Wolf zaait dood en verderf

De wolf valt steeds vaker vee aan; de laatste tijd vooral in Brabant. Tot groot ongenoegen van boeren en burgers. Preventieve maatregelen blijven de basis.Het Gelderse wolvenpreventieplan is net goedgekeurd, terwijl in Brabant het een na het andere schaap ten prooi valt aan de wolf. Op videobeelden uit Vlijmen van 23 mei was te zien hoe een wolf meerdere schapen doodt. Ook omwonenden zien steeds vaker wolven lopen. Voor de maand mei staat de teller alleen in Brabant al op 70 gedode schapen. Uit een spoedanalyse van BIJ12 blijkt dat de 50 schapen in de gemeente Heusden inderdaad door een wolf gepakt zijn. Daarmee is het vermoeden dat bij velen bestond, bevestigd. ZorgenDe ophef over het roofdier neemt toe. Boeren zijn het zat en maken zich zorgen. Zo ook schapenhouder Jos Verhulst uit Hedikhuizen (N.-Br.). In 2 dagen tijd verloor hij 32 schapen. “Het was een ravage. Met 1 schaap had ik geen probleem gehad. Maar 32 kapotbijten, daar kan ik geen vrede mee hebben.” Verhulst vreest dat er op deze manier weinig toekomst is in de schapenhouderij voor jonge agrariërs.Bescherm je veeZLTO vraagt zich af waar er ruimte is voor de wolf in Brabant. De organisatie is blij dat partijen verkennen hoe de wolf te verdrijven uit het gebied rondom Heusden, het gebied waar het dier vooral toeslaat de laatste tijd. Ook gedeputeerde van Landbouw, Voedsel en Natuur, Elies Lemkes-Straver, vindt dat het zo niet verder kan. “Er moet snel iets gebeuren. De aanvallen en daarmee gepaard gaande onrust die we nu in het gebied ervaren, zijn niet wenselijk. We moeten voorkomen dat wolven gewend raken om op schapen te jagen als prooi.” Daartoe doet de provincie een oproep aan veehouders om hun vee ’s nachts op te hokken. Naast schapen, vooral kwetsbaar vee zoals kalveren, geiten en veulens. Boeren zijn immers zelf verantwoordelijk voor de bescherming van hun vee. Aan die oproep gaf schapenhouder Verhulst kort na de aanvallen gehoor. “Maar dat is niet altijd haalbaar. Bovendien was de kudde enorm gestrest. Pas nadat ik de dieren veel krachtvoer had gegeven, werden ze weer rustig.”_{Lees verder onder foto}Een tiental dode schapen naast een koppel overlevende schapen binnen het hek. - Foto: Stijn VerhulstWolfwerende nettenIn Brabant is nog geen preventieplan vastgesteld. Zo’n plan komt pas als er een leefgebied voor de wolf is vastgesteld, zoals in Gelderland wel het geval is (Veluwe). Wel kunnen Brabantse veehouders bij de provincie gratis wolfwerende netten afhalen om hun dieren te beschermen tegen de zwervende wolf. Typisch gedrag van zulke dieren is dat ze zoveel mogelijk vee doodbijten, volgens ecologen en ‘wolvenexperts’. En niet alleen schapen zijn doelwit. Ook ander kwetsbaar vee zoals geiten, kalveren en Schotse hooglanders vallen de laatste tijd ten prooi aan wolven, blijkt uit data van BIJ12.Preventieplan GelderlandMedio mei 2020 hebben Gedeputeerde Staten (GS) van Gelderland het ‘Gebiedsgericht preventieplan wolvenschade Veluwe’ goedgekeurd. De bijbehorende subsidieregeling voor preventieve maatregelen willen GS op 23 juni vaststellen. Daarmee moet de regeling in augustus 2020 in werking zijn voor Veluwse veehouders die maatregelen willen nemen. Aan de basis van het preventieplan ligt het advies van de wolvencommissie Gelderland, onder leiding van Pieter van Geel. Dit zijn de regels:• Financiële schade wordt voor alle bedrijfs- en hobbymatige veehouders in ieder geval tot 1 januari 2022 vergoed. Ook als er geen preventieve maatregelen genomen zijn. Na 2022 wordt het nemen van preventieve maatregelen – zoals een elektrisch raster – verplicht gesteld om in aanmerking te komen voor een vergoeding.
