menger maakt Raaijmakers een vochtige prestarter. Het is een eenvoudig en zelfgemaakt hulpmiddel om snel een goed mengsel te krijgen.Johan Raaijmakers is kritisch op het voerniveau rondom het werpen. Hij is secuur op een optimale uierspanning.Om de biggen te ondersteunen zijn 3 standalone-voerautomaten ter beschikking. Zo'n automaat staat meestal in 2 hokken.Het voerniveau aan het einde van de dracht moet voldoende hoog zijn en aansluiten bij de transitieperiode tot aan het werpen.De aanpak werkt: de biggen nemen tot spenen niet minder dan 900 gram voer op. Dat was 1,5 jaar geleden amper 250 gram. Dat maakt het speenmoment een stuk gemakkelijker en de biggen vreten en groeien na het spenen vlot door.Veel van zeugen gevraagdRaaijmakers is tevreden hoe het nu loopt, maar blijft verbeterpunten zien. Hij beseft bijvoorbeeld dat veel van de zeugen wordt gevraagd. Het monitoren van de conditie gebeurt niet structureel; incidenteel wordt de spekdikte gemeten, maar wegen doet hij niet. Dat zou beter zijn, maar kost nu te veel tijd. Verder zou er rond het werpen nog meer aandacht mogen zijn. Ook daarvoor geldt: met de huidige arbeidsinvulling is het keuzes maken. Er liggen concrete plannen om uit te breiden naar 850 zeugen. Dan komt er waarschijnlijk een vast personeelslid bij, wat qua werk meer mogelijkheden biedt.De kwaliteit van de big blijft continu een aandachtspunt. Door de grote koppels is het gemiddelde geboortegewicht afgenomen, wat de biggen zwakker maakt. Met zijn voeradviseur bekijkt hij de mogelijkheden om daarop in de dracht nog beter te sturen. Dat is precisiewerk, benadrukt hij. “Het is altijd een goede balans houden met de uierdruk rondom het werpen.”