‘Wir bleiben’

Het platteland in het noordoosten van Duitsland kampt met grote problemen.Ik heb de afgelopen weken de toestand van landbouw en platteland in het noorden en oosten van Duitsland verkend. Per fiets. Begonnen in Drenthe, door de mais en de varkens van Noord-Duitsland, de Oostzeekust langs tot Polen, toen schuin op, naar Berlijn. We hadden prima weer, maar de wereld om ons heen was drijfnat. Velden en bossen onder water, fietsroutes geblokkeerd door überschwemmungen.
In het noordoosten van Duitsland staan graan en koolzaad nog op het land, in de modder. Op zich ziet het er uit als een redelijk gewas, maar er is geen kans om het te oogsten. Een deel zal dit jaar niet van het land komen. Wat wel geoogst gaat worden, heeft een lage kwaliteit.
Noordoost-Duitsland is een belangrijk graangebied, met vaak enorme kavels. Dat is niet alleen het resultaat van een halve eeuw communistisch landbouwbeleid, ook daarvoor was het al een gebied met grootschalige landbouw. Tot de Tweede Wereldoorlog waren het grote, koloniale landbouwbedrijven; de baas in een voornaam herenhuis, een dorp eromheen gegroeid. Door de collectivisatie in de DDR werd de eigenaar verjaagd, een directeur nam zijn plaats in. De verkaveling veranderde niet. Nu, na die Wende, is er weer een particuliere eigenaar, vaak een bv. In nogal wat zwaaien Nederlandse boeren de scepter. De goede verkaveling bleef hetzelfde. Wat wel veranderd is, is de arbeidsbezetting. De DDR-bedrijven hadden veel personeel, gehuisvest in driehoge flatgebouwen in het dorp. Ze zijn nog steeds bewoond, maar de meeste bewoners werken niet meer op het landbouwbedrijf. Wat ze wel doen is niet duidelijk, veel werkgelegenheid is er niet in de voormalige DDR.
Iedereen met opleiding en initiatief is weggetrokken. De blijvers behoren vooral tot de categorie ‘kansarmen’, je ziet het op straat. Niet voor niets dat de lokale nationalistische partij stemmen werft met de slogan: ‘Wir bleiben’. Een mooi vakantiegebied, maar ik ben blij dat ik daarna weer weg kon.