• Kosten voor preventieve maatregelen worden (deels) vergoed door provincie(s). De provincie Gelderland stelt dit jaar nog 5 ton beschikbaar om veehouders tegemoet te komen bij aanschaf van middelen. Volgend jaar is dat 6 ton. De tegemoetkoming is echter van vele factoren afhankelijk, zoals het aangevallen diersoort en de locatie (vaste of niet-vaste percelen). Provincie Noord-Brabant heeft wolfwerende netten uitgedeeld aan boeren. De provincie Drenthe stelde eenmalig € 50.000 beschikbaar voor het nemen van preventieve maatregelen, nadat ook daar langere tijd een wolf rondzwierf.
• Afschot van wolven mag alleen in het uiterste geval. Dit kan wanneer: (1) hybridisatie (kruising met een hond) optreedt, (2) de wolf agressief gedrag naar mensen of gewenning vertoont en (3) als eenzelfde wolf ondanks genomen maatregelen er herhaaldelijk in slaagt landbouwhuisdieren dood te bijten. De wolf is in de EU een strikt beschermd diersoort.5 ton budget dit jaarGS Gelderland zijn van plan om de adviezen uit het preventieplan voor de vergoeding in de aanleg van wolfwerende afrasteringen volledig over te nemen en zo snel mogelijk te verwerken in subsidieregels. Dat kan dus betekenen dat de provincie dit jaar nog maximaal € 500.000 uit moet keren. Volgend jaar is dat € 600.000. Dat geld komt uit het jaarlijkse potje Ambitie3, thema Natuur. Binnen dit budget is jaarlijks € 5,1 miljoen beschikbaar voor het Faunafonds. Gemiddeld is de laatste jaren € 4,5 miljoen uitgekeerd. Hieruit worden de tegemoetkomingen faunaschade betaald. Voor de wolf bedroeg dit vorig jaar € 3.000 in Gelderland.PVV Brabant ziet het Gelderse plan en bijhorende pilots als voorbeeld. “De PVV wil dat de provincie verantwoordelijkheid neemt en bijdraagt aan oplossingen om de angst bij onze veehouders weg te nemen”, aldus woordvoerder Maikel Boon. “De resultaten van de proeven met elektrische afrastering in Gelderland zijn veelbelovend en wij verzoeken het college van Brabant dan ook om het Gelderse preventieplan te gebruiken voor oplossingen voor de ontstane problemen in onze provincie.”VoorlopersregelingDrenthe is de derde provincie waar regelmatig vee aangevallen wordt door een (zwervende) wolf. GS Drenthe stelden medio april dit jaar € 50.000 beschikbaar voor preventieve maatregelen voor schapenhouders. In feite volledig gebaseerd op het bedrag dat Gelderland beschikbaar stelde voor de pilots. GS Drenthe hebben zich beraden op aanbevelingen van deelnemers van de Drentse wolventafel en budget voorgelegd aan gedeputeerde Henk Jumelet. Dit ondanks dat de wolf zich nog niet definitief in Drenthe heeft gevestigd en er nog geen leefgebied aangewezen is. Buiten deze drie provincies was de wolf ook – in wat mindere mate – actief in Friesland, Groningen, Overijssel, Utrecht, Flevoland en Limburg.Nu al meer schapen gedood dan vorig jaarDe cijfers van uitvoeringsorgaan BIJ12 tonen een sterke toename van wolfaanvallen op vee. Het aantal gedode schapen in 2020 (162) overstijgt het aantal van geheel vorig jaar (119) inmiddels al. Vanaf 2015 houdt de organisatie de meldingen bij in een database. Tot 01-04-2020 zijn de DNA-uitslagen verwerkt.
Dat levert de volgende resultaten met oorzaak wolf op (2015 t/m maart 2020):
* In totaal meldde BIJ12 175 verschillende gevallen van een wolfaanval op vee.
* 479 schapen, 1 geit en 1 Schotse hooglander zijn daarbij gedood.
* Vossen doodden in totaal 26 schapen en 1 kalf.
* Honden doodden 72 schapen, waarvan 38 op een dag in het Friese Slappeterp.
* In 20 gevallen is niet bekend welk diersoort de schapen gedood heeft.
* De totale financiële schade (t/m 01-02-2020) is ruim € 82.500.

Periode 1 april t/m 4 juni 2020 met doodsoorzaak ‘nog niet bekend’:
* 10 meldingen zijn nog in behandeling.
* Dat betreft 22 schapen en 1 Schotse hooglander.
* In 2019 zijn 119 schapen ten prooi gevallen aan een wolf.
* In 2020 staat de teller tot nu toe op 162 gedode schapen door een wolf.